Vogels kijken bij Westenschouwen




Westenschouwen is het uiterste puntje van het Zeeuwse eiland Schouwen-Duiveland. Hoge duinen beschermen het binnenland tegen het water van de Noordzee. En juist dat water van de Noordzee zorgt voor een van de meest spectaculaire gebeurtenissen in het vogeljaar: stuwing van de vogeltrek. In het najaar, in de periode augustus tot en met oktober, vliegen duizenden en duizenden trekvogels langs de kust. Bij Westenschouwen komen die stromen te samen en beginnen de trekvogels aan hun oversteek over de monding van de Oosterschelde. Heb je een goede dag, dan kun je zomaar tienduizenden vinken voorbij horen en zien trekken. Ik heb het zelf ooit mee mogen maken. Het is werkelijk indrukwekkend. In dit artikel focus ik nu op de vogeltrek. Later zal ik het artikel aanvullen met informatie over andere interessante vogelgebieden in de omgeving van Westenschouwen.

De trap der duizend zuchten
In een vorig leven heb ik me bezig gehouden met sportvissen op het zoute. En dus ook strandvissen. Het strand van Westenschouwen had lange tijd grote faam onder strandvissers, maar na de aanleg van de Oosterscheldekering is de magie een beetje verdwenen. Het punt waar je de vogeltrek kunt volgen heeft onder sportvissers de bijnaam ‘De trap der duizend zuchten’. Zodra je deze trap bestijgt zul je begrijpen waarom de trap die bijnaam heeft. Beeld je zelf een sportvisser in, bepakt en bezakt met zijn zware hengelspullen. Over een duinovergang die even hoog als steil is. De meeste sportvissers roken, houden van een biertje en hebben enig overgewicht. Zuchtend en steunend vechten ze zichzelf het duin over…

Wij vogelaars hebben het een stuk minder zwaar. Een verrekijker van nog geen kilo en soms een telescoop. En op de trekpost van Westenschouwen heb je geen telescoop nodig. Toch is deze trap de ultieme test om te bepalen of je conditie een beetje op peil is. Wil je het goed doen, dan ben je een anderhalf uur voor zonsopgang aanwezig. De eerste zangvogels komen voorbij en dat aantal zal richting zonsopgang toenemen. Tot een paar uur na zonsopgang, dan nemen de aantallen weer af. Welke vogels zie je tijdens de vogeltrek op het hoogste duin van Westenschouwen?

Veldleeuwerik, boomleeuwerik, graspieper, witte kwikstaart, gele kwikstaart, grote gele kwikstaart, vink, groenling, een enkel appelvink, soms een kruisbek, een kneu, sijs, keep, rietgors, koperwiek, zanglijster, grote lijster, heggenmus, een enkele beflijster, spreeuw en vele andere zangvogels. De aantallen variëren per dag. Dagen met oostenwind zijn het best. Voor jezelf is een windstille ochtend ideaal, want dan hoor je de geluiden goed. Let op, de vogeltrek volgen is op deze plek ook een oefening in vogelgeluiden herkennen. De trek begint al in de schemering en dan zie je hooguit wat donkere schimmen aan je voorbij trekken. En veel vogels vliegen hoog boven je langs. Dan komt het aan op het herkennen van de kortste en zachtste geluiden. De aantallen vinken lopen op sommige dagen in de tienduizenden. De aantallen graspiepers en veldleeuweriken in de duizenden.

Maar niet alleen zangvogels trekken voorbij. Grote stern, smient, pijlstaart, brandgans, lepelaar, grote zilverreiger, kleine zilverreiger, aalscholver, zilverplevier, goudplevier, bonte strandloper, watersnip, regenwulp, kievit, het komt allemaal langs vliegen. En dan moet ik de roofvogels nog noemen, want die trekken ook van noord naar zuid. Blauwe kiekendief, sperwer, havik, boomvalk en smelleken vliegen met de stroom mee. Het zal niet verbazen dat hun trek samen opgaat met die van de zangvogels, hun prooidieren.

Beste momenten
Het duin bij Westenschouwen is tijdens de najaarstrek een stuw. In het voorjaar niet. De beste weken om er de vogeltrek te volgen zijn de eerste twee weken van oktober. Dan zijn de aantallen het hoogst. Maar ook in de weken ervoor en erna passeren nog trekvogels. Alleen in lagere aantallen. Staat er in deze periode een oostenwind, liefst langdurig, dan niet aarzelen. Dan worden vogels die normaal gesproken verder landinwaarts passeren, naar de kust geblazen. Deze vogels durven het water van de Noordzee niet over en volgen de kust richting het zuiden. Ze komen vanzelf langs Westenschouwen. En dan nog het tijdstip: vroeg uit de veren is het devies. Een paar uur voor zonsopgang aanwezig zijn en posten tot een paar uur na zonsopgang. En dan snel naar een van de restaurantjes onder het duin voor een sterke bak koffie. Ik weet uit ervaring dat de warme bakkers van Burgh-Haamstede de beste bolussen van Zeeland bakken. Bij een van hen kun je ook in de winkel genieten van koffie met…

Bereikbaarheid
De telpost Westenschouwen is eenvoudig te vinden. Toets in je TomTom in: Kraaijensteinweg, Westenschouwen. Rij deze weg uit en je komt op een rotonde. Parkeer je auto op het parkeerterrein (let op: je moet hier in het seizoen een parkeerkaartje kopen). Wandel terug naar de rotonde en beklim de hoge duintrap. Bovenaan de trap gebeurt het allemaal.

 

Tips van visdief
veldgids vogelzang dick de vos
vogelzang
Zakgids Vogels van Nederland en België er
Vogels kijken in de Camargue en de Crau Hans Peeters