Recensie: Een tuin voor bijen en vlinders, Albert Vliegenthart

Hoe bij- en vlindervriendelijk is jouw tuin? Een goede vraag in een tijd waarin veel tuinen nauwelijks meer groen bevatten. In een tijd ook waar juist aan dat groen zoveel behoefte is. Voor de insecten, maar ook voor onszelf. Een groene tuin is in de zomerse hitte een aangenaam koele tuin. Wat kunnen wij doen om bijen en vlinders weer welkom te heten in onze tuin? Het boek Een tuin voor bijen en vlinders van Albert Vliegenthart geeft hierop een antwoord. En hoe! Ik denk dat dit een van de meest complete boeken om nuttige insecten te helpen. Niet voor niets dat er 101 tips worden vermeld in de ondertitel.

Lees verder

Een zilvervlek wordt akkerparelmoervlinder

Op de berghellingen van de Haute-Savoie filmde ik deze zomer talloze dagvlinders. De Haute-Savoie is een waar lustoord voor parelmoervlinders, want in die twee weken kwam ik veel soorten van deze familie tegen. Ook de prachtige zilvervlek die in ons land niet voorkomt volgens de Vlinderstichting. Er bleef wel een restje twijfel knagen, want die heldere witte stip op de onderzijde van de achtervleugel, die heeft zilvervlek noch zilveren maan (die ik ook overwoog). Deze middag bladerde ik mijn vlindergids weer eens door en bleef mijn oog haken bij de akkerparelmoervlinder. En ontdekte is zowaar een heldere witte stip op de plaats waar die ook bij mijn vlinder staat! Zo zie je, bij twijfel blijven twijfelen en zoeken!

 

Electronica algemeen

Waarom de keizersmantel een parelmoervlinder is

De keizersmantel behoort tot de vlinderfamilie der parelmoervlinders. Deze imposante oranje vlinder kun je in Nederland gelukkig ook nog zien als ik Waarneming.nl mag geloven. Hopelijk houdt de keizersmantel stand en lukt het hem zijn leefgebied uit te breiden in ons land. Ik zag hem deze zomer in de Haute-Savoie in de alpenweiden. Wie de keizersmantel heeft gezien, raakt er van onder de indruk. Eenmaal opgewarmd in het zonlicht flitst hij door de lucht. De bovenkant is diep oranje met zwarte stippen en lijnen. Waarom hij tot de familie der parelmoervlinders behoort zie je in onderstaande video.

 

Korting op je studieboeken

Koninginnenpage hangt boven een rivier

Sixt-Fer-à-Cheval is een schitterend dorpje in de Haute-Savoie. Fer á cheval betekent hoefijzer, en dat het dorpje naar een metalen paardenzool is vernoemd komt doordat de top van een van de omliggende bergen de vorm van een hoefijzer heeft. Of lijkt te hebben. In elk geval: ben je in de buurt, zeker Sixt-Fer-à-Cheval even bezoeken! Dwars door Sixt-Fer-à-Cheval loopt een riviertje en daar zijn bruggetjes over aangelegd. En die bruggetjes zijn behangen met geraniums. De koninginnenpage die in deze geraniums naar nectar zocht, wil ik je niet onthouden. Sterker nog: later een uitgebreide montage van deze spectaculaire vlinder. En wil je weten waarom de omgeving van Sixt-Fer-à-Cheval het bezoeken waard is, bekijk dan ook de andere video.

 



Vandaag in Trouw: ‘Niet alle vlinders verhuizen’

 

In de driedelige serie over de gevolgen van klimaatverandering, vandaag in Trouw een interview met Michiel Wallis de Vries, naast hoogleraar aan de Universiteit van Wageningen ook onderzoeker bij de Vlinderstichting. Het kaasjeskruiddikkopje dringt via het Maasdal in Limburg ons land binnen en de gehakkelde aurelia vestigt zich in het Finse Lapland. Allemaal mogelijke gevolgen van klimaatverandering. Hij heeft ook goed nieuws: ‘Uit waarnemingen blijkt dat we het dieptepunt voorbij zijn’. ‘De achteruitgang is bij sommige populaties afgevlakt, en bij diverse soorten is zelfs een voorzichtige toename te zien. Grosso modo gaat het zelfs beter’.  Een goed voorbeeld volgens Wallis de Vries is de fraaie koninginnepage. Daar zou het zelfs uitstekend mee gaan!

Toch is klimaatverandering niet voor alle soorten goed nieuws. De distelvlinder legt met gemak 3.000 kilometer af, terwijl het gentiaansblauwtje in zijn hele leven nauwelijks meer dan 5 kilometer aflegt. En daarmee kan het gentiaansblauwtje maar moeilijk anticiperen op de gevolgen van klimaatverandering. Ze kunnen niet zomaar verhuizen.

Van belang voor de vlinders in ons land is dat de komende jaren bij het beheer van onze natuur gezorgd wordt voor een grote variatie aan vegetaties en structuren. Ook moeten de verbindingen tussen natuurgebieden versterkt worden. En wat meer revolutionair: we moeten nieuwe natuur aanleggen, op daken in dorp en stad. En dan op die groene daken geen monoculturen van sedum, maar ook andere planten die interessanter zijn voor vlinders.

Tot nu toe had ik een wat somber beeld van de vlinderstand in ons land. Ik had het idee dat van veel vlinders het aantal flink achteruit kachelt. Dit interview met deskundige Wallis de Vries stemt iets minder somber. Het blijkt best aardig te gaan met de meeste soorten in ons land!

 

Vlinders aan de oever van het Zoommeer

De ijsvogel was zaterdag het slotakkoord van een middag filmen, maar even daarvoor had ik twee fraaie vlinders op de korrel. Het waaide alleen behoorlijk, er stond een bries met windkracht vijf! Dat is behoorlijk voor fragiele vlinders die zich aan grashalmen vastklampen. Ook voor een filmer die door de grasstengels heen niet kon scherpstellen op de vlinders, dan wel er te langzaam voor was, dan wel de vlinders van links naar rechts uit het beeld geblazen zag worden. Desondanks toch twee vlinders voor de eerste maal vastgelegd: een bruin blauwtje en een oranje zandoogje. Ben je in Tholen, wandel dan over de dijk naar het gemaal aan de Gemaalweg. In de bocht naar links zie je vanzelf het natuurgebiedje waar deze opnames zijn gemaakt.

 
vlinders rupsen en waardplantenFenomenale vlindergids: Vlinders rupsen en waardplanten

 
 

SERIE: De gehakkelde aurelia

Dit weekend zag ik voor het eerst van mijn leven de gehakkelde aurelia. Altijd gedacht dat dit een zeldzame dagvlinder is in ons land, maar mijn vlindergids nuanceert die aanname. Algemeen binnen zijn verspreidingsgebied, in sommige streken afwezig. Bosranden, heggen en houtwallen. De Alblasserwaard is kennelijk een streek waar hij aanwezig is. In dat van die houtwallen, dat klopt! Maar ja, mijn vlindergids dateert inmiddels uit 1999 en hoeveel gehakkelde aurelia’s vlogen er toen nog rond? Ik liep langs een houtwal met daarin enorme braamstruiken en daar waar er nauwelijks wind voelbaar was, zaten twee exemplaren te zonnen op een bramenblad. Eén van de twee had het voortdurend aan de stok met een atalanta. Onduidelijk waarom, want ze vochten niet met elkaar om een braamblad in de zon. Wat ook mooi was: de gehakkelde aurelia kwam na zo’n woedende vlucht telkens terug op precies hetzelfde braamblad.

 

Boomblauwtje in de tuin

Zit ik vandaag in de zomerhitte in onze niet al te grote tuin, vliegt een blauwtje op uit het bloemperk. Nooit eerder gezien in onze tuin!  En dan moet ik erbij vertellen dat ik eerder deze week in de Donkse Laagten speciaal naar blauwtjes en andere dagvlinders heb gezocht. Tevergeefs. Helaas vliegt dit exemplaar over de schutting naar de tuin van buren, buiten het bereik van mijn camera. Even later zie ik hem weer vliegen en strijkt hij nu wel in onze tuin neer. Het is trouwens een vrouwtje, maar dat kun je alleen zien wanneer ze haar vleugels spreidt, dan zie je de zwarte randen op de bovenkant. Boomblauwtjes zijn volgens mijn vlindergids niet bedreigd, maar ook weer niet zo algemeen dat je ze in elke tuin tegenkomt. En voor mij is het een nieuwe vlindersoort. Best bijzonder dus.

Serie: Groot dikkopje

Op en rond een bramenstruik wemelde het van de grote dikkopjes, een algemene dagvlinder in het duingebied. Ze landden op de bladeren, op de bloemen en op de grond. Vandaag een serie van negen video’s met in de hoofdrol het groot dikkopje. In vergelijking met andere dagvlinders ogen de dikkopjes wat plomp en breed. Ook valt op dat in rust de voorvleugels samenklappen, terwijl de achtervleugels gespreid blijven.

 
vlinders rupsen en waardplantenFenomenale vlindergids: Vlinders rupsen en waardplanten

 
 

Een kleine vuurvlinder

Thuis kwam ik er pas achter dat dit een kleine vuurvlinder was, want van vlinders heb ik (te) weinig verstand. Het is met dochterlief soms flink puzzelen om te bepalen welke soort we hebben gefilmd. Soms biedt de vlindergids zelfs geen soelaas en zoeken we verder op internet. Tot nu toe denken we dat we de juiste naam bij de beestjes te hebben gevonden. Maar mocht je van mening zijn dat we het mis hebben, reageer gerust. Liefst met een onderbouwing natuurlijk, we willen wel wat van je leren 😉 .