Vogels kijken in Scheveningen




De havenhoofden van Scheveningen zijn een van de beste locaties in de regio Zuid-Holland om de zeetrek te volgen. Meer naar het zuiden kun je ook terecht op de Maasvlakte en een flink eind naar het noorden ligt de Zuidpier van IJmuiden. Zowel het noordelijk als het zuidelijk havenhoofd van Scheveningen kunnen zich met deze locaties meten.

Zover als de Zuidpier bij IJmuiden steken de havenhoofden van Scheveningen niet in de Noordzee. Beide pieren zijn nog geen kilometer lang. Het middenpad is goed begaanbaar, maar de grote blokken aan weerszijden nopen tot voorzichtigheid. Vogelaars kun de verleiding om de blokken te beklimmen denk ik maar moeilijk weerstaan, maar wees voorzichtig. De blokken zijn glad en vooral: enorm. Als het laag water is, ontkom je er echter niet aan. Dan zitten steltlopers en meeuwen op de waterlijn en die ligt een flink stuk lager. Gelukkig kun je op het water zelf ook tal van zeevogels zien. Dat kan aan beide kanten van de pier, op de Noordzee dus en in de Binnenhaven. Je kunt er werkelijk heel verrassende waarnemingen doen.

Wil je vogels kijken op het Zuidelijk Havenhoofd of het Noordelijk Havenhoofd van Scheveningen, dan is september tot en met februari de beste periode. Eind september arriveren de eerste trekvogels en dat gaat een aantal weken zo door. In de wintermaanden overwinteren tal van zeevogels voor de kust van Scheveningen. Laat ik beginnen met de steltlopers. Op beide havenhoofden is de steenloper talrijk. Deze fotogenieke vogels scharrelen op en langs de pier. Soms pikken ze een zeepier van een van de sportvissers die de havenhoofden soms in grote getale bezetten. Scholekster, kanoet en paarse strandloper zie je er geheid. De zilverplevier kun je er tegenkomen, evenals de bonte strandloper.

Het meest intrigerend vind ik de zeevogels die vanaf september arriveren. In en om de havens van Scheveningen kun je verrassende waarnemingen doen. Een grote of kleine burgemeester in de Eerste of Tweede Binnenhaven? In 2016 verbleven ze er lange tijd. Voor de kust maak je kans op alk, zeekoet, middelste zaagbek, roodkeelduiker, zwarte zee-eend, eider en verschillende soorten jagers. Een medevogelaar die het Zuidelijk Havenhoofd regelmatig bezoekt, vertelde me dat hij er heel mooie waarnemingen heeft gedaan. Zo zag hij op het Zuidelijk Havenhoofd ooit een rosse franjepoot. En vorig jaar zat er wekenlang een grote aalscholver in de haven, evenals een kuifaalscholver. Zelf stapte ik op een van de blokken en opeens vloog een houtsnip van tussen de rotsen. Hij dook verderop weer neer, maar ik heb hem niet meer kunnen vinden. Dat is toch ook een mooie waarneming?

Naast al die zeevogels zie je vooral tijdens de najaarstrek ook tal van zangvogels voorbij komen. Soorten als tapuit, vink, sijs, goudhaantje, zwarte roodstaart en roodborst vliegen van noord naar zuid en ploffen vaak vermoeid neer op de havenhoofden. Roofvogels als de slechtvalk volgen deze stroom zangvogels. Regelmatig spelen zich dan ook spannende taferelen af in en om de havens van Scheveningen.

Natuurfotografen zullen hun hart ook ophalen aan de vele meeuwen in de haven. Deze vogels schuimen de boulevard af en zijn redelijk gewend aan mensen. Ze blijven vaak lang zitten en laten zich goed benaderen. Hetzelfde geldt ook voor de zwarte kraai, normaal toch een behoorlijk schuwe vogel. Kies een goede invalshoek en je maakt schitterende foto’s. Overigens proberen met name zilvermeeuwen nog al eens voedsel af te troggelen van een arme scholekster. De achtervolgingen zijn vaak spectaculair.

Vogels kijken in Scheveningen is een feest voor de liefhebbers van zeevogels. Ben je in de buurt en is het weer redelijk, breng dan een bezoek aan de haven van Scheveningen. Lees wel de praktische aanwijzingen hieronder. Scheveningen is een van de meest toeristische steden in ons land. Goed plannen en voorbereiden voorkomt veel stress.

Praktische informatie

Het Noordelijk en het Zuidelijk Havenhoofd liggen tegenover elkaar. Je loopt niet even van de ene naar de andere pier, daarvoor zijn de afstanden te groot. Heb je een fietsdrager op de auto, neem dan een fiets mee. Je kunt dan ook gericht de havens afschuimen op bijzondere meeuwen als de grote of kleine burgemeester.

Ben je niet in het bezit van een fietsendrager op de auto, dan zit er niets anders op dan de auto een beetje strategisch te parkeren. Om vogels te kijken op het Zuidelijk Havenhoofd van Scheveningen, zet je koers richting de Houtrustweg. Aan de eind van deze weg bevindt zich een parkeerplaats waar je overdag gratis kunt parkeren. Pas vanaf 18.00 uur moet je betalen. Aangezien de meeste vogelaars in de ochtend actief zijn, geen probleem. Vanaf de Houtrustweg loop je zo de pier op.

Om vogels te kijken op het Noordelijk Havenhoofd, raad ik je aan je auto te parkeren op de Visafslagweg. ‘s Ochtends vroeg is het hier vaak nog niet heel druk, behalve door de week. Dan is dit een heel bedrijvig gebied. In de weekenden begint de drukte rond de middag. Zeker op zondag kun je vanaf de middag je auto praktisch niet kwijt. De reden? De Visafslagweg is vlakbij de boulevard én er zitten diverse goede eetgelegenheden. Denk maar aan de befaamde vishandel Simonis. Hou je van vis, dan kun je hier genieten van een goede lunch.

Check voordat je vogels gaat kijken in Scheveningen ook altijd de weersverwachtingen. Op het hek aan het begin van de pieren hangt een bord dat aangeeft dat de pieren worden gesloten bij windkracht zes. Het zou zonde zijn als je voor een gesloten hek komt te staan. Overigens valt er bij zo’n snoeiharde wind nauwelijks vogels te kijken, maar dat terzijde.

Heb je het niet zo op sportvissers, dan ben je op een locatie als de havenhoofden in Scheveningen op de verkeerde plaats. Hengelaars zoeken het diepe water op en staan vanaf halverwege tot eind van de pier te vissen. Schar, bot, gul, wijting, tong en zeebaars worden met veel gretigheid omhoog getakeld. Smijt een hengelaar zijn lijn richting de horizon, kijk dan altijd goed uit. Het bonk lood aan het einde van de lijn en de vlijmscherpe haken wil je niet in je gezicht krijgen.

Het beste tijdstip om vogels te kijken in Scheveningen is ‘s ochtends vroeg, vanaf zonsopkomst. In de weekenden komen dagjesmensen vanaf het einde van de ochtend in grote getale op Scheveningen af. Dan is de rust ver te zoeken en nemen veel vogels de wijk. Ook de surfers en zeilers schrikken vogels af. Goed plannen dus.

Aan de kust waait het altijd. En in de winter is het er guur. Trek dus warme kleding aan. En wil je over het strand wandelen, dan kun je het beste laarzen aan trekken. Die kunnen tegen een spatje zout zeewater.

Ik wens je veel plezier toe in Scheveningen!

beste vogelgidsen voor aan de kust

 

Tips van visdief
kustvogels
anwb vogelgids van europa
steltlopers van europa
checklist vogels van nederland