buizerd in de regen

Wat doet een vogel als het regent?

Of vogels een hekel hebben aan regen, is mij niet bekend. Ik kan tenslotte niet in de schedel van een vogel kijken. Kunnen vogels überhaubt een hekel aan iets hebben? Of reageren ze simpelweg op een impuls van buiten? Instinctief? Feit is wel dat wetenschappers steeds meer ontdekken dat dieren, en dus ook vogels, over meer intelligentie en zelfs invoelingsvermogen beschikken, dan wij ooit hadden kunnen vermoeden. Iemand op mijn website zocht naar ‘wat doet een vogels als het regent’, en aangezien ik die vraag nog nooit had beantwoord, probeer ik dat nu te doen.

Wat doet een vogels als het regent?

#1. Hangt van de vogelsoort af

Om de vraagt wat een vogel doet als het regent te kunnen beantwoorden, is het van belang om onderscheid te maken tussen vogelsoorten. Kijk, vogels van het water schrikken van regen niet terug. Zeevogels, wadvogels, eenden, enzovoorts gaan gewoon door met wat ze deden, als het regent.

Kleine zangvogels daarentegen, zoeken een schuilplaats. In een dichte struik bijvoorbeeld. Zodra de bui voorbij is, komen ze massaal te voorschijn en kun je ze druk zien foerageren. Na een regenbui is het daarom ook goed vogels kijken. Dat komt ook doordat insecten na een regenbui massaal tevoorschijn komen. Insecten schuilen voor de regen onder bladeren, onder een steen of in een holte. Is de regenbui voorbij, dan zoeken ze massaal naar voedsel om weer energie op te doen. En dat betekent ook voor vogels een tafeltje-dekje.

Regen het niet al te hard, dan zullen sommige vogels hun foerageergedrag iets aanpassen. Zwaluwen zoeken bijvoorbeeld waterplassen op. Daar vliegen de insecten laag boven het water. Reden waarom je in een milde regenbui dan ook zwaluwen laag ziet vliegen. En vogels als de merel en zanglijster lijken alleen maar garen te spinnen bij een regenbui. Regenwormen (let op de naam) komen naar de oppervlakte en laten zich makkelijker vangen. En de winterkoninkjes en koolmezen hoor je tijdens een milde bui opeens veel harder zingen!

Roofvogels houden over het algemeen niet zo van regen. Torenvalk en buizerd (vooral de buizerd) zie je tijdens een regenbui vaak in een mistroostige houding op een paaltje zitten. Buizerds laten dan bovendien hun vleugels hangen. Het ziet er over het algemeen niet heel actief uit. Dat is niet verwonderlijk, want buizerds vliegen het liefst op een thermiek. Dat is stijgende lucht die de roofvogels omhoog tilt. Tijdens een regenbui is er geen thermiek en kost vliegen veel meer energie.

Buizerd droogt zijn veren

#2. Ze vliegen gewoon door

Omdat de veren van vogels vettig zijn, deert water hen over het algemeen niet. De waterdruppels glijden direct van de veren af. Vogels vliegen daarom tijdens een regenbui gewoon door. Ga tijdens een regenbui maar eens naar buiten. Zeker weten dat je vogels voorbij ziet vliegen. Zoals ik hierboven al aangaf, zul je wel wat minder roofvogels zien. Die wachten de bui meestal af op een paaltje of in een boom.

#3. Storm is erger

Hoewel ook een storm veel vogels niet deert (grote vogels vliegen daar dwars doorheen), zullen zangvogels vaak een schuilplaats zoeken. Ze zoeken een dichte struik op, of een conifeer. Ze duiken in een holte tussen de stenen of houden zich droog in een nestkast. Jazeker, een nestkast is niet alleen in het voorjaar heel nuttig. Ook in de rest van het jaar bewijst een nestkast zijn diensten aan vogels. Een extra reden om er eentje op te hangen. Tijdens de trekperioden deert regen de vogels niet heel erg, maar een combinatie met storm betekent dat vogels niet of nauwelijks verder vliegen. Simpelweg omdat vliegen in deze moeilijke omstandigheden te veel energie kost. Zodra de storm gaat liggen, kun je tijdens de trek dan enorme aantallen vogels voorbij zien vliegen. Dan komen plots al die schuilende vogels op hetzelfde moment in beweging.

Zeevogels trotseren een hevige storm

#4. Uitstekend beschermd tegen regen en kou

Alle vogels zijn dan ook uitstekend beschermd tegen regen (en kou). De buitenste veren zijn vettig. De waterdruppels glijden er automatisch van af. Daaronder ligt een dik pak met donsveren. Die houden de vogels heerlijk warm.

#5. Grondbroeders

Er is één categorie vogels die beslist niet verzot zijn op stortregen: grondbroeders. Visdiefjes, plevieren, weidevogels, ze broeden allemaal op de grond. En staan tijdens een stortbui voor de geweldige uitdaging om hun eieren droog te houden. Dat lukt niet altijd. Dan gaan de eieren reddeloos verloren. Maar geen nood: de meeste vogels zijn hierop berekend. Ze beginnen gewoon aan een tweede legsel.

Zijn de eieren al uitgekomen, dan zullen de vogels hun jongen beschermen door ze onder hun vleugels te laten schuilen. Het is voor de kuikens heel belangrijk dat ze droog blijven. Alleen zo blijven ze op temperatuur. Zouden ze te veel afkoelen, dan gaan ze dood.

Kievit beschermt zijn kuikens tegen de regen (en de cameraman)

#6. Een gezonde vogel deert regen en kou niet

Het ziet er misschien wat zielig uit, een kleumende blauwe reiger of ooievaar onder een struik. Of een sippend kauwtje op de schutting. Maar een gezonde vogel kan dat allemaal wel aan hoor. Een gezonde vogel houdt zijn veren in topconditie zodat ze hem goed beschermen. Ga dus nooit achter een vogel aan die staat te schuilen. Je wordt er zelf alleen maar nat van en de vogel vangen lukt je nooit.

Is de vogel duidelijk verzwakt (je kunt hem zonder al te veel inspanningen oppakken), breng hem dan naar het vogelasiel. Daar kan hij op krachten komen.

Ach, en elke vogel neemt wel eens een poosje rust. De kwak hieronder filmpje ik vanuit de auto terwijl hij op een paaltje stond de rusten in de lichte regen. De regen deerde hem in het geheel niet:

Kwak in een milde regenbui

Conclusie:

Regen deert de meeste vogels niet erg. Ze gaan gewoon door met voedsel zoeken, met vliegen of zingen. Bij noodweer zullen vogels een schuilplaats zoeken. Maar voor zeevogels is dat onmogelijk. Oftewel: vogels zijn ware overlevingskunstenaars!

De leukste cadeautjes voor vogelaars: