zeearenden bij jaaps deensgat lauwersmeer

Vogels kijken bij Lauwersoog

Tijdens de herfstvakantie in 2018 verbleven we in Landal Suyderoogh. Mijn wens was om de vogelrijkdom van het Lauwersmeer en omstreken te ontdekken. Ondanks het wat regenachtige weer lukte dat heel aardig. Met soorten als sneeuwgors, strandleeuwerik, frater, baardmannetje, zeearend, blauwe kiekendief, kleine zwaan, wilde zwaan en noordse stern kun je een herfstvakantie in Nederland toch als geslaagd beschouwen? Ik deel op deze pagina graag de beste plekjes om vogels te kijken bij Lauwersoog.

#1. De haven van Lauwersoog

De haven van Lauwersoog hoor ik als eerste te noemen. Zeker wanneer je het gebied in de herfst bezoekt. Staat er een stevige bries uit het noorden of noordwesten, ga dan in alle vroegte op de buitenste dam langs de haven staan. Er staan daar een paar stenen ‘hokken’ waar je heerlijk achter kunt schuilen. Waarom nou aan die haven gaan staan vernikkelen? Dat doe je allemaal voor de bijzondere trekvogels die je hier kunt zien. De meeste zeevogels vliegen tijdens de trek naar het zuiden langs de noordkant van de waddeneilanden langs onze kust. Maar een aantal volgt de kustlijn van het vaste land. En die zie je dus uitstekend vanaf de havendam van Lauwersoog. Staat de wind gunstig, dan maak je kans op soorten als grote jager, kleinste, kleine en middelste jager, noordse stern, rosse franjepoot, stormvogeltje, vaal stormvogeltje, sneeuwgors, roodkeelduiker en parelduiker. Elke storm kan een verrassing voorbij laten waaien. 

In de haven zelf zie je bij hoog water grote groepen steenlopers en meeuwen op de aanlegsteigers. Heeft het op de Noordzee flink gestormd (windkracht negen á tien), ga dan zeker naar de haven. De soorten die ik hierboven noemde, vliegen dan soms op heel kleine afstand voorbij. 

Speur de vloedlijn af naar sneeuwgors. En op het talud maak je kans op paarse strandloper, tureluur, steenloper en wulp.

De haven vind ik een van de beste plekken om vogels te kijken bij Lauwersoog. En na afloop even een warm visje eten bij Vishandel Sterkenburg is beslist geen straf. Goede vis serveren ze daar trouwens. Ook het broodje haring mocht er zijn en daar ben ik altijd behoorlijk kritisch op.

#2. Jaap Deensgat

Elke dag begon ik de dag in de vogelkijkhut bij het Jaap Deensgat. Vanuit deze hut maak je grote kans op het zien van de zeearend. Meestal op behoorlijke afstand, maar met een telescoop haal je ze dan goed dichtbij. De foto boven dit artikel zijn twee zeearenden die ik vanuit de hut zag. Vanuit de hut zag ik ook de blauwe kiekendief, buizerd en slechtvalk boven het gebied jagen. Als je naar de vogelkijkhut wandelt, loop je langs een rietveld. Dit is echt een hotspot voor baardmannetjes. Probeer na een koude en heldere nacht als eerste bij het rietveld te staan. Grote kans dat de baardmannetjes zich van heel dichtbij laten zien.

Natuurlijk kun je in het Lauwersmeer overal heel goed vogels kijken. De vogelkijkhut bij Ezumakeeg heeft ook een goede reputatie. In de bossen boven het Oude Robbengat verblijven in het najaar ontelbaar veel kramsvogels, merels en koperwieken. In de sloten jaagt de ijsvogel. En midden in het bos kwam ik een buizerd tegen.

#3. De kwelders van Holwerd

Heerlijk wandelen door buitendijks gebied kun je aan beide kanten van de veerdam bij Holwerd. Vanaf deze dam brengt de veerboot je naar Ameland. Rechts van de dam staat midden in het kwelder een prachtige vogelkijkhut. Je kijkt 360 graden in het rond en ziet er waddenvogels als tureluur, wulp, zilverplevier, bonte strandloper, rotgans, brandgans en bergeend. Sneeuwgorzen foerageren in de lagere vegetatie (in najaar en winter). Rietgorzen schieten langs alle kanten voor je uit. Boven de kwelders jagen blauwe kiekendief, buizerd, sperwer en torenvalk. Vergeet trouwens het einde van de veerdam niet. Dat is ook een befaamde locatie om de zeevogeltrek te volgen in het najaar. 

