Tagarchief: Krammer

Grote zaagbekken op de vlucht

Vogels kijken met zijn tweeën is bar gezellig, maar heeft ook zijn schaduwkanten. Wil de een vanuit de auto filmen, wil de ander struinen. Daar begint de ellende. Schuwe vogels maken zich al uit de voeten voor het silhouet van de auto. Maar komt er een struinend persoon bij, dan is het snel gedaan. Grote zaagbekken op de vlucht, einde oefening. Op naar de volgende locatie en ondertussen weer een bar gezellige rit. En ik verzeker je: met z’n tweeën die je vaak meer dan in je eentje. Hier gaan ze dan, die mannetjes en vrouwtjes grote zaagbekken:

Pimpelmees stript een rietstengel

Gek eigenlijk, in de winter kom ik vaak pimpelmezen tegen in het riet. Maar koolmezen en staartmezen nooit. De pimpelmezen strippen rietstengels op zoek naar insecten. Zoals deze in de rietkraag naast de vogelkijkhut op de Philipsdam. Hij pikt de ene na de andere stengel open. De splinters vliegen in het rond. Maar ik blijf het gek vinden. In het riet wel pimpelmezen, maar geen koolmezen of staartmezen. In elk geval niet zo pikkend in een stengel. Maar misschien heb jij dit gedrag ook gezien bij andere mezen?

Voor het eerst van mijn leven toppers!

Begin vorig jaar meende ik al eens een topper te hebben gefilmd, maar al snel werd ik gecorrigeerd: toch een vrouwtje kuifeend. Twaalf maanden later eenzelfde ervaring. In de Alblasserwaard zou een topper zwemmen, maar toen ik de vogel opzocht zwom hij tussen de kuifeenden en niets wees erop dat het een topper was. Vandaag was het dan toch zo ver: mijn eerste toppers, en geen twijfel mogelijk. Mannetjes en vrouwtjes zwommen elkaar achterna. Voor de vogelkijkhut op de Philipsdam waar grote groepen tafeleenden, kuifeenden en toppers overwinteren. Ik heb ze niet precies geteld, maar er zwommen toch enige tientallen toppers in die groep watervogels. Na een tijdje vloog de groep op om een eind verderop neer te strijken. Je moet daar een beetje het geluk hebben dat ze vlak bij de hut dobberen. En dan nog, het zonlicht is er vaak verre van ideaal, zo ook vandaag. Maar toch. Toppers dus en deze opname wordt compleet gemaakt met het gemekker dat mijn vriend Sjaak en ik tijdens onze vogeltochten produceren. En mocht iemand van Staatsbosbeheer dit bericht lezen: hier en daar wat onderhoud aan deze fijne hut kan beslist geen kwaad.

Winterkoninkje in het riet

De vogelkijkhut op de Philipsdam is in principe een hut avant la lettre. De voorzijde kijkt uit over een ondiepe inham van het Krammer. En de achterzijde biedt een blik op struweel en een strook riet. Tel daarbij op dat de hut bestaat uit twee lagen: één hoog op struikhoogte en één laag, zowat gelijk met het waterpeil. Nu nog een dooie wilgenstok in het water, pal voor de hut, en de ideale hut om de ijsvogel te zien of te fotograferen is geboren. En als de zon vanaf volgende week nu eens in het westen wil opkomen om over het noorden naar het oosten te zwenken, dan is de lichtval de hele dag uitstekend. Zaterdag kwam hij trouwens voorbij scheren hoor, de ijsvogel. Een paar seconden stond hij te bidden boven het water om vervolgens met een wijde boog achter het broedeiland te verdwijnen. En toen dook aan de achterzijde dit winterkoninkje op. Een sluip-door-kruip-door vogel waarvan je op het eind alleen nog zijn staart ziet en dan: verdwenen onder de bladeren.

de beste vogelgidsen 2016

Over het verschil tussen kleine zwanen en wilde zwanen

Deze winter tref je op tal van plaatsen kleine zwanen en wilde zwanen. Omdat ik de verschillen wil aangeven tussen beide zwanen, heb ik de befaamde gids Vogeldeterminatie er eens bij gepakt. Volgens deze determinatiegids komt de wilde zwaan vooral in het noorden van Nederland voor en de kleine zwaan in het westen. Beide soorten zijn wintergasten die vanuit noordelijke streken ons land bezoeken. Een enkele keer komt een paartje wilde zwanen tot broeden in ons land. Meestal zitten wilde bij wilde en kleine bij kleine zwanen. Dit keer filmde ik ze in één shot. En dat is leuk, want dan kun je de verschillen tussen beiden zwanensoorten goed zien.

Het belangrijkste verschil ligt voor de hand: de kleine zwaan is kleiner dan de wilde zwaan. Maar als je ze bij elkaar ziet dan lijkt de kleine zwaan wel een gans! De kleine is echt een stuk kleiner en dat zou je niet zeggen wanneer je ze ziet zonder wilde zwanen in hun nabijheid. Kijk eens naar de halzen van beide soorten. Een hoge hals bij de wilde en een korte bij de kleine zwaan. Ben je in het veld en twijfel je, dan kun je ook naar de snavels kijken. Dat geel op de snavels, dat maakt beide zwanen nou zo mooi vind ik. En dan vooral de wilde zwanen: het geel beslaat het grootste deel van de bovensnavel en komt tot voorbij de neusgaten. Feeërieke verschijningen zijn het, die wilde zwanen. Ze kunnen zo uit een Scandinavisch sprookje zijn weggevlogen. De kleine zwaan doet het met flink minder geel op de bovensnavel, soms maar een miniem puntje. En als ze op een modderige akker staan te wroeten dan zie je vaak helemaal niets van dat geel, want dan hebben ze een masker op. Let op: deze verschillen gelden voor volwassen dieren. Jonge exemplaren zijn in beide gevallen grauw en de snavels hebben een wat onbestemde kleur. Gelukkig trekken jonge dieren meestal met hun ouders op, altijd een volwassen zwaan in de buurt dus.

Waar heb ik kleine en wilde zwanen gezien?
Mijn eerste waarneming van wilde zwanen dit jaar was aan de noordoever van het Oostvoornse Meer. Ik sprak iemand van Zuid-Hollands Landschap en die vertelde dat er ieder jaar een paar families op het Oostvoornse Meer overwinteren. Ook langs de oevers van het Krammer heb ik dit jaar wilde zwanen gezien. Op internet las ik dat wilde zwanen nu ook in de Amsterdamse Waterleidingduinen verblijven. En iemand vertelde me dat je ze ook in het Infiltratiegebied bij Castricum kunt zien. Wil je beide soorten bij elkaar zien, bezoek dan natuurgebied de Mepper Hooilanden. Cor Fikkert maakte daar twee bijzondere opnames van kleine en wilde zwanen. Kleine zwanen kun je verspreid over het hele land tegenkomen. Ik zie kom ze nu tegen in de Alblasserwaard en op Schouwen-Duiveland in de polders bij Nieuwerkerk.

Nu stoppen met lezen en een kort filmpje bekijken:

Vogelgidsen Noord Amerika