Buizerd poetst zijn snavel schoon

Toen ik natuurgebied de Oeverlanden bij Strijensas inliep, vlogen een buizerd, een stel zwarte kraaien en een ekster op. Ze zaten op een stuk dood aas, waarschijnlijk een eend, en hadden het niet op mijn verschijning voorzien. Het hele stel vloog op en de buizerd landde op een paaltje. Waar hij blijk gaf van smetvrees: hij veegde zijn snavel netjes af aan het paaltje. Een mooi gebied trouwens om te wandelen. Doe wel laarzen aan, want het is er momenteel erg modderig. Ik zag die dag wintertalingen (veel), fuut, blauwe reiger, grote zilverreiger, rietgors, putter, vink, matkop, koolmees, pimpelmees, staartmees, boomkruiper, boomklever, grote bonte specht, winterkoninkje, buizerd, havik, torenvalk en vanuit het riet klonk de luide roep van twee waterrallen.

De mooiste boeken over roofvogels en uilen:

Hoe vaak poept een vogel?

Het is me al vaak opgevallen: richt ik mijn camera minutenlang op een vogel, geheid dat hij zich minstens één keer ontlast. Dat gebeurde dit weekend ook weer. Ik filmde een torenvalk in het Oudeland van Strijen en helaas, hij (of eigenlijk een zij) vloog al snel op. In koude tijden zijn torenvalkjes een dankbaar ‘object’ om te fotograferen of te filmen. Ze blijven dan redelijk lang zitten, zeker wanneer je ze met de auto benadert. Je kunt het korte filmpje van mijn torenvalk hieronder bekijken. En dan zul je zien: alvorens op te vliegen, ontlast de torenvalk zich. Zo ook ‘mijn’ torenvalk. En toen kwam ineens de vraag in me op: hoe vaak poept een vogel eigenlijk? Lees verder

Indische Gans

Dacht ik me daar een zeldzame gans te hebben gefilmd in het Oudeland van Strijen, blijkt het een afstammeling van een ontsnapt exemplaar te zijn. Dus nee, in de nieuwe vogelgids van Kester Freriks komt de Indische gans niet voor. Dat is een deceptie, maar daar tegenover staat dat het de eerste keer was dat ik een Indische gans filmde. En dat vergoed veel. De Indische gans komt van nature voor in centraal Azië. Hij broedt daar op grote hoogte, zo zegt de ANWB Vogelgids van Europa. Ongetwijfeld in het Himalaya-gebergte. Maar dat vertelt de gids dan weer niet.

Twee strepen op de kop, niet heel groot en verder ontzettend licht. Zie je een Indische gans tussen de brandganzen en kolganzen, dan valt hij direct op. Zo’n gans zie je niet dagelijks. Volgens Sovon broedt de Indische gans in Nederland. Het aantal paartjes schommelt rond de 100. Dat is niet bijster veel. Dus in dat opzicht is het toch een zeldzame waarneming. Lees verder

Aalscholvers vissen een kreek leeg

Honderden aalscholvers in één kreek, dat is een bijzonder tafereel kan ik je zeggen. De water is spiegelglad, maar dan komt de eerste aalscholver met in zijn kielzog vele anderen. Het water begint te golven en te kolken. De aalscholvers duiken, vliegen, schrokken een vis weg of leveren een gevecht met een waterplant. Van links naar rechts, van achter naar voren en weer terug. Het fanatisme werkt aanstekelijk, want vangt er één een vis dan komt een ander meteen aanvliegen. Ik filmde deze aalscholvers vanuit de vogelkijkhut in de Korendijkse Slikken in de Hoekse Waard.

Juveniel baardmannetje

Eigenlijk ben ik niet zo van de vaktermen. Neem nu dat ‘juveniel’. Echt een insiders only term. Adult staat voor volwassen, juveniel voor een jong, meestal eerste kalenderjaar. Staat in elke betere vogelgids. En dus bezigt vrijwel elke vogelaar deze termen. Adult? Nee, een juveniel, 1e kj. In plaats van dat we gewoon zeggen: kuiken. Of jong. Of: dit jaar uit het nest. Nee, het is een juveniel. Ik word er een beetje onpasselijk van, eerlijk gezegd (waarbij ik natuurlijk enigszins overdrijf). Kleine zillie is er ook zo één. Die term staat tegenwoordig voor kleine zilverreiger. Het kost geen milliseconde extra om gewoon uit te spreken ‘kleine zilverreiger’ en toch moeten we er kleine zillie van maken. Zo gaat dat dus met taal. Een groepje mensen claimt een bepaalde term, een afkorting of code en zie daar: de groep kan zich profileren. Slechts wie de codetaal spreekt, behoort tot de groep. Nou ja, welkom in de wereld van de vogelaars. Best een merkwaardige aanloop naar dit filmpje trouwens. Het is echt vers van de camera, want tijdens onze wandeling vanmorgen door de Korendijkse Slikken kwamen we een groepje baardmannetjes tegen. Deze liet zich een seconde of wat filmen. Je ziet: de rug is zwart evenals de buitenste staartveren. Duidelijk een jong dus. Dit jaar uit het nest gevlogen. Een kuiken. O nee, sorry ik behoor tot de subcultuur ‘vogelaars’. Het is een juveniel!

Karakteristieke Schotse Hooglanders

Hoe je ook denkt over verwilderd vee in natuurgebieden, sommige van die dieren hebben karakter. Neem nou deze Schotse Hooglanders in natuurgebied de Oeverlanden in de Hoeksche Waard. Fotogeniek tot en met en over het algemeen haast aaibaar. Nu niet denken dat ze echt aaibaar zijn, want dat valt in de praktijk best tegen. Blijf op afstand, zeker wanneer ze kalfjes hebben. Of ze werkelijk een positieve bijdrage leveren aan de biodiversiteit in het natuurgebied, ik laat die beoordeling graag over aan de biologen. Zolang toestanden als in de Oostvaardersplassen niet voorkomen, kan ik ermee leven dat ik af en toe wat vee tegenkom tijdens het vogelen.

 

Winterkoninkje alarmeert voor een filmer

Vanmiddag liep ik door natuurgebied Oeverlanden in de Hoeksche Waard. Ik kan al merken dat de lente in aantocht is. Een rietgors zat luidruchtig te zingen. In het bos lieten ook koolmees, winterkoninkje, matkop, boomkruiper en boomklever van zich horen. Een vlucht kluten en daarna een vlucht grutto’s maakten de signalen van lenteboden compleet. Dit winterkoninkje alarmeert op luide toon vanwege de aanwezigheid van een zekere filmer. Hij zit op een verweerde stronk vol gaten. Zou hij daar een nest in hebben gemaakt? Ik las in het buitengewoon leuke boek Hebben vogels knieën (pas verschenen) dat de mannetjes van winterkoningen maximaal acht nesten maakt. Waarna het vrouwtje ze allemaal kritisch beoordeelt. Is ze tevreden met een van die bouwsels, dan voltooit zij het. Arme sloebers die mannen. Het is hard werken om in de gunst van het vrouwtje te blijven. En als ik dan dat andere bijzonder leuke nieuwe boek Vogels en de liefde mag geloven, loopt hij ook nog eens het risico dat ze haar eieren door de buurman laat bevruchten. Overspel is namelijk schering en inslag bij zangvogels. Gisteren schreef ik over woman power in de polder. Dit keer is het woman power in een oeverbos.

En ook nog een tjiftjaf

Er kan vanavond nog wel een tweede natuurmomentje bij. Vorig weekend filmde ik deze tjiftjaf in de Tiendgorzen bij Zuid-Beijerland in de Hoeksche Waard. Ook de fitis liet zich zien en horen. Wil je de verschillen zien tussen tjiftjaf en fitis, bekijk dan deze opname. Kun je de poten goed zien, kijk dan of ze zwart zijn. Ik las vandaag een ezelsbruggetje op Facebook: zwarte poten horen bij de tjiftjaf. De letter ‘A’ zit zowel in zwart als in tjiftjaf. Fitissen hebben nooit zwarte poten en die naam bevat geen ‘A’. Het wemelt momenteel van de fitissen en tjiftjafs, zoek de verschillen in de natuur.