#4. Peazemerlannen

Bij de ontzettend leuke dorpjes Moddergat en Peasens ligt ook al zo’n fantastisch kweldergebied: de Peazemerlannen. Hier kun je kilometers lang ongestoord wandelen en genieten van de vele wadvogels. Toen ik het gebied bezocht, filmde ik er mijn eerste fraters sinds tijden. Een groepje strandleeuweriken liet zich vastleggen. Groepen rotganzen en brandganzen foerageerden in de kwelders. Wulp, scholekster, bonte strandloper, zilverplevier en tureluur vlogen op en voorbij. Groepjes rietgorzen, graspiepers en putters vergezelden me op mijn wandeltocht. Ook al zou je er geen vogels zien (wat onwaarschijnlijk is), dan nog zou ik de Peazemerlannen bezoeken. Wat een prachtige uitzichten! Wat een heerlijk land. Ik vond dit een van de mooiste plekken om te gaan vogels kijken bij Lauwersoog.

#5. Verder weg

Terwijl de rest van de familie in de stad Groningen aan het winkelen was, reed ik door naar de Dollard. Als je dan toch in het noorden bent… De Oterdummerpier was de eerste locatie die ik bezocht. Ik zag er een ruigpootbuizerd bidden. Een tweetal buizerds trek door. Ik meende in het rietveld baardmannetjes te horen. En op het talud van de dijk stond een enorme groep bergeenden. In het voorjaar huist er een kolonie visdiefjes in het gebied. Vergeet dan ook niet te speuren naar noordse sterns.

Wat meer naar het zuiden ligt Polder Breebaart met daaraan vast de Punt van Reide. Dit gebied moet je echt bezocht hebben. Elk seizoen brengt weer andere soorten. In het voorjaar broeden er soorten als tureluur en kluut. Polder Breebaart is een hoogwatervluchtplaats waar je ontelbare kluten, bonte strandlopers en lepelaar van dichtbij kunt zien. De vogelkijkhut is uitstekend gepositioneerd. Hoewel wat verder weg een aanrader voor als je wilt vogels kijken bij Lauwersoog.

En weer wat meer naar het zuiden, bij Nieuw Statenzijl, staat op de grens met Duitsland vogelkijkhut De Kiekkaaste. Deze vogelkijkhut staat buitendijks, midden in het kwelder. Het water stroomt letterlijk om je heen. Deze fantastische plek moet je ook beslist hebben gezocht. Het is een gekende locatie voor baardmannetjes. Verderop, ik vermoed al op Duits grondgebied, foerageerden grote groepen steltlopers en brandganzen. Een vogelaar die ik sprak zag er zelfs een roodhalsgans tussen. 

#6. Gewoon op het vakantiepark

Maar zo heel ver weg hoeft het eigenlijk niet. Heb je bijvoorbeeld kleine kinderen en kun je niet zo gemakkelijk van Landal Suyderoogh af, wandel dan eens lekker over het vakantiepark. In de waterpartijen zie je aalscholver, blauwe reiger, grote zilverreiger en soms een ijsvogel. Kleine zwanen vliegen over. De vele besdragende struiken trekken koperwiek, merel en kramsvogel aan. En op een ochtend zat er zomaar een zwerm vinken en kepen voor het raam. Te samen met koolmees en pimpelmees. Je zou zomaar op het idee kunnen komen om af en toe wat zangzaad uit te strooien… Misschien niet de meest spectaculaire soorten, maar je hebt wel het idee dat je midden in de natuur bent. En voeg daar ook nog eens de heerlijke stilte aan toe. Dat is een stuk beter dan bij ons in de drukke Randstad. Hou er rekening mee dat ik in oktober het park bezocht. In het voorjaar zul je er ongetwijfeld weer heel andere soorten zien.

Bij het Jaap Deensgat filmde ik deze baardmannetjes die ik je niet graag wil onthouden:

De beste telescopen om vogels te kijken: