Tagarchief: Kampina

Heideblauwtjes in de Kampina

Twee redenen voor mij om op goed geluk achter heideblauwtjes aan te jagen. De eerste is het bericht van Kars Veling van de Vlinderstichting eerder deze week waarin hij zich afvraagt of het een topjaar voor het heideblauwtje wordt. Op sommige plaatsen worden ze met honderden tegelijk gezien. Opvallend, want de populatie staat onder grote druk in ons land. De andere reden is de ontvangst van de gloednieuwe veldgids Vlinders en libellen van Barbara Rijpkema. Zij geeft aan dat in de Kampina in Noord-Brabant het heideblauwtje nog voorkomt en laat ik nu net gisteren voor mijn werk een bezoek brengen aan de Abdij van Berne, niet zo heel gek van Boxtel en Oisterwijk vandaan. Even terzijde: aan de abdij is een uitgeverij verbonden en die heeft juist een bijzonder bierboek uitgegeven: Reis langs de abdijbieren in Nederland en België en hun abdijen. Ben je liefhebber van bijzondere bieren, dan is dit een heerlijke reisgids. Om meerdere redenen heerlijk! En mocht je nu denken: ja ja, op een werkdag er even stiekem van tussenuit piepen, ik heb de vrije uren laten registreren.




Tientallen heideblauwtjes
Op dus naar de Kampina, de omgeving van Banisveld. Ja, zie daar maar eens snel een paar heideblauwtjes te vinden! Op goed geluk een onverhard pad ingelopen. Geen heideblauwtjes, wel een groot dikkopje. Maar na ongeveer een kilometer zag ik voetsporen in de richting van een open veldje. Ik had nog geen stap in het veldje gezet of daar vloog het eerste heideblauwtje al op. En in een mum van tijd was ik omringd met mannetjes en vrouwtjes. De braambloesem en klavers zaten vol met heideblauwtjes. Wat een schitterende kleine vlinder! De mannetjes prachtig blauw; de vrouwtjes bruin. In de eerder genoemde vlindergids word je trouwens haarfijn uitgelegd hoe je het heideblauwtje kunt onderscheiden van andere blauwtjes. Omdat ik ze zo mooi vind, heb ik zo min mogelijk opnamemateriaal weggesneden. Dat levert een behoorlijk lange video op. Niemand die die uitkijkt, maar dat moet je zelf maar weten. Voor mensen met een korte spanningsboog plaats ik later een verkorte versie. Kijk dit mannetje eens lekker onderste boven hangen aan een klaver:

de beste vlindergidsen van dit moment

 

 

Vogels kijken in de Kampina




De Kampina is een natuurgebied in hartje Brabant. Het gebied ligt tussen de plaatsen Oisterwijk en Boxtel en kent een zeer gevarieerd landschap. Van heidegebieden tot parkachtig boslandschap, van kleinschalig cultuurlandschap tot meanderende beekjes. In het hoogveengebied vind je ondiepe vennetjes en trouwens: het heidegebied kent droge maar ook natte delen. Deze enorme variatie maken de Kampina zeer interessant voor natuurliefhebbers. Er komen veel bijzondere planten en dieren voor, ook soorten die op de Rode Lijst staan. Voor wie vogels wil kijken is de Kampina een heel geschikt gebied. Je kunt er fietsen wandelen, er bevinden zich een paar vogelkijkhutten, kortom: trek gerust een dag of wat uit om de Kampina te verkennen. De Kampina is een zeer uitgestrekt natuurgebied. Het bestaat uit verschillende delen. Hieronder heb ik bij de praktische informatie een verwijzing naar gratis wandel- en fietsroutes opgenomen. Deze routes lopen door de diverse delen van de Kampina. Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Julian de Frel, de beheerder van de mooie website Birdphotography.

Om meteen met de vogels te beginnen: sinds 2000 zijn in de Kampina 115 broedvogels waargenomen, waarvan er 30 op de Rode Lijst staan. De belangrijkste vogelgebieden zijn wel de graslanden en broekbossen rond de Beerze, maar ook in de bos- en heidegebieden zijn bijzondere broedvogels waar te nemen. Rond de Beerze broeden soorten als wintertaling, zomertaling en slobeend. Patrijs en watersnip kun je er ook tegenkomen. Geen alledaagse broedvogels in de Hollandse polder! In de vennetjes broedt de geoorde fuut, ook een prachtige lentevogel. De roodhalsfuut wordt ook wel gezien, maar is helaas nog niet tot broeden gekomen. Op de heidegebieden tref je heel andere broedvogels aan. Denk aan roodborsttapuit, boomleeuwerik, veldleeuwerik, boompieper en graspieper. De wulp neemt helaas in aantal af. Zomertortel, gele kwikstaart, steenuil, tapuit en nachtzwaluw zijn andere bijzondere soorten die in de Kampina voorkomen. De spotvogel is er talrijk

de beste vogelgidsen 2016

Dan heb je natuurlijk ook nog de bossen! Zwarte mees, kuifmees en goudhaantje zijn vrij algemeen. Grote bonte specht, groene specht en zwarte specht (de meest zeldzame van de drie) foerageren en broeden in de bossen. Havik, sperwer, ransuil en bosuil jagen er en voeden er hun jongen. Ook langs de Beerze bevinden zich bossen. Dit zijn vochtige bossen, zogenaamde broekbossen. In deze begroeiing vind je soorten als nachtegaal, ijsvogel, grauwe vliegenvanger, houtsnip, wielewaal en zelfs de kleine bonte specht. Je moet natuurlijk wel beseffen dat het ook in de Kampina soms een kwestie is van een beetje geluk, maar je maakt hier beste kans om voor Nederlandse begrippen bijzondere vogels te zien. Laat ik trouwens de boomvalk ook niet onvermeld laten. Zangvogels in overvloed in in de zomer is het een prachtig gezicht om deze ranke valk op libellen te zien jagen. En dan heb ik het nog niet eens gehad over meer algemene soorten als fitis, tjiftjaf, zwartkop, boomkruiper, boomklever, gekraagde roodstaart, matkop, kleine karekiet, bosrietzanger, tuinfluiter, grasmus en blauwborst. Okay, ik sluit af met de geelgors die ook in het gebied voorkomt en de klapekster die je er in de winter kunt zien. Vogels kijken in de Kampina is een aanrader voor elke vogelaar.

Trouwens, ik raad je ook aan om in voorjaar en zomer op insecten te letten. Er vliegen heel wat libellen in de waterrijke delen rond. Maar ook de vlinders laten zich niet onbetuigd. Om maar eens met een bijzondere nachtvlinder te beginnen: de nachtpauwoog komt hier voor. En bij bijzondere dagvlinders moet je denken aan de kleine ijsvogelvlinder, grote weerschijnvlinder, het heideblauwtje, bont dikkopje en icarusblauwtje. Ook het gentiaanblauwtje, bekend van de natuurfilm Holland in de Delta komt in de Kampina voor. Heb je het geluk dat je zo’n zeldzaam gentiaanblauwtje tegenkomt, wijk dan niet af van het pad. Ik las een bericht van de Vlinderstichting waarop werd gewezen dat gentiaanblauwtjes afhankelijk zijn van de mieren(nesten). Stap je door hun leefgebied dan stamp je de nesten van mieren plat en kunnen gentiaanblauwtjes zich niet voortplanten.

nachtpauwoog

 

Praktische informatie

De Kampina leent zich uitstekend om te voet of op de fiets te verkennen. Overal zie je mensen wandelen en fietsen, vaak over onverharde paden. Heerlijk dus. Op de website van Natuurmomenten wordt een groot aantal wandel- en fietsroutes gratis aangeboden. Gratis wil zeggen dat je wel je contactgegevens moet invullen waarna je opgebeld wordt met de vraag of je lid wilt worden. Dat is een slimme opzet die ik als marketingman wel kan waarderen. Klik hier om de wandel- en fietsroutes te bekijken en te downloaden.

Ben je een fervente wandelaar (en om vogels en vlinders te bekijken kun je het beste wandelen is mijn ervaring), dan is er ook een speciale wandelkaart voor de Kampina verkrijgbaar. Klik hier voor meer informatie over de wandelkaart en om hem te bestellen.

Wil je op pad met een deskundige gids, dan kan dat ook via de website van Natuurmonumenten. Klik hier voor meer informatie.

In de Kampina bevindt zich een aantal vogelkijkschermen. Volg de witte route en je passeert er twee: die bij het Ganzenven en het Meeuwenven. Bij het Balisveld bevindt zich een uitkijktoren waar vanaf je mooie waarnemingen kunt doen.

Wil je eerst eens op je gemak je tocht door de Kampina voorbereiden, dan is een bezoek aan het bezoekerscentrum in Oisterwijk een aanrader.

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met Julian de Frel, de beheerder van de mooie website Birdphotography. Ik dank Julian hartelijk voor de informatie en samenwerking.

Boeken en wandelkaarten

#1. Falk wandelkaart 3 – Oisterwijkse Bossen en Vennen, Kampina

Superhandige wandelkaart om de Kampina te voet (en ook per fiets) te verkennen.

Oisterwijkse Bossen en Vennen, Kampina

Koop dit boek

#2. Birdpix 6, 88 tips voor vogelgebieden

Niet heel praktisch, maar wel zéér fraai. En toch ook informatief. De foto’s zijn werkelijk subliem en in de beschrijvingen krijg je ook nog eens informatie over 88 vogelgebieden in Nederland.

birdpix 6

Koop dit boek

Tips van visdief
het-nieuwe-vogels-kijken
veldgids dagvlinders
hans dorrestijns volkomen vogelgids
alle vogels van europa