Tips voor vogels kijken in de polders van Schouwen-Duiveland

Schouwen-Duiveland is één van de meest interessante eilanden in Zeeland om vogels te kijken. Het eiland wordt omsloten door prachtige natuurgebieden als de Oosterschelde, het Grevelingenmeer en natuurlijk de Noordzee. En binnendijks liggen ook tal van natuurgebieden. Daar ga ik het in dit artikel niet over hebben. Ik heb de meeste natuurgebieden al wel beschreven en die kun je vinden in mijn overzicht van de beste vogelgebieden in Zeeland. Nee, in dit artikel rijden we de ‘gewone’ polders door. Daar waar aardappelen. suikerbieten en andere gewassen worden geteeld. Wat valt op die intensief bewerkte akkers aan vogels te zien?

Vogels kijken in de polders van Schouwen-Duiveland

Ik ben al snel geneigd om van natuurgebied naar natuurgebied te rijden. En natuurlijk sla ik een blik over de akkers die ik onderweg passeer, maar om nou het hele eiland te doorkruisen alleen maar voor de vogels op de akkers, nee dat zul je mij niet veel zien doen. Dat hoeft natuurlijk ook niet. Maar op mijn vogeltochten is het wel leuk om af en toe even wat akkerland mee te pakken. Even een blokje om te rijden, op zoek naar poldervogels. Dat loont zeker in najaar en winter de moeite, want op Schouwen-Duiveland overwinteren massa’s wintervogels als ganzen, zwanen, eenden, steltlopers en zangvogels.

Zo begint mijn tocht in de polders van Bruinisse. Het is eind november en ik rij in de richting van de Klein Beijerenpolder. In dat kleine poldertje dat nog niet zo heel lang geleden aan de natuur is teruggegeven, is altijd wel iets te zien. Is het hoog water dan staat deze polder vaak tjokvol met eenden, steltlopers, ganzen en soms ook kleine zwanen. Maar let in de akkers rond de Klein Beijerenpolder ook op de kleine zilverreigers die her en der in de brakke sloten staan te jagen. Soms zien we er tientallen staan. En ga in de omgeving van de Klein Beijerenpolder in herfst en winter zeker op zoek naar ganzen en zwanen. Rotganzen kun je er zien, groepen van soms enige honderden die op de akkers foerageren. Grauwe gans, brandgans, nijlgans, Canadese gans, kolgans en toendrarietganzen zoeken naar voedsel op de akkers waar nog oogstafval ligt. En zie je grote witte vogels, denk dan niet te snel dat het knobbelzwanen zijn. Het kunnen ook de kleine zwanen zijn die er jaarlijks overwinteren.

Op de akkers, kaal na de oogst en nog vol oogstafval, foerageren soms bergeenden en wilde eenden. Spreeuwen zoeken er naar ongewervelde dieren. En soms landt er pardoes een veldleeuwerik op de kale grond, of een groepje vinken, putters en een enkele keep. Speur zeker altijd naar blauwe kiekendieven, want die overwinteren hier ook, zij het in kleine aantallen.

Zijn we uit op zwanen en ganzen, dan steken we het eiland diagonaal over. Via Nieuwerkerk gaan we richting Zonnemaire. Zoek op de dijken die begroeid zijn met struiken als meidoorn, vlier en sleedoorn in najaar en winter ook naar lijsterachtigen als koperwiek, kramsvogel en merel. In de bredere watergangen maak je altijd kans op dodaars die hier overwinteren. En dan kom je bij Zonnemaire en zoek je op de akkers rond het dorp naar kleine zwanen, wilde zwanen, knobbelzwanen, grauwe ganzen, kolganzen, brandganzen en natuurlijk opnieuw de rotganzen. Ook hier snijden aardig wat brede sloten door de akkers. De ijsvogel jaagt er, evenals de blauwe reiger, grote zilverreiger en kleine zilverreiger. Waar de rietpartijen breder zijn, hoor je meestal wel een waterral schreeuwen.

