De belangrijkste adviezen in het rapport over de Oostvaardersplassen

Lok vlinders en bijen naar uw tuin: bestel Vivara insectenhuisjes!

De commissie-Van Geel heeft eindelijk haar rapport uitgebracht waarin ze advies uitbrengt over de toekomst van de Oostvaardersplassen. Ik vind het een heel evenwichtig rapport waarbij ik de uitkomst volledig onderschrijf: zo snel mogelijk veel dieren weg uit de Oostvaardersplassen. Niet iedereen is het hier echter mee eens. Maar eerst de belangrijkste adviezen uit het rapport van de commissie-Van Geel op een rijtje. Lees verder

Nog een keer over die ellendige toestanden in de Oostvaardersplassen

Vrijdag publiceerde ik een vrij omvangrijk artikel over de ellendige toestand in de Oostvaardersplassen. Vandaag lees ik dat er een behoorlijke demonstratie heeft plaats gevonden, vlakbij het bezoekerscentrum. Een kleine duizend mensen waren er om hun ongenoegen kenbaar te maken over de creperende dieren. Ik las ook dat Gedeputeerde Staten van Flevoland voor de zomer komt met een voorstel voor een nieuwe aanpak van het beheer in het natuurgebied. De directeur van het Wereld Natuur Fonds doet alvast een voorzet: het openen van een corridor tussen Oostvaardersplassen en de Veluwe zodat de grote grazers in en uit kunnen lopen.

Hoe moet je daar als ‘meer dan geïnteresseerde leek’ nu over denken? Zomaar een paar gedachten, meer een stel losse flodders dan een sluitend stuk. Lees verder

Over die ellendige toestand in de Oostvaardersplassen

Gelukkig, ik sla de kranten vandaag open en ik lees dat er een einde lijkt te komen aan die ellendige toestand in de Oostvaardersplassen. Edelherten, konikspaarden en Heckrunderen hebben zo te lijden onder de ijzige omstandigheden dat veel dieren een ellendige hongerdood sterven. Veel mensen zagen het met lede ogen aan en besloten de dieren bij te voeren. Een daad die hen op een boete kwam te staan. Want dieren bijvoeren in de Oostvaardersplassen, dat mag niet. Regelmatig schieten jagers stervende dieren af.

Maar gelukkig dus. In Trouw, het dagblad dat ik dagelijks naast mijn ontbijtbord heb liggen, lees ik dat de grote grazers worden bijgevoerd (of ik dat het beste idee vind betwijfel ik overigens, maar daar gaat het mij nu nog niet om). En in de Telegraaf kom ik vandaag een artikel tegen waarin onder meer bioloog Midas Dekkers het experiment in de Flevopolder failliet verklaart. En om het maar meteen duidelijk te maken: ik ben het roerend met hem en alle mensen die ageren tegen deze wanstaltige toestanden, eens. Ik zal uitleggen waarom. Lees verder

De beste gebieden om de zeearend te zien

Een zeearend over zien vliegen is een bijzondere ervaring, kan ik je vertellen. De enorme vleugels slaan krachtig in de lucht. Alle vogels om de arend heen verschrompelen tot dwergen. Niet voor niets heet de zeearend ook wel de ‘vliegende deur’. Gelukkig heb je tegenwoordig ook in Nederland een beste kans om de zeearend te zien. Wat de beste gebieden zijn om de zeearend te zien, ontdek je hier.

#1. Nationaal Park de Biesbosch
De Biesbosch is absoluut het beste gebied om de zeearend te zien. Het hele jaar door vliegt een aantal volwassen en jonge zeearenden rond in het gebied. Ze storten zich met veel geweld op de ganzen in het natuurgebied. Of verscheuren een kadaver aan stukken. De Biesbosch is het enige natuurgebied in Nederland waar twee paren broeden. Op de website van de Biesbosch kun je een handige overzichtskaart downloaden met de beste locaties om de zeearend te zien. Bijkomend voordeel: je weet meteen waar de mooiste wandelroutes zijn uitgestippeld. Lees meer over vogels kijken in de Biesbosch.

#2. Oostvaardersplassen
Na de Biesbosch, zijn de Oostvaardersplassen nummer twee in dit overzicht en ik denk volkomen terecht. Ook hier broedt elk jaar een paartje. Aan voedsel voor de zeearend is geen gebrek in de Oostvaardersplassen. Overal foerageren ganzen. En van de zoogdieren bezwijkt er wel eens eentje en daar zijn zeearenden niet vies van. Zo’n enorme roofvogel kan natuurlijk alle kanten uit. Mocht je de zeearend onverhoopt niet zien in de Oostvaardersplassen, breng dan een bezoek aan het Kampereiland of het Vossemeer bij het Keteldiep. Lees meer over vogels kijken in de Oostvaardersplassen.

#3. Hellegatsplaten
Dit is een van mijn favoriete natuurgebieden, maar ik heb dan ook in Ooltgensplaat gewoond, een dorpje dat aan dit imposante natuurgebied grenst. Vanuit de drie vogelkijkhutten maak je altijd kans om een of mee zeearenden te zien. Vanaf de parallelweg N59 kun je het hele gebied overzien. Let speciaal op de hoogspanningsmasten. Soms zitten er meerdere zeearend in zo’n paal, vaak jonge exemplaren. Ook leuk is dat er soms een zeearend op een kabel zit. Als een enorme kip op stok. Het record aantal zeearenden in één mast is geloof ik acht. Dat was in de zomer van 2016, toen de jonge zeearenden aan het rondzwerven waren. Wanneer je in de Hellegatsplaten zoekt naar de zeearend, dan neem je natuurlijk ook de Krammersche Slikken mee. Rij vervolgens door naar de Philipsdam en de Slikken van de Heen. Het is in de uitgestrekte gebieden rond het Krammer soms aardig zoeken, maar dat de zeearend er is, dat leidt geen twijfel. Lees meer over vogels kijken in de Hellegatsplaten.

#4. Lauwersmeer
Helaas ligt dit natuurgebied op te grote afstand voor mij. Ook hier broedt de zeearend en kun je de geduchte jager bezig zien.

#5. De Groote Peel
Zelfs al woon je in Limburg of in het oosten van Brabant dan nog kun je de grote deur in je eigen omgeving zien. In de Groote Peel bij Ospel wordt regelmatig melding gemaakt van een zeearend die het natuurgebied afschuimt. Lees meer over vogels kijken in de Groote Peel.

#6. Andere gebieden
Nu er zo veel zeearenden in Nederland broeden, kun je de indrukwekkende roofvogel op heel veel plekken tegenkomen. Ik zag er vorig jaar zelfs één boven de Meern bij Utrecht vliegen terwijl ik over de snelweg reed. Andere gebieden waar de zeearend wordt gemeld zijn het Markiezaat bij Bergen op Zoom, de Sophiapolder bij Hendrik-Ido-Ambacht, de Duursche Waarden in Overijssel en bij Strijensas in de Hoeksche Waard. Ook de Beninger Slikken en de Korendijkse Slikken zijn bekende plekken waar je hem kunt treffen.





Praktische informatie
De zeearend is een roofvogel en een van de kenmerken van roofvogels is dat ze het niet zo op mensen hebben. Je ziet de zeearend dus vaak op een aardige afstand. Neem dus altijd een goede verrekijker en liefst een telescoop mee om de paar honderd meter te overbruggen.

In alle natuurgebieden die ik hierboven noem staan vogelkijkhutten. Breng ‘s ochtends vroeg een bezoek aan een van de hutten en hou je stil. Doe de deur achter je dicht voordat je de luiken voor de kijkgaten opent. Anders heb je licht achter je en zien de vogels alsnog je silhouet. En zijn ze al gevlogen voordat jij ze zag.

Wil je echt grote kans maken op het zien van een zeearend, ga dan mee onder leiding van een deskundige gids. Zo kun je bijvoorbeeld een excursie of boottocht door de Biesbosch boeken. Ook in de Oostvaardersplassen kun je onder leiding van een privégids het gebied in. En o wonder, hetzelfde geldt voor het Lauwersmeer! Ook daar kun je onder leiding van een deskundige het gebied in!

roofvogels herkennen

De tien beste gebieden om lepelaars te zien

In de juni-editie van het tijdschrift Roots worden vijf hotspots beschreven om lepelaars te zien. De jongen zijn inmiddels uitgevlogen en lopen bedelend achter hun ouders aan. Dat ze dat lang kunnen volhouden, bleek wel toen ik vanuit vogelkijkhut De Kluut een groep lepelaars filmde. Eén jong liep minutenlang piepend achter een oudervogel aan. Voor lepelaars zijn de omstandigheden in Nederland de laatste decennia flink verbeterd. Ze broeden op een flink aantal plekken en de nieuwe natuur in ons land is ideaal voor deze prachtige vogel die veel mensen tot de verbeelding spreekt. Je ziet ze gelukkig op tal van plaatsen. Vijf hotspots in Roots vind ik iets te zuinig en daarom heb ik mijn eigen top 10 bedacht: de tien beste gebieden om lepelaars te zien in de zomermaanden. Een beetje in willekeurige volgorde en een zekere persoonlijke kleur ontbreekt niet, want zoals @richardtkiewiet terecht op Twitter opmerkt: ‘De meeste lepelaars zitten toch echt op de Waddeneilanden.’

Lees verder

Vogels kijken in de Oostvaardersplassen




In de herfstvakantie waren we weer eens een keer in de vermaarde Oostvaardersplassen om er vogels te kijken. Dit is het leef- en broedgebied van de imposante zeearend. Je kent hem vast uit de bioscoophit De Nieuwe Wildernis. Het Buitencentrum aan de Kitsdijk, een afsplitsing van de befaamde Knardijk, was het startpunt van onze wandeling. Een opgezette zeearend laat zien hoe groot deze roofvogels in werkelijkheid zijn. Nou, hij is bepaald iets groter dan een buizerd! Bij het Buitencentrum begint een aantal wandelroutes, een van vijf kilometer en een lange route van ongeveer 10 kilometer. Het begin was meteen al veelbelovend. Een groepje staartmezen scharrelde door de struiken langs het terras. En zowaar, daar vloog hoog boven ons nóg een zwermpje vogels met van die lange staarten. Maar die maakten een ander geluid. Baardmannetjes!

De vogelkijkhut na de eerste vijver bood een fantastisch uitzicht op een brede rietkraag. Helaas lieten de baardmannetjes hier verstek gaan. Door naar de T-splitsing van het wandelpad, onder de spoorlijn door, en daar zagen we een ruigpootbuizerd bidden. De ruigpootbuizerd is in de winter een vaste gast in de Oostvaardersplassen. Mooi met een zwerm ganzen op de achtergrond. In de volgende video zie je de ruigpootbuizerd in actie:

Een paar honderd meter verderop stonden we plotseling midden in een zwerm goudhaantjes. Op ooghoogte nog wel, ideaal om te filmen, maar ja, de filmer was niet snel genoeg. Even afslaan om de volgende vogelkijkhut te bezoeken. De waterplas was opvallend leeg. Wel gaf een ijsvogel een teken van leven. Hij liet zich horen, maar helaas niet zien. Voor de vogelkijkhut is heel strategisch een wilgentak in het water gezet. Hier strijkt de ijsvogel vast regelmatig neer.

Verder naar het uitkijkpunt dat uitzicht biedt over het gebied achter de spoorlijn. Een buizerd vloog van dichtbij op. Een stel grote zilverreigers foerageerde in de plassen voor ons. Dan de Praamweg over, het rietgebied in. Meerkoeten, een grote zilverreiger en een blauwe zilverreiger lieten zich zien en horen. In het bos hoorde ik een matkop, zagen we een grote bonte specht en was het duidelijk dat er sprake is van een invasie van roodborsten.

vogelgidsen voor kinderen compleet

Eenmaal uit het bos een ferm halt. Een wel heel lichte buizerd streek neer in een van de struiken. Even later vloog een sperwer laag voorbij, zwermen kramsvogels kozen verschrikt het luchtruim. Een grote zilverreiger streek neer in de plas vlakbij. Je kunt hier kiezen tussen een vervolg over het wandelpad of een cross-over door het natuurgebied naar de vogelkijkhut. Met de kans oog in oog te staan met de wilde paarden in het gebied. We kozen voor de route door het natuurgebied. In de plas voor de vogelkijkhut wemelde het wel van de vogels. Grauwe ganzen, aalscholvers, grote zilverreiger, meerkoet, slobeend en krakeend lieten zich volop zien. Een waterral brulde door de ether. Een roodborstje zag vlak voor de ingang van de hut en liet zich met tegenlicht filmen onder luidkeels protest. Beluister zijn alarmroep in de volgende video:

De Oostvaardersplassen staan sinds De Nieuwe Wildernis natuurlijk ook bekend om de wilde zoogdieren die er in grote kuddes rondstruinen. Wij kwamen een kudde wilde konikpaarden tegen en konden ze van heel dichtbij bekijken. We waren op een zeker moment zelfs omringd door de konikpaarden! Later die middag hadden we vanaf de Praamweg een fantastisch uitzicht over de Oostvaardersplassen en zagen we de enorme kudde edelherten. Hoewel ze in de verte liepen te grazen toch een indrukwekkend gezicht. Zelfs de imposante geweien van de mannetjes waren duidelijk te zien. Je kunt in het Buitencentrum trouwens afgevallen geweien kopen. Nu ben ik zelf bepaald geen fan van al dat veredelde vee in natuurgebieden, maar karakteristiek zijn die grote zoogdieren natuurlijk wel:

