zomertaling eclipskleed eclips rui sjaak huijer inlaag keihoogte

Zomertaling in de rui

CameraNU.nl

Wil je deze weken en maanden eenden kijken, maak dan je borst maar nat. Er ‘klopt helemaal niks meer van’. Eenden en ganzen zijn momenteel massaal in de rui en dan verschieten ze compleet van kleur. Je moet wel van goede huize komen wil je een wintertaling, pijlstaart en zomertaling in ruikleed in één oogopslag herkennen en ook nog eens kunnen zeggen of het een mannetje of vrouwtje is. Op deze zomertaling heb ik bijvoorbeeld best even moeten puzzelen.

Na het broedseizoen ruien alle vogels. Bij roofvogels gaat dat geleidelijk: veer voor veer. Zou een roofvogel te veel veren in ene keer verliezen, dan kan hij niet vliegen. En dus ook niet eten! Bij zangvogels zelfde verhaal. Ook bij hen worden de veren geleidelijk aan vervangen. Ook deze vogels zijn immers vaak van hun vleugels afhankelijk als het gaat om voedsel verzamelen. En bovendien: veel zangvogels vertonen al snel na het broeden trekverschijnselen. Spotvogel, gierzwaluw en koekoek vliegen al heel snel het land uit. En dan moet je veren genoeg hebben om in de lucht te blijven.

Bij eenden en ganzen ligt het geheel anders. Die verliezen in de zomermaanden zoveel veren dat sommige soorten zelfs even niet kunnen vliegen, of in elk geval wel heel erg slecht. Om toch een beetje sterk te staan tegen roofdieren, zoeken ze elkaar op en daarom zie je deze maanden op sommige plekken enorme groepen eenden en ganzen. Op het grote en open water van het Volkerak verblijven momenteel duizenden en duizenden eenden. Vanaf Grevelingendam en Philipsdam goed te bekijken.

Ook in kleinere natuurgebieden zie je momenteel eenden en ganzen in de rui, of, in vaktermen uitgedrukt: in hun eclipskleed. Vanuit de vogelkijkhut in de Inlaag Keihoogte filmde ik deze zomertaling. In niets lijkt hij (of zij) op de versie die hij/zij een paar maanden geleden nog was. Het is maar een flets beestje dat vlak voor de hut op het water deint. Ik kan eerlijk gezegd haast niet geloven dat de zomertaling niet kan vliegen, maar dat heb ik natuurlijk niet getest. Als ik de hut uit was gestapt, had de zomertaling waarschijnlijk schielijk het open water gezocht, trappelend over het water. Maar aangezien de zomertaling als een van de weinige eenden tot diep in het najaar ruit (gek werkwoord eigenlijk), en dat deels in Afrika doet, vermoed ik dat hij/zij wel degelijk kan vliegen. De prachtige foto boven dit artikel is natuurlijk weer gemaakt door Sjaak Huijer.

Ik stipte het al aan: het is een hij of een zij. Meerslachtigheid komt bij vogels, anders dan bij insecten en weekdieren, volgens mij niet voor. Maar wat is het? De eclipskleden komen er in de vogelgidsen eerlijk gezegd een beetje bekaaid van af. In de beste gidsen ANWB Vogelgids van Europa en Alle vogels van Europa kom ik de zomertaling in ruikleed niet tegen als afbeelding. Een enkele zin stipt het eclipskleed aan, maar wie het uiterlijk van een vogel met woorden probeert uit te beelden, zal merken dat dat nog knap lastig is. Plaatjes wil ik zien! Dan dat andere standaardwerk open geslagen: Vogeldeterminatie. Ook daar wordt het eclipskleed niet meer dan beschreven en dan vooral dat van het mannetje. Alsof de vrouwtjes er niet toe doen! Iets meer aandacht voor de vrouwtjes mag er van mij wel bij in de vogelgidsen. En de eclipskleden, niet te vergeten.

Dan zit er niets anders op dan een zoekopdracht in Google in te voeren. Dé doodsbedreiging voor alle vogelgidsen. Want hoelang zal het duren voordat Google ook alle eclipskleden van eenden te voorschijn zal toveren? Dan heb je geen vogelgids meer nodig. Dus dames en heren vogelgidsenmakers: innoveren graag! De zoekopdracht brengt mij op die andere mooie website over vogels: het Vogeldagboek van Adri de Groot. Ooit was ik bij zijn broer te gast in Molen de Hoop bij Oud-Alblas. Adri geeft aan dat mannetje en vrouwtje in eclipskleed nauwelijks van elkaar verschillen. Je kunt ze eigenlijk alleen in de vlucht van elkaar onderscheiden. Nu ja, zoals ik hierboven al aangaf, ruiende eenden vliegen liever niet. En ‘mijn’ zomertaling dobbert loom om de golven. Wat het geslacht is van deze zomertaling zal vermoedelijk dus altijd een raadsel blijven. Tenzij er een absolute expert op het gebied van eclipskleden te voorschijn komt en een reactie achterlaat… 

Hier de slobberende zomertaling in de rui:

Zomertaling in eclipskleed

Compacte en lichte verrekijkers voor een fietstocht over Noord-Beveland: