Recensie: Hoe overleef ik moeilijke mensen, Jörg Berger

Iedereen kent wel zo iemand: een moeilijk persoon. Iemand waar je maar met moeite mee kunt omgaan. Iemand die jou het leven zo nu en dan – en soms zelfs aldoor – moeilijk maakt. Iemand die ervoor zorgt dat jij tegen de grenzen van je belastbaarheid en tolerantie aanloopt. Veel mensen vinden het lastig om zich op een goede manier te verhouden tot een moeilijk persoon. De Duitse psycholoog Jörg Berger schreef een praktisch boek over de omgang met lastige mensen: Hoe overleef ik moeilijke mensen. Ik vond het een heel verhelderend en toegankelijk geschreven boek.

Jörg Berger begeleidt in zijn praktijk zowel ‘slachtoffers’ van moeilijke mensen als mensen die als moeilijk worden ervaren. Hoewel het perspectief in zijn boek Hoe overleef ik moeilijke mensen dat van de ‘slachtoffers’ is, heeft hij ook begrip voor moeilijke mensen. ‘Moeilijke mensen hebben moeilijke dingen meegemaakt, daarom verdienen ze ons begrip.’ Maar: ‘je kunt je alleen verdedigen als je onaangenaam bedrag tijdig herkent.’

Wat is dan dat onaangename gedrag? Dat valt uiteen in manipulatie, het schenden in intermenselijke spelregels, het ontlopen van verantwoordelijkheid en misleiding. Herken je een van deze gedragingen en kun je je maar lastig verweren, dan kan Hoe overleef ik moeilijke mensen een goed hulpmiddel zijn.

Lastige mensen, wie zijn ze? Jörg Berger onderscheidt verschillende typen: grensoverschrijders, praatjesmakers, negatievelingen, dominante mensen, wraakzuchtigen, vermijders en energieverslinders. Toen ik vandaag het uitgebreide interview in AD met Jörg Berger op de groepsapp plaatste, reageerde iemand: ‘Maar wat gebeurt er als de wreker een bondgenoot vindt in het dominante type?’ Voor dit soort van combinaties heeft Berger ook oog in het afrondende hoofdstuk. Want ja, de verschillende typen kunnen ook gecombineerd worden met alle ellende van dien.

recensie hoe overleef ik moeilijke mensen jorg berger
hoe overleef ik moeilijke collegas berger
hoe overleef ik mezelf jorg berger

In Hoe overleef ik moeilijke mensen geeft Berger allerhande tips hoe je met het betreffende type kunt omgaan. Hij neemt bij elk type een aantal casussen als uitgangspunt.  Zo geeft hij bij de energieverslinders aan dat je het beste geïrriteerde reacties kunt vermijden. Je kunt beter je eigen grenzen aangeven zonder kritiek te uiten. Een diplomatieke reactie is het meest effectief. En vervolgens geeft hij een paar voorbeelden van goede reacties.

Het dominante type is natuurlijk ook ontzettend vervelend. Je zult maar een dominante collega hebben die zich als een tiran ontpopt. Hoe hou je de boel voor jezelf onder controle? Berger schrijft dat de strijd met een tiran wordt gewonnen in de eigen hersenen. Vecht je of vlucht je? Of blijf je staan en word je opgegeten? Berger deelt in dit hoofdstuk een aantal strategieën die hij heeft geleerd van collega-psychologen. De eerste tip is om altijd kalm te blijven en om de dominante persoon de tijd te geven om tot bedaren te komen. Zodra de emoties zijn geluwd, kun je reageren.

Zijn verkenning van de omgaan met de verschillende typen is natuurlijk veel uitgebreider. Dat is het inzichtgevende. Elk hoofdstuk wordt afgesloten met een aantal tips voor de omgang met dominanten, grensoverschrijders, wraakzuchtigen enzovoorts.

Na het lezen van Hoe overleef ik moeilijke mensen stelde ik me de onvermijdelijke vraag: en tot welk type behoor ik nu? Ben ik misschien ook een moeilijk mens? Welnu, Berger stelt me gerust. Als je dit boek hebt gelezen ben je geen moeilijk mens. Ik ben hem erkentelijk voor deze conclusie, maar helemaal gerust ben ik er niet op. Het is een wel heel optimistische aanname. Welnu, de lakmoesproef moet nog komen. Ik ga het boek in mijn omgeving laten lezen. Eens kijken hoe ik word beoordeeld. 

Conclusie
Ik heb Hoe overleef ik moeilijke mensen met veel plezier gelezen tijdens mijn vakantie aan het Lauwersmeer. Klinkt natuurlijk een beetje gek, want hoe kun je zo’n probleemboek met plezier lezen? Dat kan. Het is verhelderend, inzichtgevend, leerzaam en vooral praktisch. Dus, heb je erg veel last van moeilijke mensen in je omgeving, dan kan dit boek wel eens een prima hulpmiddel zijn.

jako van gorsel met verrekijker

Hoe overleef ik moeilijke mensen / Jörg Berger / KokBoekencentrum / als paperback en als e-book