De bonte beer




Eerst dacht ik aan een grote beer, maar bij raadplegen van de veldgids Nachtvlinders bleek het om een bonte beer (Callimorpha dominula) te gaan. De bonte beer heeft stippen, de grote beer lijnen. Ik filmde deze bonte beer (eigenlijk zijn het meerdere exemplaren) op de berg de Mottarone tussen het Lago Maggiore en het Ortameer. Wil je weten welke vlinders ik daar nog meer zag, klik dan op de link.

Herken het vrouwtje van de grote saterzandoog

Had ik gisteren het mannetje van de grote saterzandoog in de uitzending, vandaag volgt het vrouwtje. Het vrouwtje filmde ik op de Mottarone, de berg tussen Ortameer en Lagio Maggiore. Ben je daar op vakantie, ga dan zeker even de berg op. Je hebt een schitterend uitzicht over de zeven meren die daar aan de voet van de berg liggen. En je hebt er Alpyland. Een alpencoaster, zeg maar een soort rodelbaan, maar dan op rails, van een goeie kilometer lang. Wees niet bang: remmen los en pas vaart minderen zodra je beneden bent. Zolang je gordel vast zit, kan er niets gebeuren. De maximale snelheid is 45 kilometer per uur. En vlinders dat er ziet!

Een grote donkere vlinder

Bij Cicogna in Nationaal Park Val Grande (bij het Lago Maggiore) had ik hem al in de smiezen. De grote donkere dagvlinder die maar niet wilde gaan zitten. Een eind verder, tussen de bergdorpen Forno en Campello Monti had ik meer geluk. Een grote saterzandoog, want dat bleek het te zijn, warmde zich op in de ochtendzon. Een mannetje. Het vrouwtje filmde ik een paar dagen later, op een heel andere berg. Noord-Italië is een topregio om vlinders te kijken! Lees er hier meer over.

In Italië zie je de Italiaanse mus

Niets Italiaanser dan de Italiaanse mus, de cappuccino uitgezonderd. Terwijl de vrouwtjes zich in niets onderscheiden van de vrouwtjes van de huismus, zien de mannetjes er wel heel anders uit. Kijk maar eens naar de kop. Die van de Italiaanse mus is bruin, terwijl huismusmannetjes een zwarte pet hebben. Let ook op de fikse zwarte snavel van de mannetjes. Ik filmde deze Italiaanse mussen tijdens onze vakantie aan de oever van het Ortameer, in het middeleeuwse stadje Orta San Guilio.

Spiegeldikkopjes in Noord-Italië

Het spiegeldikkopje is wijdverbreid in Europa. Ook in Nederland komt hij voor. In de Groote Peel bijvoorbeeld. Ik zag mijn eerste spiegeldikkopjes in de bergen van Noord-Italië waar het ervan wemelde. Op de weelderige vlinderstruiken die overal groeien en op distels zochten ze naar nectar. En dat was de zoveelste dagvlinder die ik voor het eerst zag én filmde in Noord-Italië. Ik plaats hem snel in mijn overzicht van Europese dagvlinders.

De violette vuurvlinder (Lycaena alciphron gordius)

Plots een vuurvlinder voor me, op een eiland van leverkruid. Maar ook op een steile helling en het koninginnenkruid is manshoog. Dat is lastig manoeuvreren en daar komt bij dat vlinders kunnen vliegen. In de warme zon zelfs heel goed! Nou ja, een paar exemplaren kunnen filmen, maar dan komt de volgende uitdaging: de juiste naam erbij bedenken. Daar heb je bij deze zeldzaamheden een wel heel goede veldgids nodig. Ik gebruik de gloednieuwe Dagvlinders. Veldgids voor Europa en Noordwest-Afrika. En wat blijkt? Een violette vuurvlinder, ondersoort. Lycaena alciphron gordius. En niet zo eens heel zeldzaam in de zuidelijke Alpen in Noord-Italië.

Herken de grote weerschijnvlinder

Eerder schreef ik al dat de moerasparelmoervlinder hoog op mijn verlanglijstje stond. Dat is sinds onze vakantie in de Morvan. Daar ontdekte ik een natuurgebied waar de moerasparelmoervlinder voorkomt. Alleen waren we daar eind april en wat het toen steenkoud. Niet best voor dagvlinders. Ik nam me voor een keer terug te keren voor de moerasparelmoervlinder, maar dat is na onze stop op de Gotthardpas niet meer nodig. Een vlinder die ook hoog op mijn verlanglijstje stond was de grote weerschijnvlinder. Af en toe las ik van waarnemingen in Nederland, maar nooit bij mij in de buurt. En nu streek zo’n enorme vlinder pardoes voor ons neer op een stapel puin tussen de bergdorpen Forno en Campello Monti in Noord-Italië. Dat wil zeggen: hij vloog op toen we met de auto naar het dal terug reden. Hij streek gelukkig weer snel neer. Zie de blauwe weerschijn op zijn vleugel. En probeer je voor te stellen dat hij ongeveer zo groot is als een hand. Nou ja, een gemiddelde hand. Ook weer niet de kolenschoppen van een mijnwerker. Ik zet hem met een vrolijk hart in mijn overzicht van Europese dagvlinders. Het overzicht groeit al aardig aan.




Het vlakkewikkeblauwtje herkennen

Terwijl ik rondliep op de begraafplaats in Staffa, een dorpje in de schaduw van de hoogste berg van Italië, de Monte Rosa, zag ik een blauwtje op een van de bloemen. Snel filmen, want blauwtjes ben ik gek genoeg niet heel vaak tegengekomen in het noorden van Italië. Bij thuiskomst bleek het een vlaggewikkeblauwtje te zijn. De eerste die ik ooit zag en filmde. Je herkent hem aan de vlekken op de ondervleugels.

De beste plek om de alpengierzwaluw te zien

Op de dag dat we aankwamen, vroeg in de avond, hoorde ik al het vrolijke gehinnik. De volgende dag was het gehinnik nog veel sterker. Eerst dacht ik aan een soort roofvogel, maar toen ik op het pleintje achter Palazzo Penotti Ubertini stond, wist ik genoeg: alpengierzwaluw! Een van de grootste genoegens van onze vakantie in Orta San Guilio, een middeleeuws stadje in Noord-Italië. Het pleintje achter ons appartement is vermoedelijk een van de beste plekken om de alpengierzwaluw te zien. In de toren van het palazzo hebben de bouwers rekening gehouden met gierzwaluw en de veel grotere alpengierzwaluw: men heeft nestplaatsen ingemetseld. Deze gaten zagen we ook in andere gebouwen in Orta San Guilio. In de ochtend vlogen de zwermen gierzwaluwen en alpengierzwaluwen druk heen en weer. Om halverwege de ochtend te vertrekken en ‘s avonds terug te keren. Voor het geval je niet weet hoe een alpengierzwaluw eruit ziet: héél groot! Soms dacht ik een boomvalk te zien. Maar dan zag ik de sikkelvormige vleugels en de witte onderbuik en wist ik: toch een alpengierzwaluw! Spectaculaire vliegers die alleen al een vakantie naar Orta San Guilio rechtvaardigen. De komende dagen publiceer ik veel meer over de vogels en vlinders rond Orta San Guilio.