Tips om de tapuit te zien tijdens de najaarstrek

De tapuit behoort tot één van de meest bijzondere zangvogels die je tijdens de najaarstrek kunt zien. Niet zozeer omdat hij in die periode heel zeldzaam is, maar wel omdat het een prachtige verschijning is. En vanwege het bijzondere verhaal van trekkende tapuiten, zoals je hieronder kunt ontdekken. En wist je dat je niet één soort tapuit kunt zien tijdens de najaarstrek, maar wel drie (de extreem zeldzame soorten niet meegeteld natuurlijk). In dit artikel deel ik mijn tips om de tapuit te zien tijdens de najaarstrek.

Tips om de tapuit te zien tijdens de najaarstrek

Tapuiten kun je in de periode augustus tot en met oktober door ons land zien trekken. Natuurlijk de ‘gewone’ tapuit allereerst. Deze soort is in Nederland helaas als broedvogel zeldzaam geworden, maar in het najaar trekken ook tapuiten uit landen ten noorden van ons land door. En dan zie je soms subtiele verschillen. Zo zijn tapuiten die op Groenland hebben gebroed vaak iets groter dan ‘onze’ tapuiten.

Je kunt echter ook het paapje tegenkomen. Deze zangvogel lijkt op de ‘gewone’ tapuit, maar is wat meer getekend op zijn bovenlijf. Bovendien valt de heldere en brede witte wenkbrauwstreep meteen op.

En dan hebben we ook nog de roodborsttapuit. Deze tapuitensoort is wat kleiner dan tapuit en paapje. Vanwege de zachte winters trekt een aantal roodborsttapuiten helemaal niet meer weg uit ons land.

Er is ook nog een bijzonder verhaal verbonden aan de najaarstrek van de tapuit. Ik las het in het boek De tapuit van Herman van Oosten. Wereldwijd komt de tapuit voor in Europa, Noord-Amerika (inclusief Groenland) en Azië. Maar waar ter wereld de tapuit ook uit het ei is gekropen, hij zal altijd naar Afrika vliegen om er te overwinteren. Dat geldt dus ook voor de tapuiten die in Noord-Amerika uit het ei zijn gekropen. Deze vogels vliegen via Groenland en Scandinavië naar Afrika. Vermoed wordt dat een deel van deze populatie echter de oceaan oversteekt. Dat vind ik helemaal bijzonder! Denk je eens in: zo’n kleine zangvogel die duizenden kilometers over de oceaan vliegt, door weer en wind!

Dan nu mijn tips om tapuiten te zien tijdens de najaarstrek:

  1. Voor tapuiten en paapjes geldt dat ze van open terreinen houden. Ze jagen vaak vanaf een verhoging. Dat kan een stokje, een plant, een steen of een hoopje zand zijn. Je kunt tijdens de najaarstrek dan ook zien in duingebieden, open natuurgebieden in het binnenland, in weidegebieden en polders.
  2. Mijn favoriete gebieden om tapuiten te zien zijn de Tweede Maasvlakte en de Neeltje Jans. Mijn favoriete gebied om het paapje te zien is de Crezéepolder waar ik elk jaar in augustus wel een aantal paapjes zie doortrekken. Voor de roodborsttapuit bezoek ik een heidegebied of ga ik naar de Brabantse Biesbosch.
  3. Voor vrijwel alle tapuitensoorten geldt dat ze niet zo heel schuw zijn. Natuurlijk alleen wanneer je je rustig door het gebied beweegt. Heb ik ze echter eenmaal opgejaagd, dan komt het vaak voor dat ze maar voor me uit blijven vliegen. Behoedzaam door het gebied gaan en liefst op een beschutte plek gaan zitten of zelfs gaan liggen om de vogels het gevoel te geven dat de kust veilig is.
  4. Weet je waar je tapuitensoorten aan herkent? Aan de staart. Zie je een vrij grote zangvogel opvliegen en toont hij een wit-zwarte staart, dan weet je dat je een tapuitensoort in beeld hebt. Kijk in je vogelgids hoe dat profiel eruit ziet.
  5. Elk najaar worden heel zeldzame tapuitensoorten gezien, met name langs de kust. Zo zag ik in de herfstvakantie 2022 op Texel de bonte tapuit. En het jaar ervoor zag ik op de Maasvlakte de Aziatische roodborsttapuit. Let dus ook op de nuances in het verenkleed van zeldzame soorten. Wordt zo’n soort gezien, dan wordt hij geheid op de homepage van waarneming.nl vermeld.
  6. Check de meest recente waarnemingen van de tapuit op waarneming.nl.
  7. Check de meest recente waarnemingen van het paapje.
  8. En check hier de meest recente waarnemingen van de roodborsttapuit.
  9. Ontdek in dit filmpje het verschil tussen de tapuit en het paapje:

Vogels kijken tijdens de najaarstrek levert altijd wel spannende waarnemingen op. Ga er in deze periode dus zeker op uit om vogels te kijken! Wil je weten wat in mijn ogen goede locaties zijn om de vogeltrek te volgen, lees dan ook mijn artikel over de beste plekken om de vogeltrek te volgen.

Verwelkom nieuw leven in jouw tuin dit broedseizoen!