kevers sake roodbergen

Recensie: Kevers, Fryske natoergids, Sake P. Roodbergen

Dit keer een wat lastige opdracht: het bespreken van een veldgids kevers geschreven in de mooie Friese taal. Mijn grote probleem is echter dat ik een geboren Zeeuw ben. Hoe kan ik nu vaststellen of de Friese taal mooi is? Maar deze gids is natuurlijk meer dan de Friese taal. Het is in de eerste plaats een fraai vormgegeven veldgids. Die ik maar al te graag onder de loep neem.

Elke Friese insectenliefhebber met een voorliefde voor zijn moederstaal zal deze Fryske natoergids maar al te graag in zijn handen houden, vermoed ik. ‘Alle ynsekten begjinne it libben as aaike,’ zo lees ik in de Ynlieding. Alle insecten beginnen het leven als eitje, zo zal de vertaling luiden. Hoewel ik de Friese taal niet beheers, is het niet zo heel lastig om deze veldgids te lezen. De Friese taal lijkt meer op officieel Nederlands dan ik dacht. Ik vermoed dat wanneer een geboren Fries gaat voorlezen, dat ik dan het spoor snel bijster zal zijn.

Maar nu over naar de hoofdpersonen in deze gids: de kevers. Daarvan vind je er nogal wat in deze gids. Te beginnen bij de Learskallebiter oftewel de Lederschallebijter. Zo kom ik trouwens de meest fantastische namen tegen waarbij zowel de Friese als de Nederlandse namen tot de verbeelding spreken. Wat te denken van de Boskhurdrinner (de Bossnelloper)? Of van het Brún ingeltsje (het Bruin lieveheersbeestje). De Friese naam voor het lieveheersbeestje is het ingeltjsje. Dat doet me denken aan een engeltje. Nou, de lieve Heer is toch iets anders dan een engeltje hoor zeer geliefde Friezen. Duik nog maar eens in de godsdienst van jullie voorvaderen.

Een schitterende kever, zowel qua naam als qua foto is de Sjonkwoartelsnútkever (de Waterscheerlingsnuiter). Wat een waanzinnig mooie foto prijkt er op die bladzijde. Zoals trouwens alle foto’s van de kevers er mogen zijn. De foto’s zijn van hoogwaardige kwaliteit.

Welke kevers je in deze gids aantreft? ‘De wichtichste soarten fan de Nederlânske kevers, mei it swiertepunt op Fryslân’. Oftewel de belangrijkste kevers in Nederland met natuurlijk een accent op de kevers die in Friesland voorkomen. Gelukkig prijken er nog heel fraaie soorten tussen. Dat maakt me blij.

Tja, een Zeeuw die een Friese gids leest. Dat is moeizaam. Maar ik zie de schoonheid en de waarde van deze gids wel in. Natuurlijk voor elke Fries die zijn eigen mooie taal machtig is. Een heel mooi vormgegeven gids in een lekker compact formaat. Aanbevolen voor heel Friesland!

Kevers / Sake P. Roodbergen / It Fryske Gea / als paperback

De beste verrekijkers om insecten te kijken (want stellen op heel korte afstand scherp):