Waar herken je de ijsduiker aan?

In najaar en winter kun je ze in Nederland zien: ijsduikers. Het is wel de zeldzaamste van de drie duikers die je dan in ons land zien kunt. De roodkeelduiker zie je het meest. De parelduiker is ook geen alledaagse bezienswaardigheid, maar de ijsduiker staat te boek als zeldzaam. Je ziet ijsduikers vooral langs de kust, maar ook in het binnenland kunnen ze plots opduiken op een meer of plas waar ze dan jagen op vis en rivierkreeften. Een paar jaar geleden zwom er zelfs eentje door de vaarten in hartje Den Haag. Waar herken je de ijsduiker aan? Dat leg ik je in dit artikel uit.

Waar herken je de ijsduiker aan?

Omdat je in Nederland en België de ijsduiker alleen in het najaar en de winter ziet, ga ik alleen in op zijn winterkleed. Wil je de ijsduiker ook in zomerkleed zien (een droom van me), dan moet je hem in zijn broedgebieden opzoeken in Noord-Amerika, op Groenland en op IJsland. Dan is het een regelrechte beauty met zijn gitzwarte kop en snavel, de wit met zwarte bandering om zijn nek en zijn geblokte bovenlijf. In de winter ziet hij er heel anders uit zoals je in het filmpje hieronder kunt zien. Je herkent de ijsduiker in najaar en winter aan de volgende kenmerken:

  1. De prominente knobbel op zijn kop. De knobbel op zijn kop valt meteen op en kun je niet missen, hoewel de grootte van ijsduiker tot ijsduiker kan variëren. Altijd goed naar de kop van een duiker kijken dus.
  2. Aan zijn brede, witte keel.
  3. Aan zijn grote, krachtige snavel die veel dikker is dan die van de roodkeelduiker en parelduiker.
  4. Aan zijn grootte. De ijsduiker is een stuk groter dan de fijner gebouwde roodkeelduiker. Het verschil in grootte met de parelduiker is minder groot, maar de parelduiker mist de knobbel op zijn kop.
  5. Aan zijn silhouet: een grote, majesteitelijke watervogel die onverstoorbaar op de golven dobbert.
  6. Aan zijn duikgedrag: de ijsduiker glijdt haast als vanzelf en zonder een rimpeling te veroorzaken in het water als hij duikt.
  7. Is de rug van de ijsduiker ‘geschubd’ dan heb je een vogel in beeld die dit jaar uit het ei is gekropen, een juveniele of eerste jaars ijsduiker dus.

De beste gebieden om de ijsduiker te zien

Meestal ontdek ik op waarneming.nl waar er momenteel een ijsduiker wordt gezien. Het is immers een zeldzame vogel. De ene winter zie ik een ijsduiker, gevolgd door een winter of zelfs meerdere winters zonder ijsduikers. Toch heb ik een paar gebieden waar je grotere kans maakt op het zien van de ijsduiker:

  1. De Brouwersdam. Aan de zijde van de Noordzee worden regelmatig ijsduikers gezien. Vaak achter de blokkendam aan de kant van Ouddorp en soms voor de spuisluis ver op zee. Ook langs het strand van Ouddorp is de kans wat groter om een ijsduiker te zien.
  2. Het Krammer-Volkerak. Er overwintert haast elke winter wel één of meer ijsduikers op het Krammer-Volkerak. Nadeel is echter dat de vogels ontzettend ver van de dijk zitten en je dus een goede telescoop nodig hebt om ze te kunnen zien.
  3. Andere waarnemingen deed ik op het Veerse Meer langs de Veerse Gatdam, in de Buitenhaven van Vlissingen en langs de Grevelingendam in de waterdoorlaat naar het Grevelingenmeer (aan de kant van het meer).
Verwelkom nieuw leven in jouw tuin dit broedseizoen!