Scholeksters bij opkomend water

Vraag gratis de Vivara catalogus aan

Vorige week was ik weer terug op de Grevelingendam. Een paar uur voor hoog water scharrelden Sjaak en ik over het wad, in een poging steltlopers te fotograferen en te filmen. Sjaak ging aan de wandel, ik lag languit in het natte slik. Speciaal daarvoor had ik mijn droogpak aangetrokken. Zo’n pak waarmee zeilers zich droog houden, alleen had ik de rubberen manchetten eraf gesneden. Dat zit wat comfortabeler en ik krijg het pak ook makkelijker aan.

Lees verder

Vlog N° 23 Scholeksters in de Alblasserwaard

Tijdens een wandeling langs de weilanden bij Alblasserdam zag ik een paartje scholeksters met een stel jongen. Het leuke van scholeksters is dat ze hun jongen voeren. In tegenstelling tot andere weidevogels als de grutto, tureluur en de kievit. De kuikens van die laatste soorten zoeken zelf actief naar voedsel. Die van de scholekster dus niet. Die wachten geduldig tot pa en ma een hapje aanbieden.

Lees verder

Scholeksters op het strand

Als je de komende week het drukke familiegebeuren even wilt ontvluchten, dan is een strandwandeling een goede optie. Inhaleer de frisse zeewind. Sjok door het rulle zand. En geniet van de kustvogels. Langs de Brouwersdam overwinteren nu tal van vogels. Roodkeelduiker, fuut, kuifduiker, ijseend en zwarte zee-eend bijvoorbeeld. De scholeksters zie je er het hele jaar door. Zo op het eerste gezicht dus niet heel bijzonder. Maar op het tweede gezicht toch wel. Bekijk de bonte piet maar eens goed. Het is gewoon een heel fraaie soort.

De leukste scheurkalenders:

Het is de tijd van de jonge steltlopers

In deze tijd is het in de weidegebieden genieten van de jonge steltlopers. Althans, wanneer het de weidevogels gegund is om in het weiland te broeden. Dat is helaas verre vanzelfsprekend. De meeste weilanden zijn regelrechte killing fields. Nesten worden kapot gemaaid en hetzelfde lot is talloze kuikens beschoren. Gelukkig zie ik in de hele Alblasserwaard nog altijd weilanden die voor het eerst gemaaid moeten worden. Die zijn van boeren die zich inzetten voor de weidevogels. Ze maaien hun weilanden gefaseerd, zodat de kuikens kunnen blijven schuilen in het hoge gras. Dat is namelijk van groot belang. Op een gemaaid weiland zijn de kuikens makkelijke prooien voor talloze rovers. Lees verder

Hoogwatervluchtplaats op de Grevelingendam

Vloed op de Grevelingendam en dus zoeken steltlopers de hoogwatervluchtplaats op. Bonte strandloper, scholekster, kanoet en bergeend zie je voorbij komen in dit filmpje:

De beste lichtgewicht verrekijkers van dit moment:

Scholekster of kokkelkluut?

De scholekster is een doodnormale vogel langs de Hollandse kust. Of liever: zou hij moeten zijn. Het gaat namelijk niet goed met de scholekster in ons land. In twintig jaar tijd is het aantal broedparen in ons land flik achteruit gelopen. Een halvering van de stand zelfs. Dat zal niet alleen te maken hebben met de kokkel- en mosselvisserij. Want die zijn juist verder gereguleerd, maar het aantal broedparen neemt nog niet echt toe. Een andere factor, misschien nog wel veel belangrijker, zal de intensieve landbouw zijn. Want de scholekster is naast kustvogel ook weidevogel. En juist met de weidevogels gaat het ook bar slecht.

Is scholekster een gelukkige naam?

