Tien tips om dichter bij vogels te komen

Veel vogelaars sjouwen niet alleen met een verrekijker rond. Ze hebben ook een fototoestel bij zich, vaak met indrukwekkende lenzen. Zelf beperk ik me tot filmen, omdat ik liever bewegende beelden zie en de vogel ook wil horen. Maar of je nu kijkt, fotografeert of filmt, je wilt altijd zo dicht mogelijk bij de vogels komen. En ze tegelijkertijd niet verstoren, want meestal vliegt de vogel dan op. Dat dichterbij komen valt vaak niet mee, zelfs wanneer je camouflagekleding draagt. Hoe kom je dichter bij vogels? Ik geef je hieronder een zestal tips.




Mijn tips om dichter bij vogels te komen

#1. Onder een camouflagedoek
Doe als een soldaat: verschuil je onder een camouflagedoek. Liggend of zittend of zelfs staand. Je kunt zo’n doek kopen of zelf (laten) maken. Wie handig is met naald en draad heeft zo’n doek snel gemaakt. En het is nog goedkoop ook. Ik moet wel toegeven dat ik altijd maar hoop dat er niemand langs komt. Dat overkwam me een keer en toen vroeg een van de wandelaars aan de ander ‘wat voor lijk daar nou weer lag’. Ik heb toen maar teruggeroepen dat ‘dit lijk nog leefde’. Ik heb daarna geen vogel meer gezien.

#2. In een schuiltent
Lijkt op een camouflagedoek, maar is iets comfortabeler. Je kunt er immers een stoeltje of krukje in plaatsen. Nadeel vind ik het gesjouw met zo’n installatie. En verhip, je moet die camouflagetentjes altijd in een bepaalde manier opvouwen. Dat lukt me thuis al niet, laat staan in een natuurgebied vol braamstruiken en bomen. Maar het voordeel is: je hebt modellen waar je heerlijk met z’n tweeën in kan. Hier vind je een overzicht van beschikbare modellen. Een ander voordeel van een schuiltent is dat je hem kunt laten staan. Wikkel een jampot in met zwart folie en laat het naar buiten steken. De vogels raken zo gewend aan schuiltent én telelens. Dit kan natuurlijk alleen in je tuin of in een verlaten stuk natuur.

#3. Ga in een vogelkijkhut zitten
Lang niet alle vogelkijkhutten maken waar wat ze beloven. Mijn ervaring is dat de meeste hutten nog altijd op grote afstand staan tot de vogels. Je moet dus goed zoeken. Vogelkijkhutten waar vogels dichtbij komen zijn die in de Inlaag Keihoogte bij Wissenkerke, de Vogelknip in de Starrevaart, de halve container in Spookverlaat en de hutten in de Hellegatsplaten. Zoek je een vogelkijkhut bij jou in de buurt, kijk dan op vogelkijkhut.nl.

Een beter alternatief is een vogelkijkhut afhuren. Voor jou alleen. Nadeel is dat het geld kost, vaak iets van € 50 voor een dagdeel. Voordeel is dat de beheerder de omstandigheden optimaal maakt voor fotografen. Hij strooit regelmatig voedsel. Legt een ondiepe vijver aan pal voor de hut. Ik heb dit zelf nog nooit gedaan, want daar ben ik waarschijnlijk te zuinig voor. Maar als ik soms de foto’s zie van fotografen. Jaloersmakend! Google maar eens op ‘vogelkijkhut afhuren’. Je krijgt opmerkelijk veel resultaten in beeld.

#4. Rustig gaan zitten 
Geen camouflagedoek, geen schuiltent en geen vogelkijkhut? Dan gewoon lekker contact maken met de aarde. In het gras gaan zitten, op een bankje of een omgevallen boom. En stil blijven zitten. Liefst in camouflagekleding. Op den duur raken de vogels gewend aan je en komen ze geheid dichterbij.

#5. In de auto
De auto is vaak mijn hoogstpersoonlijke vogelkijkhut. Zette ik voorheen altijd mijn raamstatief op de ruit, nu doe ik het anders. Ik open de deur, zet mijn camera op statief en ga op de dorpel zitten. Zo zit ik verscholen achter de deur en kan ik ondertussen wel filmen. Dat heeft me al heel wat geslaagde filmpjes opgeleverd. Zoals die torenvalk hierboven. Die schuwe roofvogel had mij echt niet in de gaten toen ik hem op een meter of acht filmde. Schitterend toch? Dat raamstatief werkt natuurlijk ook, maar de vogels zien dan wel je silhouet.

#6. Voederen
Midden in de natuur in het wilde weg gaan voederen, dat heeft geen zin. Maar in de tuin heeft het heel veel zin. Als je dan ondertussen rustig in een tuinstoel gaat zitten, dan komen de vogels na verloop van tijd heel dichtbij.

#7. Bezoek het juiste vogelgebied
Telkens wanneer ik op de Zuidpier bij IJmuiden ben, dan valt me op dat de vogels niet heel schuw zijn. Ze zijn er kennelijk aan gewend dat er dagelijks veel mensen over de pier wandelen. Bonte strandlopers, kanoeten, roodkeelduikers, kuifaalscholver, paarse strandloper, ze lieten zich allemaal van dichtbij bekijken. Tijdens de najaarstrek vallen er soms zangvogeltjes dodelijk vermoeid neer op de Zuidpier, maar ook op bijvoorbeeld de Maasvlakte. Goudhaantjes bijvoorbeeld. Wel, die hebben dan zo weinig puf meer dat je ze ook goed voor de camera krijgt. Eind september tot half oktober is daarvoor het juiste seizoen.

#8. Richt je op de juiste vogels
Sommige vogels zijn nu eenmaal niet zo schuw. Dat geldt in de eerste plaats voor vogels die gewend zijn aan mensen. Tuinvogels bijvoorbeeld, of zwaluwen. Het klinkt tegenstrijdig, maar het geldt ook voor vogels die juist zelden in contact komen met vogels. Die vind je vooral in de winter in ons land. Vogels uit het hoge noorden, uit arctisch gebied. IJsgors en sneeuwgors bijvoorbeeld. En wanneer je met beleid te werk gaat, dan laten ook de rotganzen zich nog redelijk dicht benaderen. Ook de meest Nederlandse vogel, de grutto, is in het broedseizoen niet heel schuw. Als hij vanaf een paaltje roept, blijft hij meestal lang zitten.

#9. Het juiste seizoen
In de vorige tip noemde ik de wintervogels uit het hoge noorden al. Dus ja, ga er in de winter op uit, ook al is de wind snijdend koud. Het voorjaar, zeg van half maart tot half mei, is ook zo’n goed seizoen. Dan zijn veel zangvogels ontzettend druk bezig met balts en territoriumdrift. Ze letten meer op hun soortgenoten dan op mensen die zich rustig door een gebied bewegen. Soorten als fitis, tjiftjaf, blauwborst en rietzanger zijn soms echt helemaal door het dolle heen en trekken zich dan niet veel van je aan (mits je gedrag niet bedreigend is). Wil je bijvoorbeeld blauwborsten fotograferen, breng dan eens een bezoek aan de Groene Jonker of de Tongplaat.

#10. Richt je op dode vogels
Een beetje macabere tip. Bij een dode vogel kom je echter veel dichterbij dan bij een levende. Wist je trouwens dat je op waarneming.nl ook dode waarnemingen kunt posten? Voor bepaald onderzoek is het ook belangrijk om te weten hoeveel vogels (en andere dieren) door bijvoorbeeld het verkeer omkomen. Of door huisdieren. Dode vogels fotograferen kan dus ook zijn nut hebben. Maar ik geef toe: ook ik heb liever een levend exemplaar in mijn lenzen.

#11. Nestelende vogels
Misschien denk je: ik mis nog een tip. Namelijk nestelende vogels fotograferen. Een vogel op nest blijft vaak heel lang zitten. Om de eieren te beschermen natuurlijk. Nu vind ik dat je geen nestelende vogels zou moeten fotograferen. Er treedt altijd verstoring op en soms verlaat een vogel het nest om nooit meer terug te keren. En dat gaat direct ten koste van de populatie. We moeten zuinig zijn op onze broedvogels. Ik doel hierbij natuurlijk niet op een nestelende meerkoet of een knobbelzwaan die je rustig vanaf de kant kunt fotograferen. Ik doel op het fotograferen van nesten van grondbroeders zoals steltlopers en ook op zangvogels. Laat die maar lekker met rust en fotografeer de jongen zodra ze zijn uitgevlogen

Praktijkverhalen
Laatst las ik het Praktijkboek vogelfotografie van Daan Schoonhoven. Alle facetten van vogelfotografie worden in dit mooi uitgevoerde boek besproken. Inclusies het thema ‘dichterbij vogels komen’. Bovenstaande tips heb ik niet uit dit boek gedestilleerd, ik las het boek na publicatie van dit artikel, maar er zijn wel overeenkomsten. En verschillen. Zo staat de auteur in zijn Praktijkboek vogelfotografie ook uitgebreid stil bij het fenomeen ‘drijfhutten’. Maar waarom ik je dit boek vooral aanraad is dat het bol staat van de aanstekelijke praktijkverhalen. Kijk maar eens hoe Martijn Horsten tureluurs op het wad fotografeert. Schitterend! Of hoe Glenn Vermeersch een schuiltentje fabriceert. Al even schitterend en creatief. En de bijbehorende foto’s van de vogels zijn om je vingers bij af te likken zo mooi.

One thought on “Tien tips om dichter bij vogels te komen

Comments are closed.