Recensie: Ruimtetijd, Yannick Fritschy




recensie ruimtetijd Yannick FritschyRuimtetijd. Een nog altijd onbegrepen kwestie. Beroemde wetenschappers beten hun tanden stuk op het thema. Maar sommigen presteerden het onmogelijke: zij destilleerden uit een aantal logische aannames een revolutionaire theorie. En iedereen weet dat één van hen Albert Einstein was. Met zijn Gedankenexperimenten zette hij de fysica op zijn kop. Helaas ben ik zo’n knappe kop niet, maar geïnteresseerd ben ik wel en speciaal voor dezulken scheef Yannick Fritschy het boekje Ruimtetijd. Een toegankelijk verhaal over de ruimtetijd.

 

 

 

 

Hoe is het om mee te reizen met een lichtstraal? Zou je dan stilstaande, trillende elektromagnetische golven naast je zien? En als je een spiegel vasthoudt, zie je dan je spiegelbeeld of zouden de lichtstralen vanuit je gezicht de spiegel niet meer bereiken, en zie je alleen een donkere vlek? Uit dit soort van gedachten-experimenten werd de relativiteitstheorie geboren. Ik heb er eerder over geschreven in mijn recensie over de biografie van Albert Einstein. Zowel in de biografie als in Ruimtetijd kun je lezen hoe belangrijk de inbreng van Einsteins vrienden was. Michele Besso, een van zijn beste vrienden, bezorgde Einstein bijvoorbeeld een eureka-moment. Het bevestigde hem eens te meer dan zijn relativiteitstheorie klopte.

Wetenschappelijk ben ik niet ingesteld en dus viel het lezen van Ruimtetijd me nog niet mee. Wat snap ik nu van de relativiteitstheorie? Gelukkig hoef ik me niet te schamen, zo verzekert Yanncik Fritschy me. Ik hoef niet teleurgesteld te zijn als alles niet meteen zonneklaar is. ‘Het is een bekend verschijnsel bij het leren van de relativiteitstheorie: het ene moment denk je iets te begrijpen, het volgende moment begrijp je het toch weer niet.’ In mijn geval ligt dat aan mijn beperkte verstand. Bij wie wel wat abstracter kan nadenken over natuurkunde komt het niet-begrijpen vooral door een tegenstribbelende intuïtie. Wen bijvoorbeeld maar aan het idee dat bewegende klokken langzamer lopen, hoe onlogisch dat op het eerste gezicht ook lijkt. In het vierde hoofdstuk lees je de onderbouwing.

In Ruimtetijd lees je over kromme ruimtetijd, over de groeiende ruimte en over het feit dat de aarde steeds onbeduidender lijkt te worden in een uitdijend heelal. Je leest over Einsteins fout waarvan hij later zou moeten bekennen dat het geen fout was. Je leest over de inflatietheorie, de snaartheorie en de multiversumtheorie. Van de laatste theorie is de strekking dat ons heelal niet het enige is, sterker nog, er zijn er talloze. Deze theorie wordt serieus onderzocht door vele wetenschappers.

Tja, wat moet ik nu zeggen van Ruimtetijd? Je merkt in mijn bespreking wel dat ik niet zo abstract ben ingesteld. Eerlijk gezegd vroeg ik me na het lezen van dit boekje af of ik het nu allemaal wat beter begrijp. Ik ben bang van niet. Maar dat ligt niet aan het boek, dat ligt helemaal aan mij. Natuurkunde is nooit mijn ding geweest, ik heb het vak laten vallen zodra dat kon. En ben verder gegaan met commerciële economie. Een compleet andere wereld die zich ondertussen wel afspeelt op onze wereld, dat stipje in het uitdijende universum. Ondertussen vind ik de thematiek razend interessant. En daarom vind ik Ruimtetijd juist zo’n leuk boek. In een luttele 100 pagina’s worden je allerlei fenomenen die verband houden met de relativiteitstheorie uitgelegd. Heb je er iets meer kaas van gegeten dan ik, dan is het een heerlijke opfrisser van je kennis. En voor wie snel iets te weten wil komen over de relativiteitstheorie en andere natuurkundige ideeën, biedt Ruimtetijd de gelegenheid om snel de hoogstnoodzakelijke kennis te verwerven.

Er vallen nog werelden te ontdekken. Letterlijk misschien wel. Een ding is wel duidelijk: de aarde is allang niet meer het middelpunt van het heelal. Een speldenknopje in het heelal. En misschien nog wel kleiner, een stipje in een heelalwolk. Ik vind het boeiend. En Yannick Fritschy heeft me weer eens heerlijk in deze wonderlijke stuff ondergedompeld.

Ruimtetijd / Yannick Fritschy / NewScientist / paperback

 

 

De beste reisgidsen voor vogelaars: