Jonge kievit met zijn kop in de plant

Nee, het verdient geen aanbeveling om vogelnesten te verstoren. Sterker nog: dat is bij wet verboden. Stuit je op een nest, laat het dan met rust. En heb je een hond, laat hem dan niet vrij lopen in een natuurgebied. Geldt trouwens nog sterker voor katten. Maar ja, wat doe je als de eieren in het nest zijn uitkomen en de kuiken het nest hebben verlaten? En je plots een kuiken voor je voeten ziet…

Lees verder

Recensie: De kievit, Sake P. Roodbergen

 

Sake Roodbergen is zijn hele liefhebber van de Friese weidevogels. Hij maakte mee hoe de kievit aan zijn opmars begon. En nu ziet hij met lede ogen aan hoe de kievit uit het landschap verdwijnt. Het eerste kievitsei rapen was in zijn jeugd nog heel gewoon. Nu is de traditie nagenoeg afgeschaft, zelfs in Friesland. Maar wat is Friesland zonder weidevogels? Zonder kieviten? Daarom een monument voor de kievit. Om een vonkje over te laten springen naar nieuwe generaties. De kievit dus. Een hartstochtelijk boek.

Lees verder

Kievit neemt een waterbad




Kort bericht, want dit behoeft geen toelichting: een kievit, een van onze weidevogels, neemt een waterbad in de Karrenvelden bij Baarland op Zuid-Beveland.

Boeken over intelligentie bij dieren:

 

Een zwerm kieviten in hartje Alblasserwaard

Kieviten volgen de vorstgrens. Vorst in het land, kieviten weg. Vorst weg uit het land, kieviten in het land. Zo ongeveer, met de nadruk op ongeveer, want exact gaat het er in de natuur niet aan toe. Je zult de komende week – zodra de vorst inzet – best nog kieviten tegenkomen in de weidegebieden. Meestal in zwermen. Enige tientallen tot honderden groot.

In hartje Alblasserwaard ligt natuurgebied de Donkse Laagten. In de winter een opvanggebied voor ganzen. Veelal brandganzen en kolganzen. En rond het plasdrasgebied drommen kieviten, kemphanen en spreeuwen te samen. Als er dan een buizerd of slechtvalk over scheert, kiezen al die vogels het luchtruim. Ze cirkelen wat rond, dalen langzaam neer en nemen hun positie op de grond weer in. Misschien liet de roofvogel zich afschrikken vanwege dat massale zwermen. Misschien is de zwerm een vogel kleiner en zie je een slechtvalk laag over de grond vliegen met een kievit in de klauwen. Moeizaam, maar recht op zijn doel af: een boom of hoogspanningsmast waar hij op zijn gemak zijn prooi kan afkluiven. Lees verder

Recensie: Landschapspijn, Jantien de Boer

Landschapspijn, wie lijdt er aan? Wie denkt nog met een weemoedig hart terug aan de tijden van weleer. Toen er in elk weiland nog grutto’s broedden. Toen de graslanden nog massaal in bloei stonden en er overal insecten en amfibieën leefden? Jantien de Boer ziet hoe de biodiversiteit op het platteland gierend hard achteruit is gegaan. Waar intensieve landbouw wordt geïntroduceerd, neemt de natuur de wijk. Landschapspijn houden sommige mensen er aan over. Sommigen, niet iedereen dus. Jantien de Boer schreef er een boek over met de heldere titel Landschapspijn. Vogelbescherming Nederland twitterde: ‘Verplicht leesvoer.’ Beter kan ik het niet schrijven.

 

 

 

 

Lees verder

Een vogeltochtje over het eiland Tholen

Vogels kijken kun je overal, en onder dat mom vandaag met goeie vriend Sjaak een tochtje over het eiland Tholen gemaakt. Rond de middag zou het hoog water zijn, goede omstandigheden om hier en daar steltlopers te bekijken. Op gekende plekken als Het Stinkgat en de Karrenvelden bij de Oesterdam zat echter verrassend weinig. We hebben daarom vooral de polderdijken afgeschuimd naar zangvogels. De meidoorns en andere struiken zitten momenteel tjokvol bessen waar zwermen vogels op af zouden moeten komen. Ook dat viel wat tegen. Merels, een enkele kramvogel en koperwiek, wat groepjes vinken, een enkele putter, roodborst of pimpelmees, dat is het wel. Wel opvallend veel buizerds in de polder die al opvliegen als je er nog maar naar kijkt. Met een zelfde schuwheid zijn de grote zilverreigers behept. Er foerageren er momenteel aardig wat in de Thoolse slootjes. Bij de Broeksedijk ontwaarde Sjaak op miraculeuze wijze een watersnip. In de sloot zat een oeverloper. In de Karrenvelden bij de Oesterdam een grote groep wulpen, een stel rotganzen, een enkele zwarte ruiter, groenpootruiter en watersnip. Hoogtepunten van vanmiddag waren een smelleken die Sjaak wel zag en ik niet en een groene specht die over scheerde. Niet heel veel bijzonders dus. Wil je veel vogelsoorten zien, dan moet je momenteel niet in de polders zijn. De schorren van de Oosterschelde zitten momenteel wel tjokvol vogels. Allerlei soorten steltlopers en rotganzen foerageren er bij laag water. Een ander hoogtepunt was een zwerm kieviten die boven een akker bij Sint-Maartensdijk cirkelde. Een groep kieviten waarbij zich één goudplevier heeft gevoegd. Daar doen we het dan maar mee.

banner-steltlopers-herkennen

Vogels kijken in Arkemheen




Sinds een aantal jaar woon ik in de Alblasserwaard met zijn uitgestrekte weilanden. Waarom zou ik naar Arkemheen gaan om daar weidevogels te gaan bekijken? Voor mij persoonlijk is er sinds kort een heel bijzondere reden: in het Stoomgemaal Arkemheen draait sinds kort een film en ik heb een aantal videofragmenten geleverd van de grutto. Dat project draait helemaal op vrijwilligers en ik naar ik heb begrepen zijn tal van mensen zeer betrokken op het wel en wee van de natuur rond het stoomgemaal. En natuurlijk met het oude stoomgemaal zelf! De film kun je hieronder bekijken, ik raad je aan om hem te openen.

Arkemheen is een veenweidegebied tussen Nijkerk en Bunschoten-Spakenburg. Deze polder behoort tot het oudste polders van Nederland. Helaas is het zilte karakter na de afsluiting van het Zuidermeer verloren gegaan. Wat moet Arkemheen destijds een walhalla zijn geweest voor zoutminnende kustvogels! Nu ligt het tegen het Eemmeer en het Nijkerkernauw aan. Bezoek je Arkemheen, dan valt je het kleinschalige karakter direct op. Was dat in de Albasserwaard nog maar wat meer het geval. Kijk, nog een reden voor mij om naar Arkemheen af te reizen. Boeren en natuurorganisaties en veel vrijwilligers zijn betrokken op het gebied en de weidevogels. In het voorjaar zie je er dus volop soorten als kievit, tureluur, grutto en andere steltlopers. Het waterrijke gebied trekt natuurlijk ook ontzettend veel ganzen, eenden en zwanen aan, vooral in de winter. Niet voor niets is Arkemheen een Natura-2000 gebied.

Ik heb al een aantal soorten genoemd. Ik noem nog een aantal soorten op die je vast zullen interesseren: lepelaar, snor, bruine kiekendief, zeearend, raaf, kwartel, roerdomp, roodhalsgans, gele kwikstaart, baardmannetje, blauwborst, rietgors, kleine karekiet, koekoek, ijsvogel en spotvogel. Deze soorten zijn in mei gezien. Heerlijk al die lentevogels om je heen en dan ook nog eens die verre horizon! In de winter valt er ook heel wat te zien hoor. Enorme aantallen ganzen en eenden. Denk aan smient, nonnetje, knobbelzwaan, kleine zwaan, grauwe gans, kolgans en brandgans. Werkelijk fenomenaal zijn de enorme aantallen steltlopers die je ook in de winter kunt zien in Arkemheen. Goudplevier, kievit, bonte strandloper, kemphaan en wulp om er maar eens een paar te noemen. Deze vogels lokken op hun beurt roofvogels aan als slechtvalk en buizerd. De zeearend heb ik al eerder genoemd, ook een spectaculaire soort. Leuk dat ook de steenuil regelmatig in het gebied wordt gezien.

Praktische informatie

Vogels kijken in Arkemheen kan te voet, op de fiets en vanuit de auto. Er lopen verschillende verharde wegen door de polder. Te voet is natuurlijk het mooist, je bent dan echt in contact met het gebied. Maar ben je minder goed ter been of wil je fotograferen, dan is de auto ideaal. Voordeel is dat veel vogels ook minder schrikken van een auto dan van een lopend mens.

Stoomgemaal Arkemheen (of: Stoomgemaal Hertog Reijnout) is een prima uitvalsbasis om vogels te kijken in Arkemheen. In het bezoekerscentrum draait de film die je hierboven kunt bekijken. Aan alle kanten ligt Arkemheen aan je voeten. Toets in je TomTom in: Zeedijk, Nijkerk.

Tja, hoe krijg je je kinderen mee als zij vogels kijken een tikkeltje saai vinden? Of wanneer ze vogels kijken wel leuk vinden, maar toch ook nog wel een avontuurlijker activiteit willen doen? Nou, dan ga je ‘s ochtends de Arkemheen in met ze en ‘s middags ga je lekker klimmen in het bos bij Ermelo.

Zoek je een vakantiehuisje in Gelderland om deze omgeving te verkennen? Kijk dan eens op deze website.

Ik las ergens op internet dat Arkemheen deels in Utrecht zou liggen. Nou, ik betwijfel het en als het zo is, dan moet het wel een klein stukje zijn. Maar het is voor mij wel de reden om Arkemheen voorlopig nog bij de vogelgebieden in Utrecht te plaatsen.

Natuuractiviteit
Tip van @visdief: rij door de natuur op een geruisloze elektrische driewieler. Een nieuw groen vervoersmiddel, overgewaaid vanuit Amerika.

Wandel- en fietskaart

Wandelkaart Nationaal landschap Arkemheen-Eemland en De Vuursche

Bijzonder handig wanneer je te voet of per fiets de omgeving van Arkemheen wilt verkennen. Ik durf wel te beweren: een onmisbare kaart.

Wandelkaart Nationaal landschap Arkemheen-Eemland en De Vuursche

Koop dit boek

mijn roofvogels rob bijlsma

 

Tips van visdief

de grutto

alle vogels van europa

de-uitvinder-van-de-natuur

steltlopers van europa

Jonge kieviten

Een kort bericht dit keer, want het spreekt voor zich: jonge kieviten in de Brabantse Biesbosch in de buurt van het Gat van Lijnoorden.

de beste vogelgidsen van dit moment

Hoeveel kuikens passen onder deze kievit?

Tussen de Zeeuwse dorpjes ‘s-Gravenpolder en Hoedekenskerke zag ik vandaag deze kievit met jong(en). Hoeveel kuikens schuilen onder de vleugels van deze ouderkievit? En wat denk je, kunnen kievitkuikens zwemmen?

 DVD algemeen