Tien dingen die je moet weten over de Biesbosch

Nationaal Park de Biesbosch is één van de belangrijkste en mooiste natuurgebieden van ons land. Jaarlijks bezoeken duizenden mensen dit uitgestrekte en soms ongerepte natuurgebied om er te genieten van het natuurschoon. Maar weet jij alles over de Biesbosch? In dit artikel ontdek je tien dingen die je moet weten over de Biesbosch. Wie weet helpen ze je om je bezoek aan dit natuurgebied nog mooier te maken!

Tien dingen die je moet weten over de Biesbosch

N° 1: De Biesbosch kent verschillende delen

Nationaal Park de Biesbosch bestaat uit verschillende delen. Elk deel heeft zo zijn eigen charme. Deze delen zijn:

  1. De Brabantse Biesbosch. Dit is het meest uitgestrekte deel van de Biesbosch. Dit gebied bevindt zich achter Werkendam. De Noordwaard Polder vormt het hart van de Brabantse Biesbosch. Hier wemelt het jaarond van de zangvogels, steltlopers, eenden, ganzen en waadvogels.
  2. De Sliedrechtse Biesbosch. Dit deel ligt tegenover Sliedrecht, maar om er te komen moet rij je via Dordrecht. Het hart van dit deel is alleen per boot bereikbaar en dat betekent dat het er heerlijk rustig is. Andere delen zijn wel te voet of op de fiets bereikbaar. En natuurlijk valt er van alles te beleven. Wil je precies weten hoe je in de Sliedrechtse Biesbosch komt, lees dan de bezoekersinformatie Sliedrechtse Biesbosch.
  3. De Dordtse Biesbosch. Tongplaat, Koekplaat, Noordplaat en zo nog een paar platen vormen te samen de Dordtse Biesbosch. Deze delen liggen ten zuiden van Dordrecht. De Tongplaat is te voet toegankelijk. Je kunt hier een prachtige (vogel)wandeling maken. Vanaf de dijk bij de Elzen, een bosgebied, heb je uitzicht over de Dordtse Biesbosch.
  4. De Nieuwe Dordtse Biesbosch. Dit gloednieuwe deel van de Biesbosch kan zich meten met de mooiste moerasgebieden in ons land. Water, slikranden, eilandjes, rietkragen en kruidenrijke weilanden wisselen elkaar af. Over vlonders en wandelpaden doorkruis je het gebied en zie je overal om je heen vogels.

N° 2: Het land van zeearend en visarend

In de Biesbosch broeden zowel de zeearend als de visarend. De zeearend is de grootste van de twee. Hij wordt met recht ‘de vliegende deur genoemd’. De visarend is een spectaculaire jager of vis. Hij bidt hoog boven het water en ziet hij een vis, dan stort hij zich pardoes op de vis. De beste tijd om de visarend te zien is de periode april tot en met september. De zeearend laat zich het hele jaar zien. En de beste plek om deze twee krachtpatsers te zien? Dat is ongetwijfeld Polder Hardenhoek in de Brabantse Biesbosch.

N° 3: Grote delen van de Biesbosch fungeren als wateropvanggebied

Heeft het in najaar of winter (of in één van de andere seizoenen) veel geregend stroomopwaarts in Europa, dan treden de rivieren buiten hun oevers en kan in het uiterste geval een laaggelegen stad als Dordrecht onder water komen te staan. Om dat te voorkomen zijn stukken landbouwgebied teruggegeven aan de natuur. Deze stukken staan in open verbinding met de rivier. Komt het water in de rivier te hoog te staan, dan stromen deze stukken vol en zorgen ze ervoor dat het waterpeil bij Dordrecht lager komt te staan en houden de inwoners van de stad droge voeten. In het voorjaar kunnen ook de weilanden flink nat zijn en op die drassige delen kun je dan soms spectaculaire aantallen steltlopers zien.

N° 4: De mooiste seizoenen vogels te kijken: voorjaar, zomer en herfst

Wie mij vraagt wat de beste tijd is om vogels te kijken in de Biesbosch, die krijgt te horen: voorjaar, zomer en najaar. In het voorjaar geniet je er van de vele zangvogels, eenden, roofvogels, steltlopers en waadvogels die in het gebied broeden. En je geniet van de trekvogels die van zuid naar noord trekken en de Biesbosch aandoen als tussenstop. In de zomer arriveren de eerste trekvogels uit het hoge noorden alweer. In het najaar is het in de Biesbosch een drukte van belang met eenden, steltlopers en roofvogels. In de winter echter kan het gebied een beetje leeg aandoen. De vogels houden zich schuil, staan ver weg of zijn weggetrokken vanwege de kou.

N° 5: De Biesbosch verken je het beste op de fiets (of te voet)

Mijn ervaring is dat ik de Biesbosch vaak vanuit de auto bewonder. Ik rij naar de Brabantse Biesbosch en rij er de mooiste punten af. En aldoor blijf ik in de auto zitten met mijn camera in het geopende autoraam. Ik zeg het met de nodige schaamte, want dit is echt de slechtste manier om de Biesbosch te leren kennen! Je wordt geen onderdeel van de natuur en het is natuurlijk allerminst duurzaam. Ik zou zeggen: neem je fiets mee en laat de wind door je haren strijken. De pont bij het Kop van het Land verbindt de Brabantse Biesbosch met de Dordtse Biesbosch, Sliedrechtse Biesbosch en de Nieuwe Dordtse Biesbosch. En bereik je een interessant punt, dan kun je daar vaak ook een mooie wandeling maken. Want ook wandelen is beslist een aanrader!

N° 6: Ook mensen die slecht ter been zijn kunnen in de Biesbosch vogels kijken

Heel veel interessante dele van de Biesbosch zijn gelukkig ook voor mensen die slecht(er) ter been zijn, bereikbaar. Rond Polder Hardenhoek bevindt zich een aantal locaties waar je ook vanuit een rolstoel vogels kunt kijken. Of er staan bankjes waar je kunt neerstrijken. Het kantoor van Staatsbosbeheer aan de Witboomkil is dé locatie om zeearend en visarend te zien. Ook dit punt is prima toegankelijk voor mensen in een rolstoel. In de Nieuwe Dordtse Biesbosch kun je vanaf het verharde fietspad ook prima vanuit een rolstoel vogels kijken.

N° 7: Je kunt natuurhuisjes boeken in de Biesbosch

Wil je even helemaal opgaan in de natuur in de Biesbosch, dan kun je maar het beste in de Biesbosch vakantie houden. Dat kan op één van de campings in de Brabantse Biesbosch waarvan ik zelf Camping De Knotwilg het meest interessant vindt. Sta je met je tent of caravan aan de goede kant van de camping, dan heb je uitzicht over Polder Hardenhoek met zijn getijdewerking. In de zomer kunnen er dan zomaar honderden lepelaars voor je tent foerageren! Verblijf je liever in een vakantiehuisje, bekijk dan het aanbod van vakantiehuisjes op Natuurhuisje.nl. Wist je dat je zelfs een heuse vakantieboot kunt afhuren? Of een familiehuis midden in de natuur?

N° 8: In de Biesbosch vind je nog uitgestrekte grienden

In vroeger tijden werden op grote schaal wilgentenen geoogst in de Biesbosch. Knotwilgen werden laag bij de grond geknot en de takken werden voor allerlei doeleinden gebruikt. Nu zijn die wilgentakken niet meer op die grote schaal nodig, maar om de oude cultuur levend te houden, worden de oude grienden nog steeds in stand gehouden. Je kunt op een paar plaatsen, waaronder op de Deeneplaat en bij het Biesbosch Museum, nog door grienden wandelen. Je vindt daar ook nog de oude huisjes waar de griendwerkers in woonden. En in die grienden maak je in het voorjaar kans op zangvogels als de zwartkop, tuinfluiter en kleine bonte specht.

N° 9: In de Biesbosch leven ook bijzondere zoogdieren

Dat in de Biesbosch zoogdieren als haas, ree en mol leven, zal je niet verbazen. De Biesbosch is echter ook hét leefgebied voor de bever. Vrijwel overal kom je knaagsporen van deze nijvere arbeider tegen. Hij heeft het vooral voorzien op wilgen. Hoe dik of hoe dun ook, een wilg zal uiteindelijk bezwijken door het volhardende geknaag van de bever. Wist je dat nu ook de otter de Biesbosch weer heeft bereikt? Dat verrassende bericht kwam in het voorjaar van 2023 in het nieuws. Als de otter zich in de Biesbosch weet te handhaven, dan is dat het ultieme bewijs dat de Biesbosch nog altijd een vrij ongerept en rijk natuurgebied is!

N° 10: De Biesbosch is groter dan je denkt!

Hierboven noemde ik de belangrijkste delen van de Biesbosch al. Maar wist je dat in de provincie Noord-Brabant nog meer gebieden liggen die gerekend mogen worden tot de Biesbosch? Maak eens een wandeling door de Kornse Boezem ten noorden van het dorpje Dussen. En ook het Pompveld bij Waardhuizen mag er zijn. Ook bij Drimmelen liggen verschillende percelen die gerekend worden tot de Biesbosch. Eerlijk gezegd vind ik deze voor vogels niet zo heel interessant.

N° 11: Bonusmateriaal in de vorm van praktische adressen

In de Biesbosch halen ook niet-vogelaars hun hart op. Ik noem hier aan aantal praktische adressen voor wie de Biesbosch wil bezoeken. Klik op de link voor meer informatie.

Mijn tips voor natuurbeleving en vogels kijken

Met deze tips beleef je de natuur nog intenser en komen de vogels letterlijk dichterbij:

(voor elk budget de drie beste opties)

(héél véél keuze, en zelfs met geheel contactloos verblijf en dus veilig!)

(voor elk budget een paar opties)

(per provincie gesorteerd)

(aantrekkelijke planten voor vogels, vlinders en andere insecten)

(lees hier mijn tips om spechten, mezen en roofvogels naar je tuin te lokken)

(mijn persoonlijke top tien)