Vogels kijken in de Dintelse Gorzen




Ooit lagen er aan beide kanten van de monding van de Steenbergse Vliet imposante kwelders. Door de aanleg van de Deltawerken zijn die kwelders inmiddels verzoet. De kreken zijn nog altijd goed zichtbaar, maar het water dat erin staat is zoet. Het landschap is nu een afwisseling van water, jonge bossen en grasland. Dit half open landschap trekt ontzettend veel vogels aan. Ik heb het over de Dintelse Gorzen, de kwelders ten oosten van de Steenbergse Vliet. Ten westen strekken de Slikken van de Heen zich uit. Ook al zo mooi en imposant.

Wie een bijzondere vogelwandeling wil maken, die is in de Dintelse Gorzen op het juiste adres. Het sluizencomplex in de monding van de Steenbergse Vliet is een monument van grote waarde. Loop er maar eens rond, je zult onder de indruk raken van de monumentale uitstraling en de architectuur. Zulke sluisjes zijn er niet veel in Nederland en misschien moet ik wel zeggen: van zo’n sluisje is er slechts één in Nederland. Wat ook opvalt is de rust. En daar gedijen vogels bij. Kneu, putter, houtduif, zwarte roodstaart, fitis, tjiftjaf, winterkoninkje, scholekster, ik kwam ze allemaal tegen op en rond de sluis. Wil je de Steenbergse Vliet oversteken, dan moet je over een bruggetje dat per uur twee keer een heel kwartier open is. De andere twee kwartier is het dus gesloten. Het ene kwartier mogen wandelaars en fietsers over, het andere kwartier hebben de schippers ruim baan. Ach, een kwartiertje wachten bij de Dintelse Gorzen doe je voor je plezier. Het is er opperbest toeven.

Wil je vogels kijken in de Dintelse Gorzen, dan moet je de dijk op richting het natuurgebied. Een klaphekje geeft toegang tot de Dintelse Gorzen. Eerst een houten vlonder over en het vogels kijken in de Dintelse Gorzen kan beginnen. In het struweel maak je kans op staartmees, groenling, tjiftjaf, fitis, tuinfluiter, braamsluiper, zwartkop, putter, kneu, zanglijster, grote lijster, grote bonte specht, groene specht, goudhaan, boomkruiper, roodborst, cetti’s zanger, sprinkhaanrietzanger, zomertortel, koekoek, grasmus en winterkoning. Zelfs de appelvink wordt nu en dan waargenomen. En tijdens de trek naar het noorden passeren elk jaar wel een paar beflijsters. Havik, torenvalk, sperwer en buizerd jagen in de Dintelse Gorzen. In de winter ook de blauwe kiekendief. En als je geluk hebt zweeft er een velduil voor je uit. De zeearend vliegt er ook regelmatig rond. In het half open terrein zie je de roodborsttapuit, graspieper, boompieper en in de winter de klapekster. Het gerucht gaat dat een paar jaar geleden een paartje kraanvogels een broedpoging heeft gedaan. Of dat waar is, weet ik niet. Als het waar is, dan zaten ze vast niet vlak naast het wandelpad en kreeg je ze niet te zien. Maar toch een leuk gerucht nietwaar?

Vogelkijkhut de Papegaai biedt uitzicht over het Volkerak. Eerlijk gezegd vind ik de afstand tot het water behoorlijk groot. Heel dichtbij zullen de vogels niet komen. En dat is jammer, want er worden soorten gezien als wilde zwaan, kleine zwaan, zwarte zwaan, lepelaar, grote zilverreiger, middelste zaagbek, grote zaagbek, brilduiker, wintertaling, pijlstaart, slobeend, krakeend, geoorde fuut en tafeleend. Steltlopers scharrelen er ook rond. Watersnip, bokje, bonte strandloper, kievit, witgatje, bontbekplevier, groenpootruiter, oeverloper en kemphaan. Visdiefje, dwergstern en zwarte stern laten zich in het voorjaar ook zien boven het Volkerak.

