Vlinders kijken bij het Gardameer

Hoeveel toeristen die in de zomermaanden het Gardameer bezoeken, zullen beseffen dat op de bergweiden rondom het meer er ontzettend veel bijzondere dagvlinders te zien zijn? Ik ging tijdens mijn zomervakantie in juli 2023 op zoek naar bijzondere bloemenweiden. In dit artikel leg ik je uit waar ik vlinders ging kijken en geef ik je praktische tips hoe ook jij ze kunt vinden.

Vlinders kijken in Parco dell’Alto Garda Bresciano

Wij verbleven in het stadje Salò gelegen in het zuidwesten van het Gardameer. Dat was ons geluk, want aan de overkant barstte in de loop van de week zware onweer- en hagelbuien los. Er vielen hagelstenen zo groot als eendeneieren. Dit is ook een facet om mee rekening te houden als je naar het Gardameer op vakantie gaat.

Aan de westelijke kant van het Gardameer ligt een uitgestrekt en bijzonder fraai natuurgebied: Parco dell’Alto Garda Bresciano. Je kunt hier prachtige wandelingen maken en maak je graag tochten op een mountainbike, dan kun je hier ook je hart ophalen. Ik trok een aantal keer het gebied in om vlinders te kijken. Dit zijn de gebieden die ik bezocht:

1. Bloemweide Chiesetta Sant’Urbano

Hoog in de bergen in Parco dell’Alto Garda Bresciano staat een charmant kapelletje: Chiesetta Sant’Urbano. Hou je van hiken in de bergen, dan zou ik zeker een keer naar dit kapelletje wandelen. Zo ver ben ik niet gekomen. Ik reed zo ver mogelijk met de auto de berghelling op en parkeerde mijn auto langs een onverhard pad. Verder gaan was onverantwoord. Ik was dan ook niet uit op een bezoek aan de kapel, ik zag een prachtige bloemenweide liggen. De wei was weliswaar nog niet zo heel lang geleden gemaaid, maar er bloeiden alweer de nodige bloemen op. Het was een bloedhete dag in juli. We waren om 7.30 uur vertrokken en bleven er naar vlinders zoeken tot 11.00 uur. Ik zag hier de volgende soorten vlinders en andere insecten: kroonkruidblauwtje (in het filmpje ten onrechte als heideblauwtje aangemerkt), icarusblauwtje, bruin blauwtje, adonisblauwtje, phegeavlinder, tweekleurige parelmoervlinder, kaasjeskruiddikkopje, bruin dikkopje, de platbuik (een libel), atalanta, hooibeestje, Franse veldwesp, blauwzwarte houtbij. Je kunt deze soorten in het filmpje hieronder bekijken. Vlinders die ik niet wist te filmen en die ik hier wel zag waren: de koningspage, oranje luzernevlinder, Sint-Jansvlinder.

Bereikbaarheid: het overharde pad waar wij de auto parkeerden, had helaas geen naam. Rij via het dorp San Michele de bergen in en zoek naar een geschikte bloemenweide. Laat je hierbij niet al te veel afschrikken door de grindpaden die soms in niet al te beste staat van onderhoud zijn. Stop echter tijdig, want hoe hoger, hoe slechter de wegkwaliteit.

2. De flank van de Monte Pizzocolo

Boven het dorp Toscolano Maderno kijk je op tegen de Monte Pizzocolo, één van de hoogste bergen rond het Gardameer. Ik ging op een flank van deze berg op zoek naar dagvlinders en wandelde over een onverhard bergpad. Keek ik omhoog, dan keek ik tegen een enorme rotspuist op. De grond was hier dan ook rotsachtig. Aan beide kanten van het pad groeiden echter veel bloemen. Het probleem was echter dat dit pad door een smal dal slingerde en dat dal bleef tot ver in de ochtend in de schaduw liggen. Zodra de zon tevoorschijn kwam, kwamen echter ook de vlinders tot leven. De volgende soorten vlinders en andere insecten zag ik hier: phegeavlinder, keizersmantel, argusvlinder, kleine ijsvogelvlinder, zwarte erebia, geelstreepdolkwesp, Spaanse vlag.

Bereikbaarheid: wij wandelden over de Via Camerate, 18, 25088 Toscolano Maderno BS, Italië (coördinaten 45°40’07.1″N 10°36’45.6″E). Dit bergpad was afgesloten, maar je kunt er wel wandelen.

3. Bloemweiden tussen Salò en San Michele

De mooiste locatie om naar vlinders te kijken, lag echter heel dichtbij Salò. Ik hoefde maar even de bergen in de rijden in de richting van het dorpje San Michele. Ergens in de bergen ligt een olijvengaard en het grasveld of beter gezegd: de bloemweide, onder de bomen was nog niet gemaaid. Zowel onder de olijvenbomen als in de berm bloeide een weelderig pallet aan bloemen. En groot voordeel: de zon bescheen dit veldje al vroeg in de morgen! Toen de temperaturen eenmaal snel begonnen te stijgen, ontplofte deze weide en zag ik overal vlinder vliegen. Ik zag er de volgende soorten: dambordje, tweekleurige parelmoervlinder, knoopkruidparelmoervlinder, adonisblauwtje, bruin dikkopje, kalkgraslanddikkopje, sleutelbloemvlinder, blauwe ijsvogelvlinder, kolibrievlinder. Ik hoorde hier ook de zomertortel koeren vanuit het bos.

Bereikbaarheid: rij naar de Via Serniga, Salò (coördinaten 45°37’36.9″N 10°32’16.6″E) en parkeer je auto voor de olijvengaard. Ik zocht naar vlinders op de weide links van de weg (ervan uitgaande dat je vanuit Salò de berg op rijdt).

Een paar dagen later keerde ik terug naar deze plaats. Nu om een bloemweide te bezoeken die verscholen ligt in de bossen. Je parkeert je auto op precies dezelfde plaats en je wandelt een onverhard paadje in dat tegenover het kunstwerk / kleine kapelletje begint. Je slaat na tien á twintig meter rechtsaf en dan kom je op één van de mooiste bloemenweiden die ik in Parco dell’Alto Garda Bresciano heb gevonden. Er bloeien weliswaar minder bloemen dan onder de olijvenbomen van hierboven, maar deze kleine bloemenweide ligt prachtig beschut tussen de bomen. Volg hier alleen wel uitsluitend de sporen die het wild heeft gemaakt, anders stamp je alle bloemen plat en daarmee tast je de vlinderpopulatie aan. Ik zag hier de volgende soorten vlinders en andere insecten: tijgerspin, schouderkruisspin, hooibeestje, kroonkruidblauwtje, bruin dikkopje, sleutelbloemvlinder, dambordje, cleopatra, paarse parelmoervlinder.

Praktische tips voor vlinders kijken bij het Gardameer

De berghellingen in Parco dell’Alto Garda Bresciano liggen bezaaid met mooie bloemenweiden. Ook langs de vele wandelpaden kun je natuurlijk naar vlinders zoeken. Sla ook de rotsachtige stukken en bospaden niet over. Elk biotoop kent zijn eigen soorten. Dit zijn enkele praktische tips voor vlinders kijken aan de westkant van het Gardameer:

  1. Wil je slapende vlinders fotograferen, ga dan rond zonsopkomst uit de veren. De berghellingen aan de westkant van het Gardameer worden al vroeg beschenen door de zon. Zodra de vlinders zijn opgewarmd worden ze actief.
  2. Zijn de vlinders eenmaal actief, dan nog kun je ze fotograferen of filmen. Je zult dan wel heel actief moeten zijn. Scan de bloemweiden af en beoordeel waar de meeste vlinders vliegen.
  3. Is de bloemweide eenmaal opgewarmd, maar zou er een wolk voor de zon schuiven, profiteer hier dan van. Veel vlinders zullen verstijven (omdat het even wat koeler wordt) en bieden je dan een uitgelezen moment om ze te fotograferen. Het licht is dan ook niet zo fel.
  4. Bescherm jezelf tegen de intense zonnestralen. Ik weet helaas uit eigen ervaring dat zonschade zeer ernstig kan uitpakken. Zonnebrandcrème is echt een vereiste. Kies voor een hoge beschermingsfactor en voor een crème die beschermt tegen UV A én UV B. Ik vind het zelf altijd heel hinderlijk wanneer ‘gewone’ zonnebrandcrème in mijn ogen begint te lopen. Dat irriteert enorm. Je hebt gelukkig ook speciale zonnebrandcrème voor je gezicht. Een hoed is eigenlijk ook een must. En heb je een hekel aan al dat gesmeer, trek dan een lange broek en een blouse met lange mouwen aan.
  5. Probeer op de weide zoveel mogelijk de bloemen te vermijden, oftewel: stamp de bloemen niet plat. Dat gaat ten koste van de vegetatie en van de vlinders.
  6. De meeste kans op veel vlindersoorten maak je op ongerepte bloemweiden. Die vindt je vanaf ongeveer halverwege de berghellingen in Parco dell’Alto Garda Bresciano. Blijf je te laag, dan overheerst de bebouwing nog. Met de auto kom je meestal niet heel hoog. Je zult dan te voet of op de mountainbike verder moeten.
  7. De beste periode om vlinders te kijken rond het Gardameer is van half juni tot en met augustus.
  8. Lees ook mijn praktische tips over vlinders kijken op de Monte Baldo, een hoge berg aan de oostelijke kant van het Gardameer.
Verwelkom nieuw leven in jouw tuin dit broedseizoen!