Recensie: Hoe maakt u van uw tuin of balkon een vogelparadijs, Nico de Haan

Een tuin zonder vogels, dat kun je je toch niet voorstellen? Al was het maar voor de gezelligheid. Nico de Haan, de bekendste vogelaar van ons land, laat in zijn nieuwe boek Hoe maakt u van uw tuin of balkon een vogelparadijs en waarom? zien dat het helemaal niet zo lastig is om vogels in je tuin te krijgen. Een paar eenvoudige ingrepen en je tuin zit vol met vogels. En wat ook zo mooi is? Het is goed voor je eigen gezondheid, goed voor het klimaat, goed voor de vogels én goed voor andere dieren! Je snel laten inspireren door het nieuwe boek van Nico de Haan en de prachtige tekeningen van Marjolein Bastin.

Eerst maar even over de voordelen van een tuin, want dat is toch geen onbelangrijk aspect. Een vogelvriendelijke tuin is een groene tuin en al dat groen filtert het fijnstof uit de lucht. Zeker met al het drukke (stads)verkeer is dat belangrijk. Maar wist je dat drukke kinderen een stuk rustiger zijn in een groene omgeving? En dat groen de stressniveaus bij volwassenen aanzienlijk vermindert? Deze op de mens gerichte voordelen kunnen nog worden verrijkt door de voordelen voor vogels, andere dieren en het klimaat. Een groene tuin vangt regenwater op dat lekker in de grond kan zakken. Dat kan zelfs overstromingen voorkomen. En je helpt natuurlijk ook de stads- en tuinvogels en andere dieren als vlinders en bijen. Kortom, genoeg redenen om je tuin te vergroenen.

Nico de Haan is niet alleen een bekende vogelaar, hij is ook een meesterlijk verteller die je soms op treffende wijze tot inzichten brengt. Zoals deze: je kunt je toch niet voorstellen dat je je woonkamer inricht met slechts een paar stoelen, een tafel, een lamp en een kast. En okay, nog een bed erbij. Zo’n kamer heeft meer weg van een gevangenis of een andere droefgeestige ruimte die de meeste mensen het liefst zo snel mogelijk willen verlaten. Merkwaardig is het dan, zo schrijft De Haan, om in tuinen te komen die ongeveer als een gevangenis zijn ingericht. Alleen maar tegels (of ook erg: kunstgras) en verder niets of nauwelijks groen. Zo’n tuin is voor jezelf al deprimerend, laat staan voor de vogels. Die zullen zich er niet laten zien vanwege de enorme hitte in de zomer en omdat ze er geen schuilplaats vinden tegen roofvogels als de sperwer, laat staan voedsel voor de kuikens of voor zichzelf.

recensie Hoe maakt u van uw tuin of balkon een vogelparadijs en waarom nico de haan marjolein bastin

Juist voor iedereen die de tuin optimaal wil inrichten voor vogels, schreef De Haan zijn boek Hoe maakt u van uw tuin of balkon een vogelparadijs en waarom? Dit boek staat werkelijk boordevol tips en trucs om je tuin te vergroenen en tot een waar vogelparadijs te maken. Ga je daarin heel ver, dan kun je je tuin zelfs de status van ‘tuinreservaat’ kunt laten geven.

Het spreekt vanzelf dat De Haan ontzettend veel aandacht geeft aan groen rond het huis. Bomen, struiken, kruiden en bloemen, alles doet mee. Vogels vinden er voedsel, een schuilplaats, gelegenheid om met elkaar te kwetteren en om er te nestelen. Heb je een kat en vangt die wel eens een vogeltje? De Haan geeft tips hoe je het aantal slachtoffers van de kat kunt verminderen. En dat is niet alleen maar het omhangen van een belletje. Je kunt bijvoorbeeld met onzichtbaar geplaatst gaas ook al heel wat bereiken.

Ook een vijver doet het goed bij vogels. En dat hoeft beslist geen grote vijver te zijn. Pak je het echt goed aan, dan koppel je je regenpijp af van het riool, koppel je er een regenton aan of laat je het regenwater uit de pijp richting de vijver lopen. Zo belast je het riool niet en heb je gratis water waarmee je je tuin voedt en daarmee ook vogels en andere dieren.

Het spreekt vanzelf dat je allerhande tips krijgt voor welke bomen, struiken en planten je het beste kunt aanplanten en voor welke vogels je dat dan doet. Een hazelaar trekt grote bonte spechten aan met zijn hazelnoten. Lijsterbes, prunus, vlier en andere besdragende struiken interesseren lijsterachtigen als merel en zanglijster. En de knoppen van een pruimenboom trekken de prachtige goudvink aan. Goed snoeien is het devies, lekker veel bessen kweken en vogels gegarandeerd. En voor het lage struweel kies je koekoeksbloem, margriet en vlinderstruik. Die trekken insecten aan en dus ook vogels die insecten eten… Absolute noodzaak zijn struiken waarin vogels kunnen nestelen, naar insecten zoeken en waarnaar ze kunnen vluchten en verstoppen als dat nodig zou zijn.

Trouwens, veel vogels beschouwen je huis als zodanig ook als interessant object. Ze denken dat het een rots is waarin ze kunnen nestelen. Huismus, gierzwaluw of huiszwaluw kunnen de openingen in muren en het dak wel waarderen. Heb je oudhollandse pannen, dan kunnen huismus en gierzwaluw daar wel onder nestelen. Heb je nieuwe pannen, dan kun je speciale dakpannen neerleggen die ook nestgelegenheid bieden. Ik wilde wel dat ik een huis had met overstekken of een dak dat geschikt is voor vogels. Helaas, onze drive-in woning is in dit opzicht niet het meest ideale object voor vogels.

Nestgelegenheid, dat onderwerp kan natuurlijk niet onbesproken blijven. Wil je speciale vogels in je tuin ontvangen, dan deze hoofdstukken zeker lezen! De bosuil bijvoorbeeld, nestelt tot in de stadscentra aan toe. Een speciale nestkast ophangen en wie weet krijg je een uil op bezoek. Er zijn trouwens ook kartonnen nestkasten te koop, maar laat die beslist in de winkel liggen! Dit materiaal isoleert onvoldoende, evenals plastic en dun triplex. Mezen die er tien eieren in leggen, beseffen niet dat hun tien kuikens het verblijf in zo’n nestkast niet zullen overleven. En jij als weldoener hebt er toch ook geen zin in om een nestkast vol dooie kuikens te moeten opruimen?

Een waterschaal, het voeren van de tuinvogels, het schoonmaken van je tuin en tal van andere praktische zaken waarmee je je tuin omtovert in een vogelparadijs worden in Hoe maakt u van uw tuin of balkon een vogelparadijs en waarom? besproken. Dit is een complete gids die voor elke tuinliefhebber van belang is.

Lakmoesproef: hoe vogelvriendelijk is mijn eigen tuin?

En dan even de lakmoesproef voor mezelf. Is mijn eigen tuin een beetje vogelvriendelijk? Zoals ik hierboven al schreef, ik woon in een drive-in woning, woningen die eind jaren zestig massaal in Nederland uit de grond zijn gestampt. De Hollandse ziekte, kun je het ook wel noemen. Veel ruimte en dus praktisch, maar even sfeerloos als een gevangenis. Ach, dat is natuurlijk een beetje overdreven, maar je moet je wel inspannen om het een beetje gezellig te maken en juist in wijken met veel drive-in woningen zijn het beton, tegels en kunstgras die domineren. Je voelt wel aan: vanuit vogelperspectief zijn er fijnere wijken te bedenken.

Afijn, daar gaat’ie dan: onze oprit is voor 80% betegelt, dat is niet goed. Soms opperen we om die oprit anders te gaan inrichten (lees: groener), maar we weten nog niet zo goed hoe. Wel hebben we een behoorlijk groen perk naast de oprit, compleet met kersenboom waarin putter, tjiftjaf, boomkruiper, koolmees, pimpelmees en kauw zich laten zien. De muren en het dak blakeren in de zon. Niet geschikt voor vogels dus. De achtertuin is zo groen als het kan. Een paar bomen en veel lage planten en zo min mogelijk kale grond. Daar vertonen de vink, koolmees, pimpelmees, staartmees, boomkruiper, merel, putter, zwartkop, tjiftjaf, roodborst zich wel vaker. Een heel enkele keer duikt er een sperwer in onze tuin op. Onze achtertuin is niet groot en grenst aan een drukke weg, maar zelfs daar komen dus vogels! Maar conclusie: er is nog verbetering mogelijk rond onze woning.

Conclusie

Voor iedereen met een tuin of balkon, hoe groot of hoe klein ook, raad ik het lezen van Hoe maakt u van uw tuin of balkon een vogelparadijs en waarom? ten zeerste aan. Dit is een zéér inspirerend boek dat ook nog eens prachtig is vormgegeven. Niemand minder dan Marjolein Bastin verzorgde de vele fleurige tekeningen. En Mr. Pieter van Vollenhoven schreef een enthousiast voorwoord. Eigenlijk gebeurde in zijn tuin een klein wonder, want in zijn jeugd was de belangstelling voor vogels tot een absoluut nulpunt gedaald. Maar nu is zijn tuin veranderd in een vogelparadijs en geniet ook hij van de vele vogels in zijn tuin. Goed voorbeeld doet navolgen! Ik hoop dat Nederland na het verschijnen van dit boek weer een flink stuk groener zal worden met héél véél vogels in de tuinen!

Hoe maakt u van uw tuin of balkon een vogelparadijs en waarom? / Nico de Haan / Kosmos Uitgevers / als paperback en als e-book