Tussen Brouwersdam en Scharendijke liggen drassige weilanden. Of je ze karrenvelden kunt noemen, weet ik niet, maar ze hebben er wel van weg. Ook hier kun je soms grote groepen rotganzen zien, met steltlopers als wulp en scholekster. Let op: we zijn nog altijd op zoek naar wintervogels. Voorjaar en zomer leveren heel andere vogelsoorten op, maar daar ga ik nu even aan voorbij.

En dan moet je even oversteken. In de richting van Serooskerke, het dorpje tegen de Prunje aan. Natuurlijk ga je in de Prunje vogels kijken, maar mijn aandacht gaat nu uit naar de poldervogels. We gaan naar de Stolpweg en omgeving. Daar zijn brede akkerranden ingezaaid met zonnebloem, kaardenbol en andere planten die massa’s zangvogels aantrekken. Tref je het dan wolken hier vinken, putters, groenlingen en wellicht een enkele keep boven de akkers. Veldleeuweriken laten hun druppelende geluidje horen. Op de slikranden langs de sloten maak je kans op kleine zilverreiger, grote zilverreiger, blauwe reiger en een enkele lepelaar die hier overwintert. Vaak zijn dat trouwens eerstejaars lepelaars. Heb je er het geduld en de passie voor, ga hier dan op zoek naar patrijzen. Wij zien ze vrijwel nooit, maar in najaar en winter vormen patrijzen grote groepen en hier kun je ze zien. Geen wonder, want Vogelbescherming Nederland heeft hier met nog een paar andere partijen Project Patrijs ontwikkeld. Omdat de akkerranden zoveel zangvogels aantrekken kun je hier ook roofvogels zien als blauwe kiekendief, sperwer en havik. Buizerd en torenvalk jagen hier ook boven de akkers.

Praktische tips voor vogels kijken in de polders:

  • Heb je een telescoop, neem die dan zeker mee. De akkers zijn uitgestrekt en vaak staan de vogels op grotere afstand van je. Met een telescoop kun je ze dan toch goed zien.
  • Sommige poldervogels leven op het ritme van het getij. De rotgans bijvoorbeeld, en steltlopers als wulp en scholekster. Is het hoog water, dan maak je de beste kans om deze vogels op de akkers te zien foerageren.
  • Hou er rekening mee dat poldervogels vaak ontzettend schuw zijn. Niet alle boeren zijn er blij mee dat ganzen de wintertarwe afgrazen en dus worden ganzen en zwanen vaak verjaagd. Als jij dan met je statief in het rond gaat zwaaien, dan weet je wel wat de ganzen en zwanen denken. Daar heb je weer een jager met een geweer. Blijf op afstand en kijk hoe de vogels zich gedragen. Vertonen ze heel schuw gedrag, wacht dan met uit de auto stappen.
  • Ga je vogels kijken in de polders van Schouwen-Duiveland, kies als het even kan goed positie, met de zon in je rug.
  • Helaas vind je op het eiland Schouwen-Duiveland geen vogelkijkhutten. Wel hier en daar wat gluurmuren, maar eerlijk gezegd word ik daar meestal niet heel vrolijk van. De vogels zien jou even goed als jij de vogels (als die dan al niet zijn weggevlogen).
  • Sla ondertussen de mooie natuurgebieden op Schouwen-Duiveland niet over. Daar kun je altijd wel iets zien en sla natuurlijk ook regelmatig een blik over de dijk, zeker als het laag water is in de Oosterschelde. Dan staan veel wadvogels op de modderbanken die droog vallen.
  • En hou rekening met moddersporen op de weg. De boeren zijn wellicht nog aan het oogsten en rijden af en aan met hun tractoren. De modder maakt de polderwegen spekglad. Rij voorzichtig en zeker niet te hard!
  • In plaatsjes als Bruinisse, Zierikzee en Burgh-Haamstede is voldoende horeca te vinden. Voor goede en niet al te dure belegde broodjes ga je naar Bakker Ten Hove in Nieuwerkerk.

Dit zijn mijn tips voor vogels kijken in de polders van Schouwen-Duiveland. Ik hoop dat je mooie vogeltochten kunt maken over dit prachtige Zeeuwse eiland.

Verwelkom nieuw leven in jouw tuin dit broedseizoen!