Vlakbij het Buitencentrum hoorden we opnieuw een zwerm goudhaantjes. Ze zaten hoog in een boom, waar ze redelijk rustig naar voedsel zochten. Het kostte wat moeite om ze te filmen, maar ik heb toch een aantal mooie shots kunnen maken:

In het Buitencentrum van de Oostvaardersplassen kun je verrassend lekker eten en bovendien biologisch verantwoord. De zeearend hebben we helaas niet gezien (nou ja, in de vitrine staat er één), maar de ruigpootbuizerd was een prima compensatie. We komen zeker nog een keer terug, waarschijnlijk in het voorjaar. Dan moeten de Oostvaardersplassen werkelijk een vogelparadijs zijn!

Praktische informatie

Het Buitencentrum van de Oostvaardersplassen bevindt zich aan de Kitsweg 1, Lelystad. De wandelpaden die hier beginnen zijn verhard, goede schoenen volstaan. Op de website van Staatsbosbeheer vind je meer informatie over het Buitencentrum.

In het Buitencentrum zijn wandelroutes verkrijgbaar. Voor slechts € 1,00 koop je een A4-tje waarom alle vogelkijkhutten en uitkijkpunten staan vermeld. Erg handig en slechts een kleine som geld.

Wij bezochten de Oostvaardersplassen op een grijze herfstdag. Ik vermoed dat het voorjaar en begin van de zomer de beste maanden zijn om vogels te kijken in de Oostvaardersplassen. Het wemelt er dan van de zangvogels als fitis, tjiftjaf, blauwborst, grasmus en vele andere.

De beste periode om vogels te kijken in de Oostvaardersplassen

In een natuurgebied als de Oostvaardersplassen kun je natuurlijk het hele jaar door prima vogels kijken. Er valt altijd wel iets te zien. Maar er zijn natuurlijk altijd perioden die beter zijn. Ik zou zeggen: de zomer is de minst interessante periode. Dan houden de zangvogels zich schuil vanwege de rui of zijn zelfs al weggetrokken. En ook watervogels als eenden en ganzen zijn dan in de rui. Maar voor alle vogels geldt dat ze toch een keer voedsel moeten zoeken. En dus valt er zelfs in de zomer vanuit de vogelkijkhutten nog veel te zien. Het voorjaar vind ik zelf de beste periode om vogels te kijken. Dan trekken er nog (zang)vogels door. En de broedvogels zijn druk aan het zingen en voedsel zoeken. Najaar en winter zijn dan weer goed voor doortrekkers uit het noorden en voor vogels die in Nederland overwinteren. Zodra de vorst is ingevallen, is het tijd om de baardmannetjes te gaan bekijken. Die pikken dan de zaden uit de rietpluimen. 

Privé-excursie

Wil je op een volstrekt unieke manier de Oostvaardersplassen verkennen? Dat kan door een vogelexcursie onder leiding van een ervaren gids te boeken. De minimale groepsgrootte is 4 personen. Ook leuk om iemand een cadeaubon te geven voor deze vogelexcursie. Meer informatie over de vogelexcursie lees je hier.

Leestip voor wie de Oostvaardersplassen bezoekt

de nieuwe wildernis

 

meer-informatie-button

Tips van visdief
de wolf terug dick klees
anwb vogelgids van europa
steltlopers van europa
buiten-gebeurt-het
diersporengids Martin Laußer

Ruigpootbuizerd boven de Oostvaardersplassen

In het winterseizoen foerageren vaak ruigpootbuizerds in de Oostvaardersplassen. Deze filmde er ik afgelopen week in de buurt van de Keersluisplas. Kenmerkend voor de ruigpootbuizerd is de manier van jagen: biddend als een torenvalk boven kale vlakten.


 
roofvogels

 
 
 
 
 
 

Goudhaantjes in de Oostvaardersplassen

Er is dit najaar een heuse invasie van goudhaantjes in ons land. Gisteren waren we er getuigen van. Op een paar plaatsen kwamen we in de Oostvaardersplassen tegen. Keer op keer waren ze me te snel af. Bijna terug bij het bezoekerscentrum kon ik in de top van een boom toch nog een paar goudhaantjes opnemen. Hier het resultaat: