Recensie: Vijver, sloot en plas, Marten Scheffer en Jan Cuppen

Een gids over het leven onder water. En dan met name of uitsluitend zoet water. Dat is de fraaie veldgids Vijver, sloot en plas van Marten Scheffer en Jan Cuppen. Niet alleen planten en dieren worden beschreven, ook lees je heel veel over de ecosystemen onder water. Even met je kop onder water dus. Of liever: steek eens een schepnet in het zoete sop. Je zult zien dat je veel bijzondere dieren en planten opvist. Die je allemaal kunt herkennen met deze nieuwe veldgids.

 

 

 

 

Even beginnen met de schrijvers. Wie zijn zo vermetel geweest om een veldgids Vijver, sloot en plas te schrijven? Het blijken heel deskundige mensen te zijn. Marten Scheffer is hoogleraar Aquatische Ecologie in Wageningen en schreef al meerdere boeken en ontving zelfs ooit de Spinoza premie voor zijn onderzoek. Jan Cuppen is niet minder geleerd. Hij is een van de belangrijkste autoriteiten op het gebied van waterwantsen, kevers en andere ongewervelden. En in een gezonde sloot of plas wemelt het van deze diertjes. Hooggewaardeerde kenners dus. En dat maakt de veldgids Vijver, sloot en plas een heel betrouwbare en goede bron voor informatie over het leven onder water.

Waarom Vijver, sloot en plas?

De grote vraag is natuurlijk: waarom zou je een veldgids als Vijver, sloot en plas aanschaffen? Omdat je een vijver hebt bijvoorbeeld. Die je op een natuurlijke manier wilt inrichten. Of omdat je regelmatig een excursie leidt en met jongeren in een sloot gaat schepnetten. Dan is het wel zo aardig om de dieren en planten die worden opgevist te kunnen herkennen. Hetzelfde geldt voor als je gaat duiken in bijvoorbeeld de Reeuwijkse Plassen. En tenslotte, gewoon om weer eens wat nieuws te leren over de natuur. Dat vind ik ook een heel goede reden om deze veldgids aan te schaffen.

De waterwereld

We hebben in Nederland zo veel water, je zou het bijna gewoon gaan vinden. Nou, bezoek dan maar eens een land in iets zuidelijker regionen. Daar is het soms zo kurkdroog dat je smacht naar een druppel. En daarvoor hoef je echt niet naar Afrika te reizen. Zo gewoon en toch zo boeiend. Let maar eens op. Water heeft allerlei kleuren. Van gifgroen tot even bruin als Coca Cola. Het is helder (en dan kan het water of vervuild zijn of ontzettend schoon).
Onderwaterplanten zorgen voor zuurstof in het water. Waterplanten bieden ook een onderkomen aan talloze dieren. Van slakjes tot vissen. Bekijk je een druppel slootwater onder een microscoop dan verbaas je je over de hoeveelheid leven in die ene druppel. Dan zijn er nog de meststoffen die verstopt zitten in de bodem. En wil je een meer helder krijgen, dan moet je er lekker veel vis uit wegvangen. Want veel vis, dat betekent vaak ook: super troebel water.

Het onderwaterleven

Terwijl we gedachteloos voorbij sloot en plas fietsen en wandelen, wemelt het onder water van onvermoede wezens. Duik eens in zo’n plas en ga op zoek naar bijzondere planten en dieren. Smalle waterpest, puntkroos, krabbenscheer, groot nimfkruid. Zomaar een paar plantennamen die je fantasie prikkelen. En dan dan de dieren. Die prikkelen zo nodig je fantasie nog meer. Bekijk de larve van de langsprietwapenvlieg. Of de grondwatervlokreeft. De stompe moerasslak. Of, iets enger: de schildpadbloedzuiger. Tot mijn grote verbazing zwemt er zelfs een zoetwaterkwal rond in onze zoete wateren. Ik ben geboren onder een zeedijk en kwallen ken ik wel. Maar die zwemmen allemaal in het zilte nat.

Prachtige planten en dieren

In Vijver, sloot en plas worden al die prachtige planten en dieren aan je voorgesteld. Niet in de vorm van een klassieke veldgids met op de ene bladzijde de afbeeldingen en daar tegenover de omschrijving. Nee, in de veldgids Vijver, sloot en plas staan de plaatjes in de omschrijvingen. En die omschrijvingen lezen als één interessante tekst over bijvoorbeeld tweekleppige schelpen, spinnen en watermijten of de kevers. Vissen, kikkers en padden staan erin. Eigenlijk mis ik slechts één dier: de intrigerende en voor o zo mysterieuze ringslang. Toch ook een dier van sloot en plas. Maar goed, zie je een ringslang, dan herken je die echt wel.

Waarom Vijver, sloot en plas kopen?

Heel simpel: de veldgids Vijver, sloot en plas is de enige in zijn soort. In elk geval de enige die zo uitgebreid het onderwaterleven in kaart brengt. De enige geïllustreerde veldgids die je als compleet mag beschouwen. Plus omdat de uitgever er een bijbehorende app bij heeft ontwikkeld. Zowel voor Apple als voor Android. Super handig in deze digitale tijden. Let er wel op dat de veldgids geschreven is in een best wel kleine letter. Die had wel iets groter mogen zijn, maar ja, dan had deze handzame veldgids vermoedelijk plots niet meer zo handzaam geweest. Wie onder water gaat doet dat met Vijver, sloot en plas in de boekenkast. Zo simpel is het dit keer.

Vijver, sloot en plas / Marten Scheffer en Jan Cuppen / KNNV Uitgeverij / hardcover

 

 

Beste verrekijkers voor kinderen:

 

Reageren? Vul het formulier in: