De koereiger in Nederland

Een van de meest succesvolle vogels ter wereld is een zeldzame gast in Nederland: de koereiger. Afrika, Zuid-Europa en Azië was zijn oorspronkelijke leefgebied, maar vanaf de negentiende eeuw breidt hij zijn leefgebied in rap tempo uit over de hele wereld. Frans Guyana was in 1880 het eerste land in Zuid-Amerika waar hij werd waargenomen, lees ik in Mijn reigerparadijs van Erik van Ommen. Geholpen door stormen vloog hij op eigen kracht over de oceaan. Van Afrika naar Zuid-Amerika. Dat is toch een behoorlijk eindje vliegen.

Daarna veroverde hij het zuidelijke continent, gevolgd door het noordelijke. Dat lees ik dan weer in het Handboek Vogels van Nederland en België. Nu broedt hij tot in Canada aan toe. In India, Australië en Nieuw-Zeeland komt een ondersoort van de koereiger voor. Zo beschouwd is de Zuidpool het enige continent waar de koereiger niet voorkomt. Laten we proberen dat nog maar even zo te houden.  Lees verder

Vogels kijken in het zuidwesten van de Brenne




 English

Ideaal voor vogelaars die in de Brenne vogels willen kijken: bij Bélâbre, een plaatsje in het zuidwesten van de Brenne, staat een fraai gerenoveerde 18e eeuwse boerderij die wordt beheerd door Geert en Annette Engels: Art de Vivre. Je kunt er terecht voor bed & breakfast of minicamping. Geert is bovendien gediplomeerd natuurgids (IVN en Qualinat) en kent de Brenne op zijn duimpje. Hij leidt je graag naar de mooiste plekjes. Het zuidwesten van de Brenne ligt  ten zuiden van de rivier de Creuse. Het landschap verandert daar van glooiend naar heuvelachtig en dat brengt dan ook weer andere biodiversiteit met zich mee. Aangezien ook het noorden van de Brenne niet ver weg is, is Art de Vivre een ideale uitvalsbasis voor je vogelvakantie in de Brenne. Praktische informatie over het noorden van de Brenne lees je hier. Om je een indruk te geven van de natuurpracht in het zuidwesten schreef Geert Engels onderstaand artikel. Dit artikel is echt een aanrader, want in het zuidwesten van de Brenne komen heel andere vogels voor dan in het noorden. Ik ben Geert natuurlijk zeer erkentelijk voor het schrijven van dit artikel. Hij stelde ook de schitterende foto’s ter beschikking. Wil je meer foto’s van Geert zien, bezoek dan zijn weblog.

Het zuidwesten van de Brenne
In de zuidwesten van de Brenne is het gebied soms zelfs rotsachtig. Aan de oevers van de rivier de Anglin vindt je tussen Concremiers en Ingrandes diverse bijeneterkolonies. Van af de D53 aan de zuidzijde van de rivier zie en hoor de vogels op diverse plekken. Ook oeverzwaluwen bouwen hun nesten aan de oevers of in de groeve! Langs de Creuse en de Anglin kom je ook regelmatig de kwak tegen. Deze broedt ook solitair in de bomen aan de rivieren. In de meeste kleine dorpjes (Bourg of Hameau) tref je als je geluk hebt de hop aan. Overal zingt de nachtegaal. Cirlgors en grauwe gors tref je op de telefoonlijnen aan.

In deze omgeving en iets meer naar het noorden tussen Saint Aigny en Coubernant zijn diverse plekken waar de griel broed. Let op de kale akkers. Ook de grauwe kiekendief broedt in deze omgeving in de graanvelden. Ik zie ze elk jaar weer.

Houd je van orchideeën dan zijn er hier in het zuidwesten een aantal zeer goede plekken. In de omgeving van de groeve (carrière) van Le Breuil fotografeerde ik meer dan tien soorten: aangebrande, tong-, asperge-, purper-, welriekende nacht-, bergnacht-, bijen-, spiegel-, bokken, hommelorchis en nog diverse soorten meer. Beste plek is in de omgeving van Fournioux aan de D50 naar Merigny. Je komt dan ook voorbij de klimrots Roche de Dube, waar al jaren de slechtvalk broedt. Wanneer de nest op de klimroute wordt gemaakt mag er dat jaar niet geklommen worden. Wanneer je toch in de buurt bent breng dan ook een bezoek aan het schilderachtige plaatsje Angles-sur-Anglin. Op de ruïne broedt al enkele jaren de rotskruiper. Voorbij de ruïne kom je bij de brug over de Anglin. Hier heb je een prachtig uitzicht over de rivier en ijsvogel en grote gele kwik zie je er zeker. In het zuidwesten van de Brenne broedt ook de dwergooruil en heb je meer kans op de roodkopklauwier.

bijeneter

Nog meer orchideeën
Ten zuiden van Scoury (aan de Creuse) bevindt zich ook het dorpje Oulches. Aan de D32, zo’n kilometer voorbij het dorp bevindt zich een oude kalkgroeve met een gerestaureerde kalkoven. Het is inmiddels een klein reservaat waar je bijzondere orchideeën en vlinders kunt zien. Bij avondlicht is het daar prima fotograferen. Nabij Rosnay (centrum van de Brenne, aan de D32 richting Ciron) bevindt zich een gemeentelijk natuurreservaat waar in de lente o.a. duizenden tongorchissen staan. In de gemeente Poulgny-Saint-Pière in het dorpje La Boudinière start een wandeling die ook een rijkdom aan orchideeën biedt. Langs deze route heb je ook allerlei zangvogels en ook kans – in de akkers – op rode patrijs, grauwe gors, grauwe klauwier en zelfs de griel.

Bossen
Het immense Forêt de La Luzeriase (in de driehoek Oulches-Prissac-Chalais) is een ideale plek om wild te zien. Hier loop je kans met een ontmoeting met een roedel edelherten of een groep wilde zwijnen. Dat het er van barst is gelogen, maar er zitten er genoeg. Tweede helft september begint de bronst en komen hier op enkele tientallen km2 zo’n 500 edelherten voor de bronst. Ze komen van heinde en verre naar de op open velden in het bos. In de lente en de zomer is het ook goed om regelmatig in de lucht te kijken. Er broeden zwarte ooievaars in het bos. Over de velden jaagt de grauwe kiekendief, in de winter de blauwe! Ook de visarend heeft de visrijkdom van de Brenne inmiddels ontdekt. Was het vroeger enkel een doortrekker, nu broedt de soort al weer diverse jaren in de omgeving van de Creuse en/of in het Forêt de La Luzeriase. Vanaf mijn terras heb ik ze al meerdere malen gefotografeerd en gefilmd.

Nog verder naar het zuiden gaat het landschap van de Brenne over in dat van de Limosin. Hier tref je ook meer rode wouwen aan. Zwarte wouw is algemeen. Ook de dwergarend kun je hier tegenkomen. Enkele jaren geleden zat er dagen achter elkaar een koppel met drie uitgevlogen jongen in de buurt van mijn huis.

Griel en kleine trap
Ik noemde al de griel. Deze komt op meerdere plekken in de Brenne voor. Ze hebben grote akkercomplexen nodig om te broeden. Ik geniet elk jaar weer van de roepende vogels als ik ’s avonds op mijn terras zit.

Helaas is zo’n 15 jaar geleden de kleine trap uit de Brenne verdwenen. Men is nu bezig met de herintroductie van de soort. Ze worden gekweekt in de het dierenpark Haute Touche (noordwest Brenne). Op dit moment zijn ze al uitgezet in de omgeving van Poitiers. Dat gebeurd in samenwerking met de boeren die om hun akker schrale kruidenlandjes aanleggen. Over enkele jaren verwacht men dat er ook weer worden uitgezet in de Brenne. Nog even geduld dus…

Massa’s kraanvogels
In de herfst en lente bivakkeren er soms wel 24.000 kraanvogels tegelijk in de Brenne. Ook blijven er steeds meer (duizenden) overwinteren en één de laatste jaren zelfs overzomeren. Wachten is ook hier op het eerste nest. Het gebied leent zich er voor.

kraanvogels

Vogelfotografie
Mensen die bij mij komen logeren of kamperen kan ik goede vogelfotografieplekken aanwijzen. Ik kan deze echter hier niet vermelden om massaal bezoek te voorkomen. Bovendien heb ik als gediplomeerd natuurgids (IVN en Qualinat) die ook voor het Parc werkt, mijn verantwoordelijkheden om massale verstoring te voorkomen.

Geert Engels
Art de Vivre
Foto’s Geert Engels

PS. Ben je op zoek naar bezienswaardigheden in de Brenne, bekijk dan dit overzicht. En ben je op zoek naar een vakantieadres in de buurt van de Brenne, bekijk dan ook eens het aanbod op Booking.com.

 

Meer informatie over vogels kijken in Frankrijk

De volgende natuurreisgidsen zijn uitstekende hulpmiddelen om vogelgebieden in Frankrijk te ontdekken:

#1. A birdwatching guide to France south of the Loire including Corsica

birdwatching guide

Koop dit boek

Dé ideale vogelreisgids voor wie wil vogels kijken in Frankrijk ten zuiden van de rivier Loire. Het beschrijft dus ook de Brenne. Een van mijn favoriete vogelreisgidsen.

#2. Loire Valley – natuurreisgids Frankrijk

loire valley

Een ontzettend mooi deel in de befaamde reeks Crossbill Guides. Het beschrijft de Sologne en de Brenne, twee hotspots in Centraal-Frankrijk. Heel informatief inclusief wandel- en fietsroutes door de beide regio’s.

Koop dit boek

de beste natuurreisgidsen en wandelgidsen

Tips van visdief
birdwatching guide
alle vogels van europa
loire valley
vogelgids-voor-kids
wandelen in bretagne
hans dorrestijns volkomen vogelgids
SNP Vogelreizen

Château de Pellebuzan, ideale uitvalsbasis voor een vogelvakantie in De Brenne

Drie jaar achtereen verbleven we tijdens de meivakantie op Château de Pellebuzan, een kasteel bij het dorpje Ciron, midden in natuurpark De Brenne. Onze charmante gastheer Carlo Vincent ontving ons immer gastvrij. Ik leg je in dit artikel uit waarom Château de Pellebuzan een ideale uitvalsbasis is om natuurpark De Brenne te verkennen.

Ciron is een klein dorpje aan de rivier de Creuse. Deze rivier vormt de grens tussen het noordelijke deel van de Brenne en het zuidelijke. De meeste vogelaars zijn gericht op het noordelijke deel. Daar bevinden zich de ontelbare meren die afgewisseld worden door loofbossen en weiden. De eerste meren liggen op steenworp afstand van Château de Pellebuzan: loopt de oprijlaan uit en houdt rechtdoor aan. Links en rechts heb je na honderd meter de eerste meertjes. En over de rivier de Creuse gesproken: net buiten Ciron bevindt zich in de oever een grote kolonie bijeneters.

Château de Pellebuzan biedt de mogelijkheid een vakantiehuisje te huren dat plaats biedt aan zes personen. Verder is er een appartement voor twee personen en een aantal kamers. Carlo Vincent komt uit Vlaanderen en spreekt dus Nederlands. Hij kent de streek op zijn duimpje en voorziet je van alle gewenste informatie.

cahteua Lees verder

Kermit de Boomkikker

Natuurregio De Brenne in Frankrijk blijft fascineren. Gisteren de bijeneters bij het dorpje Scoury, vandaag Kermit de Boomkikker bij Maison du Parc die een rustig plekje zoekt in een struik. Hij zal ondertussen wel in winterslaap zijn, vermoed ik.

 

Boeken algemeen

Verlangen naar de bijeneters

Een opname uit de oude doos, tenminste als je een opname uit mei 2015 al oud moet noemen. Een kolonie bijeneters in de Brenne. Alleen al voor de bijeneters verlang ik terug naar deze prachtige natuurregio in Frankrijk.

like en volgen facebook

 
 
 

Zwarte roodstaart

Met de zomervakantie voor de deur is onze meivakantie in De Brenne zo ongeveer achter de horizon verdwenen. Maar de overvloed van opnamen is rijker dan ik dacht. Vandaar deze inhaalslag met twee opnamen van de zwarte roodstaart. Een relatief gewone vogel in De Brenne, maar wel een schuwe gast! Het is net een muis. Het ene moment zie je hem, het andere moment is hij weg. En soms lijkt het er sterk op dat hij een spelletje met je speelt. Je hoort hem, ziet hem, richt je camera en… weg is meneer. Dat is ook opvallend, ik heb alleen mannetjes waargenomen. In Alblasserdam hoor ik zijn geluid regelmatig bij de benzinepomp van De Haan op het bedrijventerrein. Daar roept hij je toe vanaf een van de daken van die oerlelijke panden.

 

Viervlek

De viervlek is een grote libelle. Ik filmde dit prachtexemplaar bij Étang Mouton in de buurt van het dorpje Migné in De Brenne. Maar volgens de Vlinderstichting hoef je zo ver niet te rijden: de viervlek komt ook in Nederland algemeen voor bij stilstaand water. Dat kan best kloppen. Ik heb nooit echt acht geslagen op libellen, maar libellen van deze grootte lijken mij precies de prooien voor de boomvalk die ik ooit in de Rammegors de ene na de andere libelle zag vangen en hoorde kraken.

Een kleine vuurvlinder

Thuis kwam ik er pas achter dat dit een kleine vuurvlinder was, want van vlinders heb ik (te) weinig verstand. Het is met dochterlief soms flink puzzelen om te bepalen welke soort we hebben gefilmd. Soms biedt de vlindergids zelfs geen soelaas en zoeken we verder op internet. Tot nu toe denken we dat we de juiste naam bij de beestjes te hebben gevonden. Maar mocht je van mening zijn dat we het mis hebben, reageer gerust. Liefst met een onderbouwing natuurlijk, we willen wel wat van je leren 😉 .

Bont zandoogje

Het bont zandoogje is een algemene vlinder in bossen en aan bosranden. Deze filmde ik in de Brenne in Frankrijk. Op de achtergrond hoor je een orpheusspotvogel zingen.

Boeken algemeen