Is ‘scholekster’ wel zo’n gelukkige naam voor de zwart met witte vogel die zich siert met oranje snavel en dito poten? Een ekster is een tuinvogel met een lange staart. Een lid van de familie der kraaien. Nu deelt de scholekster wel dat zwart-wit met de ekster, maar dat vind ik te weinig. Een zeekoet is ook zwart-wit en heet toch ook geen zee-ekster? En hetzelfde geldt voor de ooievaar. Hoe het ook zij, de scholekster is bepaald géén kraai en dus ook geen ekster! Het tweede deel in de naam valt dus als eerste af. En dan het eerste deel. Dat ‘schol’. Wat moeten we daar nu mee? Wij Nederlanders houden zoveel van schol, dat er pas zelfs een boek over de schol verscheen. Maar een scholekster eet geen schol. Zou een dode schol aanspoelen (kleine kans want krabben weten wel weg met een vissenlijk), dan loopt hij er met een grote boog omheen. Op zoek naar schelpdieren en zeepieren. Lees verder

Scholeksters wachten op de Brouwersdam op laag water

Hier heb ik weinig aan toe te voegen denk ik. Een heel gewoon tafereel, zo gewoon dat veel vogelaars er zelfs geen acht op zullen slaan. Een groepje scholeksters op het talud van de Brouwersdam, wachtend op het moment dat het water weer gaat zakken. Voor wie mijn website nog niet goed kent: de Brouwersdam is een van de mijn favoriete gebieden om vogels te kijken. De Noordzee die tegen de rotsen klotst, de zilte lucht en natuurlijk de zeevogels en steltlopers in najaar en winter. En het waait er altijd dus je hebt meteen een frisse neus te pakken.

Vogels kijken in Zeeuws-Vlaanderen




Voor ‘overkanters’ is het een beetje onbekend terrein: dat randje Zeeland aan de Belgische kant van de Westerschelde. Ook ik bezocht dit deel van Nederland niet eerder om er vogels te kijken, maar gisteren was het dan eindelijk zover. Een tijdje geleden sprak ik met auteur René Beijersbergen af om de kolonie dwergsterns te bekijken. René verrichtte jarenlang onderzoek naar het wel en wee van de dwergstern op de Hooge Platen, een belangrijk natuurgebied in de Westerschelde. Hij schreef er een prachtig boek over dat ik eerder besprak. Woon jij aan de overkant, of ben je er op vakantie, waag dan de overstap met het fietsveer Vlissingen – Breskens en verken het westelijke deel van Zeeuws-Vlaanderen. Het is er genieten.

In de Westerschelde, tussen de dorpen Nummer Eén en Hoofdplaat, ligt natuurgebied de Hoogte Platen. Onder aan de dijk ligt een stuk schor dat is droog gevallen. Het Waterschap groef het zand weg en legde er een sterneiland aan. Nu broeden er jaarlijks visdieven en dwergsterns op dat eiland en het leuke is: je kunt ze van dichtbij bekijken. Er is namelijk een fietspad aangelegd over dit buitendijkse gebied en de sterns trekken zich niets van je aan. Wil je de kolonie om welke reden dan ook vanaf de dijk bekijken, ook in die wens is voorzien: op de dijk staat een goed onderhouden vogelkijkhut.

Dit is trouwens weer zo’n typisch Zeeuws natuurgebied. Lekker zilt en dus met zoutminnende soorten als zeeaster, lamsoor en zeekraal. En waar zoutminnende planten zijn, daar zijn ook zoutminnende vogels. Dwergstern en visdief in het voorjaar tot eind van de zomer. Ook scholekster en kluut broeden in het gebied. We zagen een kleine zilverreiger en warempel ook nog een stel rosse grutto’s. Dat is best bijzonder voor eind juni. René vertelde dat dit groepje waarschijnlijk zal overzomeren. Op het slik zaten een paar honderd bergeenden en er kwam zelfs een volwassen lepelaar aanvliegen die op jacht ging naar garnalen en visjes. Voor bergeenden zijn de Hooge Platen een belangrijk ruigebied. Er verblijven in de ruiperiode duizenden bergeenden in het gebied. Een leuk weetje is dat tijdens de najaarstrek gedurende een week grote groepen krombekstrandlopers te bewonderen zijn vanuit de vogelkijkhut. Ze strijken neer, rusten even uit en eten zich weer vet om vervolgens snel verder naar het zuiden te vliegen. Merkwaardig genoeg zie je in dit deel van Zeeland geen rotganzen. Ik heb me daar altijd over verbaasd, want de kwelders in de Westerschelde doen toch in niets onder voor die van de Oosterschelde. De Hooge Platen lijken me een uitstekend gebied voor rotganzen om te overwinteren, om over het Verdronken Land van Saeftinghe maar te zwijgen.

Vanaf het fietspad heb je echter nog een ander fenomenaal uitzicht: de Hooge Platen is officieel de benaming voor de zandplaat die in de Westerschelde ligt. Op die plaat bevindt zich een van de grootste kolonies grote sterns van Nederland. Ook broeden er visdiefjes en dwergstern. Het grootste deel van de zandplaat loopt bij vloed onder water, een klein deel blijft echter altijd droog. Nou ja, altijd… Een combinatie van harde wind en springvloed wil het water wel eens zo hoog opstuwen dat alles onder water komt te staan. Als dat in mei of juni gebeurt, dan mislukken de broedsels van ongeveer 2.500 grote sterns, honderden visdieven en dwergsterns. Ook de kokmeeuwen zien hun legsel of kuikens dan verloren gaan. Nu gebeurt dat gelukkig niet al te vaak. Om de sterns op de zandplaat te kunnen volgen heb je een portie geduld en liever nog een goede telescoop nodig. Althans, wanneer je aan wal bent. Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om vanaf de boot vogels te kijken. Dan kun je een stuk dichterbij komen, maar let op: je mag de Hooge Platen bij de broedkolonie niet betreden. De sterns foerageren meestal boven de geul tussen de dijk en de zandplaat. Op de plaat liggen bij eb trouwens vaak tientallen zeehonden te luieren.

Aan de binnenkant van de dijk, achter de vogelkijkhut, is een klein natuurgebiedje aangelegd. Een akker is afgegraven waardoor een plasdrasgebied is ontstaan. Hier zie je in het voorjaar en najaar ook steltlopers als tureluur, scholekster, kluut, zwarte ruiter of groenpootruiter. Een eind verderop, oostelijk van het dorp Hoofdplaat bevindt zich een soortgelijk gebied in de buitenbocht van de Plaskreek, een watergang die door de polder meandert.

Andere vogelgebieden in Zeeuws-Vlaanderen

Andere befaamde vogelgebieden in Zeeuws-Vlaanderen zijn het Verdronken Land van Saeftinghe, de Braakman, de Sophiapolder bij Oostburg en natuurlijk niet te vergeten de befaamde trekvogelpost bij Breskens. Ieder voorjaar passeren duizenden en duizenden trekvogels de telpost bij Breskens. Hier beginnen de vogels aan de oversteek van de Westerschelde. Er worden soms bijzondere soorten gezien als bijeneter, morinelplevier en dit jaar een grote groep vale gieren. En op de grens met België ligt misschien wel het meest befaamde natuurgebied van deze regio: het Zwin. Op de stranden van Cadzand kun je ook nog van een andere vorm van natuurbeleving genieten: naar fossiele haaientanden zoeken.

Natuuractiviteit

Tips van @visdief voor waaghalzen: beleef Zeeuws-Vlaanderen vanuit het perspectief van een vogel, ga een keer paragliden boven de natuur.

Boeken voor aan de Zeeuwse kust

#1. Reizen langs de waterkant door René Beijersbergen

Een grandioze studie naar het wel en wee van de dwergsterns op de Hooge Platen. Bevat verrassende waarnemingen en de conclusie is helder: de Westerschelde is ook internationaal een ontzettend belangrijk natuurgebied.

reizen langs de waterkant
Koop dit boek

#2. Haymann’s Zakgids kust- en Wadvogels van Europa

Een bijzonder handzame vogelgids voor wie vogels wil kijken aan de kust.

kustvogels
Koop dit boek

#3. Herken de kustvogel

Ook een handige vogelgids voor wie wil vogels kijken aan de kust. Is gelijkwaardig aan de gids hierboven. De keuze is aan jou!

herken de kustvogel

Koop dit boek

#5. Steltlopers van Europa

Wil je alles weten over alle steltlopers die in Europa voorkomen, schaf dan dit fenomenale boek aan. Grandioos!

steltlopers van europa

Koop dit boek

Tips van visdief

steltlopers van europa

alle vogels van europa

vogels kijken in de extremadura

zeeland