grauwe klauwier

Vogels kijken in de Auvergne in Frankrijk




De Auvergne is een van de mooiste regio’s in Frankrijk. Het gebied rond Puy de Dôme, een van de jongste vulkanen in het Centraal Massief in Auvergne, is denk ik verreweg het meest spectaculaire deel van de Auvergne. Tien jaar geleden bezochten we dit gebied in de meivakantie, maar toen was het daar nog zo koud dat er zelfs nog sneeuw lag. Op advies van J. Crozier die de natuurreisgids A birdwatching guide to France south of the Loire schreef, verkasten we op de tweede dag naar het noorden van de Auvergne, naar de omgeving van Moulins, een stad die veel noordelijker ligt, aan de rivier de Allier. Op de grindbanken in deze rivier zag ik voor het eerst de griel. Ik nam me voor om ooit terug te keren naar dit bijzondere gebied.

In de meivakantie van 2016 waren we niet ver van Moulins, aan de oevers van de Loire. We verbleven in een vakantiehuisje op Domaine du Bourg bij het dorpje Gannay-sur-Loire. Zoals de naam al zegt: niet aan de rivier de Allier, maar aan de rivier de Loire. Een rivier die beslist niet onder doet voor de Allier, sterker nog: een rivier die zelf zijn loop bepaalt en waar je ook uitstekend vogels kunt kijken. Gannay-sur-Loire ligt precies op de grens tussen de Auvergne en Bourgogne. In dit artikel leg ik je uit waar je vogels kunt kijken in het noordelijke deel van de Auvergne, rond Gannay-dur-Loire en in de buurt van Moulins. 

de beste vogelgidsen voor kinderen

Vogels kijken in de omgeving Ganny-sur-Loire
Het dorp Gannay-sur-Loire ligt tussen de Loire en het Canal Latéral á la Loire. Het licht glooiende landschap wordt gestempeld door akkerbouw. Weggetjes en akkers wordt omzoomd door heggen en bomen. Hier en daar ligt een perceel productiebos, want hout stoken, dat kun je aan de Fransen wel overlaten. De rivier de Loire is natuurlijk een regelrechte hotspot als het gaat om vogels kijken. Omdat deze vogelgebieden precies op de grens tussen Auvergne en Bourgondië liggen, heb ik delen ervan ook geplaatst in mijn artikel over vogels kijken in Bourgondië.

#1. Vogels kijken rond Domaine du Bourg
Wil je dit deel van Frankrijk bezoeken om er onder andere vogels te kijken, dan raad ik een verblijf op Domaine du Bourg aan. Je kunt vakantiehuisjes, appartementen, tenten en staanplaatsen huren. Vogels die ik op en direct rond Domaine du Bourg heb gezien zijn: gekraagde roodstaart, zwarte roodstaart, europese kanarie, groenling, bijeneter (overvliegend), nachtegaal, cirlgors, hop (gehoord) en boomleeuwerik. Je hoeft er bij wijze van spreken het terrein niet voor af. In het rotstuintje laten de prachtige smaragdhagedissen zich zien, terwijl muurhagedisjes overal tegen de muren oplopen. Ook de wijngaardslak kun je er in de ogen kijken.

#2. De Loire
Vanaf het terrein van Domaine du Bourg loop je over onverhard pad naar de Loire. Je kunt ook met de auto naar de brug rijden, nauwelijks meer dan twee kilometer. De rivierbedding is begroeid met allerlei planten, dichte struiken en hoge bomen. Hier nestelen vogels als wielewaal, braamsluiper, matkop, nachtegaal, zwarte wouw, boomleeuwerik, groene specht en grote bonte specht. Ik raad je aan om eens lekker langs de oevers te struinen. Doe laarzen aan en een stevige broek die tegen een stootje kan (je komt immers bramen en brandneters tegen op je barre tocht). Overal zie je sporen van bevers. Wij kwamen ook allerlei pootafdrukken tegen in de modder. Van reetjes en zelfs van de das. Volgens de Nederlandse eigenaar van Domaine du Bourg leven er ook vossen en steenmarters, tot groot verdriet van de kippen.

Aan de andere kant van het dorp ligt ook een prachtig wandelgebied langs de Loire. Rij Gannay-sur-Loire uit in de richting van Decize, je rijdt over de D15. Sla de eerste afslag rechtsaf. Dit is een overhard pad dat je naar de Loire voert. Sla op de drieslag rechtsaf. Niet te veel gas geven, anders tuimel je met auto en al de rivier in en spoel je richting Parijs. Links voert onverhard wandelpad je door de bossen langs de oevers van de Loire. Nachtegaal, grote bonte specht, wielewaal en natuurlijk overal de zwartkop. Aan de overkant van de rivier zweven zwarte wouw, buizerd en nu en dan een slangenarend. Op de grindbanken loopt nu en dan een griel (in de week dat wij er waren heb ik die niet gezien, maar een Franse vogelaar met Swarovski-telescoop wel). Oeverlopers en kleine plevieren nestelen er ook. Wat deze plek het meest interessant is, zijn de kolonies oeverzwaluwen en bijeneters die je van relatief dichtbij kunt zien. Rechts van de parkeerplaats heeft de Loire steile zandwanden uitgesleten en hier nestelen bijeneter en oeverzwaluw. Je kunt ze prima zien vanaf de zanderige oever. Hier heb ik trouwens vlinders gezien als oranjetipje, grote vos, citroenvlinder, landkaartje, klein geaderd koolwitje en kleine vuurvlinder.

de beste natuurreisgidsen en wandelgidsen

Het leuke van Domaine du Bourg is dat je er kano’s kunt huren. Je wordt een eind stroomopwaarts los gelaten en vaart met de stroom mee. Ten noorden van Gannay-sur-Loire kom je langs een enorme kolonie bijeneters die te voet niet bereikbaar is. Het eindpunt van je kanotocht is precies het uitkijkpunt dat ik hierboven noemde. Je komt hier dus ook vlak langs de bijeneters. Hou er rekening mee dat de eerste bijeneters in de tweede helft van mei arriveren en tot de zomer in het gebied verblijven. Alles afhankelijk van de weersomstandigheden uiteraard.

#3. Vijver langs de D30
Rij je Gannay-sur-Loire uit in de richting van Moulins, dan kom je na de brug op de D30 een grote vijver tegen. Die is niet toegankelijk, maar vanaf de weg wel uitstekend te overzien. Hier zijn kwak en ijsvogel te zien. In de bomen rond de vijver roepen wielewalen.

#4. Omgeving van Gannay-sur-Loire
De omgeving van Gannay-sur-Loire wordt gestempeld door vooral akkerbouw. Anders dan in Nederland laten de boeren hier heggen en bomen groeien langs akkers en wegen. Dit levert een ontzettend rijke avifauna op. Als we Hollandse polders ook wat interessanter willen maken voor vogels (én mensen), dan kunnen we een voorbeeld nemen aan de Fransen. Vogels als grauwe gors, cirlgors, grauwe klauwier, boomleeuwerik, boompieper, buizerd, zwarte wouw, torenvalk, hop, zwartkop, grasmus, roodborsttapuit, tapuit, paapje, gele kwikstaart en tjiftjaf tref je in het hele gebied aan. Boven de akkers maak je kans op de slangenarend. Ook heb ik er de grauwe kiekendief zien jagen. Deze soorten zag ik vooral ten noordwesten van het dorp.

Ten zuiden van Gannay-sur-Loire, ligt het gehucht of het buurtschap Paray-le-Frésil. Zoek op Google maar eens op de combinatie van de naam van dit buurtschap en ‘Les Després’. Er ligt hier een visvijver met middenin begroeide eilanden. Hier broeden koereiger, kwak, blauwe reiger en kleine zilverreiger. Helaas is de vijver en particuliere handen en zijn de Fransen niet het meest makkelijke volk. Verboden terrein dus. Vanaf de weg kun je de broedkolonie redelijk overzien. En in een onbewaakt ogenblik wandel je gewoon even over het wandelpad langs de vijver. ‘s Avonds zijn de burlende geluiden niet van de lucht. Ik zag hier ook een rode patrijs rond scharrelen en in een drassig weiland liep een groenpootruiter.

Vogels kijken in de omgeving van Moulins
Ten zuiden van Moulins ligt een uitgestrekt natuurgebied. Het ligt grofweg tussen Bressoles en Monetay-sur-Allier en ligt rond de Allier. Dit is het leefgebied van de griel. Ook heb ik hier grauwe gors, grijze gors en cirlgors gezien. Kwak en ijsvogel foerageren hier. De Allier is bovendien een belangrijke trekroute voor visdief en zwarte stern. Je kunt hier ook heerlijk wandelen. Een bezoek meer dan waard. Zoals gezegd ben ik dit gebied op het spoor gekomen door de befaamde natuurreisgids A birdwatching guide to France south of the Loire. Deze gids geeft ook beschrijvingen van interessante vogelgebieden in het Massief Centraal in de omgeving van de stad Clermont-Ferrand. Als je van plan bent vaker in Frankrijk vogels te gaan kijken, dan raad ik je deze natuurreisgids aan.

Najaar en winter
De eigenaar van Domaine du Bourg vertelde me dat vanaf november de kraanvogels arriveren in het gebied. Ze overnachten bij of in de Loire en vliegen ‘s ochtends en tegen de avond massaal over het dorp Gannay-sur-Loire om aan de andere kant van het dorp te gaan foerageren. Het gaat om honderden, zo niet duizenden kraanvogels, dus dat moet een ware happening zijn.

Aanrader: avondwandeling of autorit
Vogels en dieren kijken in de avonduren is ook een spannende aangelegenheid in de Auvergne. Er scharrelen daar ontzettend veel zoogdieren rond. Maar in het heggenlandschap gedijen ook nachtvogels als uilen. Maak eens een autoritje of avondwandeling vlak voor de schemer invalt. Reetjes, een vos, das of steenmarter zouden zomaar je pad kunnen kruisen. Dat was onze ervaring althans. We hebben ook een aantal keer een uil naast de auto zien zitten. Ransuil en steenuil, maar ook kerkuil en bosuil zijn daar heel gewoon. Ook leuk om met kinderen te doen. Die zijn al heel blij met het zien van een ree, en veel volwassenen met hen.

Soortenlijst
Mijn soortenlijst van de meivakantie in Bourgondië kun je hier downloaden.

Vogels kijken in de Auvergne: een aanrader!

 

De volgende (natuur)reisgidsen raad ik aan voor wie in de Auvergne vogels wil kijken en van de natuur wil genieten:

#1. J. Crozier / A birdwatching guide to France south of the Loire

Deze vogelreisgids raad ik iedereen aan die vogels wil kijken in Frankrijk ten zuiden van de Loire. Alle belangrijke vogelgebieden staan erin (dus ook de Auvergne) met natuurlijk de vogels die je er kunt zien. Je bent natuurlijk voor een groot deel afhankelijk van het weer, maar tot nu is mijn ervaring dat de informatie betrouwbaar is. De gids is Engelstalig. Kleurenfoto’s staan alleen in het katern middenin. Bij elk gebied staan duidelijke kaartjes.

birdwatching guide

Koop dit boek

#2. Ontdek Auvergne / Hans E. Latzke

Een veelzijdige reisgids naar de Auvergne met aandacht voor alle regio’s. Niet specifiek een natuurreisgids, maar natuurlijk word je de weg gewezen naar de prachtige natuurregio’s in de Auvergne. En dat zijn er veel, want niet minder dan 40% van het oppervlak van de Auvergne is uitgeroepen tot regionaal park.

reisgids auvergne

Koop dit boek

Tips van visdief
alle vogels van europa
reisgids auvergne
auvergne groen
birdwatching guide
Vogels kijken in de Camargue en de Crau Hans Peeters
SNP Vogelreizen