Voor alle genoemde soorten geldt: je ziet ze in het juiste seizoen. Het leuke is dat je in elk jaargetijde een goede reden hebt om naar de Dintelse Gorzen af te reizen.

Overige dieren
Je kunt niet alleen vogels kijken in de Dintelse Gorzen. In de zomer zie je er ook dagvlinders als icarusblauwtje, bruin blauwtje, dagpauwoog, bont zandoogje, atalanta en oranje zandoogje. Amfibieën als de groene kikker en de gewone pad springen en kruipen er rond. En ook zoogdieren laten zich soms zien: konijn, mol en vos. De goedmoedige Schotse Hooglanders houden de vegetatie een beetje kort.

Praktische informatie

De Dintelse Gorzen bereik je door in je TomTom in te toetsen: Beneden Sasweg 1, De Heen. Parkeer je auto op het parkeerterrein en wandel naar de sluis. Zodra je de dijk over bent, ervaar je de weldadige stilte.

Door de Dintelse Gorzen is een wandelroute uitgestippeld. De route bestaat uit twee delen. Het eerste deel is het hele jaar toegankelijk. Dit is de blauwe route. Het andere deel is tijdens de broedperiode gesloten. Deze periode loopt van begin maar tot half juli. Dit is de gele route. De blauwe route passeert vogelkijkhut de Papegaai.

De Dintelse Gorzen stellen in een natte periode strikte eisen aan je schoeisel. De Schotse Hooglanders trappen de bodem kapot en dat betekent heel vaak door de modder ploegen. Laarzen aan dus! Toen ik er de laatste keer was, keerde een groepje van drie wandelaars terug, omdat zelfs hun robuuste wandelschoenen niet geschikt waren.

Daar rond de Steenbergse Vliet kun je volgens mij wel een dagje rond scharrelen. Eerst de Dintelse Gorzen bezoeken om vervolgens ook de wandeling het natuurgebied aan de binnenkant van de dijk te verkennen. Ik ben helaas de naam vergeten van dit gebiedje. Ik meen iets van het Sassenplaatje of de Sassenpolder. Nu ja, het is in elk geval een moerasgebied waar je rietvogels als rietzanger, kleine karekiet, sprinkhaanrietzanger en rietgors kunt zien en horen.

Hou je ervan om een lange wandeling te maken langs natuur en cultuur, overweeg dan om de Steenbergse Vlietroute te wandelen. Deze route begint en eindigt in Steenbergen en is vijfentwintig kilometer lang. Je maakt intensief kennis met de vogels van de Steenbergse Vliet, de Dintelse Gorzen en alle gebieden daaromheen. Klik hier om de routebeschrijving te downloaden.

Ben je op zoek naar een avontuurlijker manier van natuurbeleving, huur dan eens een kano bij Camping de Uitwijk in De Heen of bij Restaurant Beneden Sas. Met de kano vaar je de Steenbergse Vliet af. Vanaf het water rietvogels en watervogels bekijken is een aparte belevenis. Hier kun je ook een pannenkoek eten.

Met het noemen van de adressen voor kanoverhuur, hoef ik geen andere horeca-gelegenheden meer te noemen. Alles is al gezegd. Raadpleeg wel van te voren de openingstijden op de websites. Zeker in het laagseizoen is het niet vanzelfsprekend dat deze restaurants geopend zijn.

Er valt veel te beleven rond de monding van de Steenbergse Vliet. Vogels kijken in de Dintelse Gorzen is voor mij het absolute hoogtepunt. En wil je na je bezoek aan de Dintelse Gorzen een ander gebied in de buurt bezoeken, kijk dan eens naar mijn overzicht van vogelgebieden in Zeeland.

Tips van visdief
anwb natuurgids
Vogels kijken in de Camargue en de Crau Hans Peeters
vogels kijken in de extremadura
vogels en de liefde elvira werkman
anwb vogelgids van europa