De rosse grutto heeft haast

Een opmerkelijk artikel vandaag in dagblad Trouw. Ik kon het niet missen, want op de voorpagina wordt het al aangekondigd. Dat over de rosse grutto die haast heeft. En dat vanwege de klimaatverandering. Want, wat is het geval?

De Russische onderzoeker Eldar Rakhimberdiev doet onderzoek naar de rosse grutto. Hij legt uit dat door de klimaatverandering de sneeuw op het schiereiland Tajmyr gemiddeld vijftien dagen eerder begint te smelten. En dat betekent dat insecten ook steeds vroeger ontwaken, hun paringsdans doen, paren, eitjes leggen en uit het ei kruipen. En laten die insecten en hun larven nu precies het hoofdvoedsel vormen van de kuikens van de rosse grutto! En als het goed is, kruipen de kuiken uit het ei precies op de insectenpiek (het moment dat de meeste insecten op de toendra aanwezig zijn).

Lees verder

Een vlucht rosse grutto’s

Een kort bericht vandaag. Vorige week filmde ik deze vlucht rosse grutto’s langs de Grevelingendam. Bij hoog water zoeken ze in zwermen het talud op om er het getij af te wachten. Is het water weer een eindje gezakt, dan zwermen ze weer uit over de drooggevallen slikken.

De leukste cadeautjes voor vogelaars:


En nog wat foto’s van steltlopers op de Grevelingendam

Sjaak liet zich dit weekend ook inspireren tot het maken van een paar prachtige foto’s op de Grevelingendam. Tureluur, wulp, rosse grutto lieten zich fotograferen:

Wadlopen in Zeeland




Wil je wadlopen, dan denk je allereerst aan de Waddenzee. Geen wonder, want heel veel mensen dromen van een overtocht te voet van het vaste land naar een van de eilanden. Naar Schiermonnikoog bijvoorbeeld. Altijd onder leiding van een deskundige gids, want je wilt niet ingesloten raken door opkomend water. Het leuke is dat je tegenwoordig ook een korte wandeling kunt maken. Je vaart met een boot naar een zandplaat waar je van boord gaat. In drie uur tijd wandel je vervolgens naar Schiermonnikoog.

Wadlopen in Zeeland

Wist je dat je ook in Zeeland kunt wadlopen? Je kunt weliswaar niet oversteken naar een ander eiland, maar toch. Een paar uur dwalen over het slik, dat kan nog altijd. Maar let op: de meeste slikgebieden zijn niet toegankelijk voor wandelaars. En dat is maar goed ook, vind ik. Want een wandelaar is ook een verstorend wezen voor de vogels. Stapt één persoon het wad op, dan maken in een wijde kring vogels zich uit de voeten. En realiseer je: elke keer dat een bonte strandloper of rosse grutto opvliegt, kost hem dat energie. Energie die hij nodig heeft om de winter door te komen. Of in een paar dagen tijd terug te vliegen naar de broedgebieden in het Hoge Noorden of zelfs nog verder, in Siberië of op Groenland. Onderzoek wijst uit dat dit heel nauw let. De schorren van de Oosterschelde zijn uitermate belangrijk voor duizenden steltlopers die hier overwinteren of doortrekken. En daarom moeten we zuinig zijn op dit fantastische natuurgebied. Lees verder

De rosse grutto in Nederland

Wie grutto zegt, denkt meteen aan Limosa Limosa, de ‘Vogel des vaderlands’ of de koning van de weide. Maar wist je dat je nog een grutto kunt zien in Nederland? En nog in veel grotere aantallen ook? Het is de rosse grutto die van Carl Linnaeus de fraaie Latijnse naam Limosa lapponica kreeg. Lapponica betekent ‘uit Lapland’ en dan weet je waarschijnlijk voldoende. De rosse grutto broedt in het Hoge Noorden waaronder ook in Lapland. Zouden de Lappen ook rosse grutto’s hebben gegeten om aan dierlijke eiwitten te komen? Mocht je denken ‘wat een brute onderbreking’ dan wijs ik je op een van de duurste boekprojecten ooit in Nederland uitgegeven: de Nederlandsche Vogelen van Nozeman en Sepp. Het is Nozeman die aangeeft wel van een grutto op zijn bord te houden. Kennelijk was in vroeger tijden onze weidevogel op stelten een geliefd onderdeel van het menu.

Rosse grutto: vliegkampioen

De rosse grutto is evenals veel andere steltlopers een wintergast uit het Hoge Noorden. In het Handboek Vogels van Nederland en België lees ik dat deze prachtige steltloper in hoogvenen, moerassen en op de lage toendra aan de kust broedt. En dat hij na het broedseizoen het op een vliegen zet. De Limosa lapponica is een ware vliegkampioen. Meet maar eens na hoeveel kilometers hij aflegt om in Mauritanië te overwinteren. Neem om de verwondering te vergroten een locatie in Siberië. En evenals voor de zilverplevier en bonte strandloper speelt Nederland weer een belangrijke rol in het leven van de neef van onze eigen grutto. Lees verder

Rosse grutto in zomerkleed

Een kort bericht dit keer. Over een rosse grutto in zomerkleed. De kleine broer van ‘onze’ grutto trekt nu massaal door naar het noorden. Je kunt ze nog een weekje zien en dan zijn ze uit het land, op weg naar het hoge noorden.

Rosse grutto bij Anna Jacobapolder

Ter voorbereiding van een excursie vandaag eens over het Zeeuwse eiland Sint-Philipsland gezwierd. De directe omgeving van de oude veerhaven is bij afgaand water een leuk punt om vogels te kijken, zo ontdekte ik. Groepen rotganzen, wat steltlopers en zowaar een ijsvogel die vanaf de rotsblokken aan het jagen was. Na tureluur, zilverplevier en scholekster landde er plots een rosse grutto. En die begon meteen naar voedsel te zoeken op de vloedlijn. De rosse grutto is iets kleiner dan de ‘gewone’ en zijn snavel is wat korter en bovendien licht opgewipt. Zou hij opvliegen dan zie je een ander duidelijk verschil: op de stuit van de rosse grutto wit in de vorm van een wig, op die van de ‘gewone’ in de vorm van een blok.

beste vogelgidsen voor aan de kust

Vogels kijken op Noord-Beveland




Na Sint-Philipsland is Noord-Beveland het kleinste eiland in de Zeeuwse Delta. Het grootste deel van het eiland bestaat uit de akkers waar Zeeland bekend om is: donkerbruine, volvette klei waar aardappelen en suikerbieten prima in wortelen. Dat dit funest voor de biodiversiteit is, daar halen de meeste Zeeuwen de schouders bij op. Geen mooiere akker dan een pas geploegde. Vanuit esthetisch oogpunt valt daar wel iets voor te zeggen, maar er is meer wat een mens belieft. Een vogelminnend mens althans. Welnu, die vogelminnende types vinden ook op Noord-Beveland veel naar hun gading. Het hele eiland wordt omringd door zilt water en dat staat garant voor veel vogels.

Aan de zuidkant van Noord-Beveland strekt het Veerse Meer zich uit. Dit meer is een befaamde hotspot voor vogelaars. De slikranden en platen in het Veerse Meer trekken grote aantallen vogels aan. In de winter zie je er grote aantallen rotganzen, goudplevieren, wulpen en vele andere wintergasten. Over vogels kijken rond het Veerse Meer (ook aan de zuidkant op Zuid-Beveland) schreef ik eerder al een uitgebreid artikel. En dat betekent dat ik in dit artikel mij richt op de noordkant van Noord-Beveland.

De noordkant van Noord-Beveland is door een hoge zeedijk afgescheiden van de Oosterschelde. Aan de buitenkant van de zeedijk, in de Oosterschelde dus, vallen hier en daar grotere of kleinere stukken slik droog zodra het water gaat ebben. En je weet: waar slik droog valt, daar zoeken kustvogels en met name steltlopers, naar voedsel. Diezelfde vogels vluchten van hun slikgebiedjes zodra het water opkomt. Waar ze heen vliegen is voorspelbaar: naar gekende hoogwatervluchtplaatsen. Een bekende hoogwatervluchtplaats is het vogeleiland op de Neeltje Jans. Of dit nu Walchers, Schouwens of Noord-Bevelands grondgebied is, weet ik niet. Maar meer over deze hotspot lees je hier. Vanuit de vogelkijkhut heb je een schitterend uitzicht over de Oosterschelde en de hoogwatervluchtplaats vlak voor de hut.

banner-steltlopers-herkennen

Rij je van de Neeltje Jans zo het eiland Noord-Beveland op, zorg er dan voor dat je zoveel mogelijk de noordelijke zeedijk gaat volgen. Kijk in de Jacobahaven in de oksel van de Neeltje Jans en Oosterschelde (de binnenzijde) in de zomer naar de grote sterns en visdiefjes die er in de stroming jagen op visjes. Ook de dwergstern laat er zich zien. Een eindje verder naar het westen ligt de Sophiahaven, een jachthaven die stampvol ligt met luxe jachten. Naast deze haven vallen stukken slik vrij. Een aangename locatie om met verrekijker of telescoop naar steltlopers als rosse grutto, zilverplevier, bontbekplevier, bonte strandloper, tureluur, zwarte ruiter, wulp en scholekster te kijken.