LEGO Ideas 21301 Vogels

Vogels kijken in de Tiendgorzen




De nieuwe natuur in ons land staat de laatste jaren volop in de belangstelling. De bioscoophits De nieuwe wildernis en Holland – Natuur in de delta hebben daar ongetwijfeld hun steentje aan bijgedragen. Natuurgebied de Tiendgorzen bij het dorp Zuid-Beijerland in de Hoeksche Waard is een goed voorbeeld van nieuwe natuur. Dit natuurgebied ligt pal naast de pont naar natuureiland Tiengemeten in het Haringvliet, ook al zo’n bijzonder natuurgebied. In de Tiendgorzen kun je heerlijk kunt vogels kijken. Het staat echter nog het meest bekend om een bijzonder zoogdier dat er sinds kort voorkomt: de noordse woelmuis. Deze muis zul je helaas niet snel in de kijker krijgen. Vogels des te meer!

Vogels kijken in de Tiendgorzen doe je vanaf de onverharde wandelpaden die om en door het gebied zijn aangelegd. Aan de westkant loop je langs het Haringvliet en heb je uitzicht op natuureiland Tiengemeten, aan de oostkant loop je langs de zeedijk. De Tiendgorzen was voorheen een kweldergebied, maar na de aanleg van de deltawerken kent het Haringvliet geen getij meer en is het gebied verzoet. Het is drassig moerasland met veel rietpartijen, hier en daar een struik en een grote waterplas. En daarmee is natuurgebied Tiendgorzen een ideaal natuurgebied om watervogels te kijken. Welke vogels kun je in de Tiendgorzen zoal verwachten?

In het drassige moerasland maak je kans op steltlopers als tureluur, grutto, watersnip en bokje. In het ondiepe water jaagt de grote zilverreiger. In het riet leeft de waterral. Ganzen en eenden zie je er ook. Wintertaling, slobeend, krakeend, grauwe gans, canadese gans en brandgans. De ijsvogel jaagt langs het Haringvliet. Boven het riet dansen in het voorjaar bruine kiekendieven, terwijl ook de blauwe kiekendief er regelmatig zijn rondje doet. Buizerd, havik, slechtvalk en de zeearend bezoeken het gebied ook regelmatig. In het gebied komt ook een ander zoogdier voor: de Europese bever. Je komt overal in het gebied vraatsporen van hem tegen.

In het struweel en het riet broeden veel zangvogels. Natuurlijk typische rietbewoners als kleine karekiet, rietzanger en rietgors. Ook van de blauwborst bevinden zich een paar territoria in de Tiendgorzen. Ook de cetti’s zanger heeft de Tiendgorzen ontdekt. Deze soort is aan een enorme opmars bezig. Fitis, tjiftjaf, winterkoninkje, koolmees, pimpelmees en roodborst zijn andere zangvogels die je er zeker ziet. In de bomen links en rechts van het gebied kun je vogels zien als groene specht, vuurgoudhaantje en zwartkop.

Op het grote water van het Haringvliet zie je vanaf najaar tot het vroege voorjaar watervogels als fuut, middelste zaagbek en kuifeend.

Praktische informatie

Natuurgebied Tiendgorzen ligt bij het dorpje Zuid-Beijerland in de Hoeksche Waard. Toets in je TomTom het volgende adres in: Nieuwendijk 1, Zuid-Beijerland. Parkeer je auto bij de pont naar Tiengemeten en wandel via het wandelpad langs het havenkanaal het gebied in. Een wandeling om het gebied heen duurt ongeveer anderhalf uur.

Heeft het een tijdje geregend, doe dan laarzen aan. De wandelpaden in de Tiendgorzen kunnen dan flink drassig zijn.

De Tiendgorzen is een schakel in een ketting van natuurgebieden langs het Haringvliet. Het belangrijkste natuurgebied in deze hoek is ongetwijfeld de Korendijkse Slikken bij het dorp Goudswaard. Om de broedvogels niet te verstoren is dit gebied echter pas open vanaf 1 juni. Je kunt het wel vanaf de dijk prima overzien. Aan de overzijde ligt het eerder genoemde natuureiland Tiengemeten. Dit gebied is met name in het voorjaar een heuse aanrader.

recensies van natuurreisgidsen

Tips van visdief

alle vogels van europa

anwb vogelgids van europa

Vogels kijken in de Camargue en de Crau Hans Peeters

anwb natuurgids