Inlaag Keihoogte
Weer een eindje verder naar het westen ligt het dorpje Wissenkerke. Rij het dorpje door en sla af naar de Inlaag Keihoogte. Hier staat een van de beste vogelkijkhutten die ik ken. Je zit op gelijke hoogte als de vogels die een paar meter voor je voorbij scharrelen (mits je je rustig houdt). De terreinbeheerder heeft er zelfs een stok in het water gezet voor de ijsvogel. Kijk, die heeft er tenminste verstand van! In deze inlaag worden regelmatig leuke waarnemingen gedaan. Het is in elk geval een befaamde hoogwatervluchtplaats. En in de struiken voor de hut kun je zangvogels zien en af en toe een sperwer of havik die achter een prooi aanzit. Ook over de Inlaag Keihoogte schreef ik eerder een uitgebreid artikel. De omgeving van de Inlaag Keihoogte kun je het beste te voet of per fiets verkennen. Links en rechts van de inlaag bevinden zich nog een andere inlaag. Klim de dijk op en plat in het gras met je verrekijker. Zorg ervoor dat je silhouet niet te zien is. En trek het liefst groene kleding aan. Steltlopers zijn schuw hoor. Bij het minste of geringste gaan ze op de wieken en zoeken ze een andere inlaag op. Neem in geen geval zo’n afstammeling van de wolf mee, want dat zijn in de ogen van alle vogels regelrechte monsters.

Landbouwhaventje
We blijven de Oosterscheldedijk vervolgen. Te voet gaat dat het best, maar de afstanden zijn behoorlijk. Dan maar op de fiets. Ben je met de auto, dan is het soms improviseren. Mijn valkuil is om te veel in de auto te blijven. Ik verzeker je: dan mis je heel veel. Als je uit de auto bent, dan uit de auto en een ommetje doen rond de inlagen. Goed, we zijn dus weer onderweg en al snel passeer je weer een inlaag. Bij de Emmelissedijk rij je naar de dijk en dender je een voormalig landbouwhaventje op. Dit is bij eb echt een aangename plek. Op de dijk staat in de beschutting van wat planken een bankje. Geniet er van de grote sterns, visdiefjes en andere kustvogels die voorbij komen. Het haventje zelf is volkomen dichtgeslibd. Wat een heerlijkheid! Snuif de zilte lucht op. Ruik die heerlijke geur van de blubber. Dit is nou echt authentiek Zeeland.

Bij eb blijft er een ondiep stroompje over. Juist in dit stroompje strijken steltlopers neer. Rosse grutto, zwarte ruiter, groenpootruiter, wulp, bontbekplevier, bonte strandloper, zilverplevier, scholekster en zelfs ‘gewone’ grutto’s kun je hier zien. Zomaar vanaf de kade! Klap een stoeltje uit, of kijk vanuit de auto. De steltlopers laten zich hier van dichtbij bekijken. Aan de binnenkant van de zeedijk bevinden zich hier links en rechts twee inlagen. Boven het riet jaagt de bruine kiekendief. In het voorjaar hoor en zie je hier rietvogels als kleine karekiet en rietzanger. Kijk bij hoogwater, zeker in najaar en winter, ook altijd naar de akkers. Goudplevieren zie je haast niet staan op die bruine akkers. Soms staan er grote groepen. De omgeving van Wissenkerk en Kamperland staat ook bekend om de kleine rietganzen die er in najaar en winter op de akkers foerageren.

Schorren bij Kats
Tja, uiteindelijk passeer je de Zeelandbrug, of beter: je gaat er onderdoor en komt in de omgeving van het dorpje Kats. Ten zuiden van dit dorpje bevindt zich een uitloper van de Oosterschelde. Dit is de verbinding met het Veerse Meer. Er is hier nog sprake van eb en vloed en ik verzeker je: bij eb vallen hier enorme stukken slik door. Allerlei steltlopers laten zich zien, evenals de kleine zilverreiger en rotgans. Dit deel van Zeeland is een hotspot voor liefhebbers van de rotgans. Zowel binnen- als buitendijks kun je deze schitterende gans zien foerageren. Heb je nog kracht in de benen, wandel dan langs de buitenkant van de dijk. Je hebt een beste kans om sneeuwgorzen te zien. Soms zie je er ook strandleeuweriken. Overigens kun je het schor hier beter vanaf de overzijde bekijken. Dat heeft te maken met de stand van de zon die je aan de kant van Noord-Beveland eigenlijk altijd tegen je hebt als je naar het zuiden kijkt. Rij even naar het Schor Wilhelminapolder. Een heerlijke plek om vogels te kijken. Meer informatie over deze hotspot vind je hier.

beste vogelgidsen voor aan de kust

 

 

 

Tips van visdief

steltlopers van europa

alle vogels van europa

kustvogels

zeeland