Recensie: Heukels’ Flora van Nederland, Ruud van der Meijden

Heukels Flora van NederlandOver klassiekers gesproken: voor plantenliefhebbers is de Heukels’s Flora van Nederland dé plantenbijbel voor in het veld. Eind negentiende eeuw verscheen de eerste editie en nu ligt de 23e druk voor me. Deze druk bevat een wereldprimeur: de indeling van de plantenfamilies gaat in deze editie uit van wereldwijd DNA-onderzoek, en dus niet meer van uiterlijke kenmerken. De Heukels’ Flora van Nederland is de eerste veldgids ter wereld die deze indeling hanteert.

Koop dit boek

 

 

Dat de Heukels’ Flora van Nederland hét standaardwerk over de flora in Nederland is, bewijst zijn status onder wetenschappers: bij twijfel over de naamgeving of indeling van wilde planten in Nederland heeft de Heukels’ het laatste woord. Meer dan 2.000 soorten worden afgebeeld en beschreven. De afbeeldingen zijn tekeningen, die door hun eenvoud uitblinken in duidelijkheid. Het statement van de uitgever is denk ik waar: ‘De enige flora die op ruime schaal op veldexcursies wordt getest.’ Toen ik alweer een paar decennia geleden actief was in de Natuurvereniging Tholen gebruikten de leden van de plantenwerkgroep inderdaad de Heukels’ Flora van Nederland. Ik was zelf meer in de weer met vogels, maar nu ik af en toe planten film en ze op naam wil brengen is een goede veldgids onmisbaar. Ik kan je zeggen: planten op naam brengen is nog zo eenvoudig niet!




Gelukkig biedt de Heukels’ Flora van Nederland een praktisch hulpmiddel aan: zoeksleutels. Bij twijfel bekijk je de plant nauwkeurig en volg je de aanwijzingen in de negen hoofdsleutels. Die sleutels bestaan uit stellingen, zoals: Blad glanzend. Nerven niet ingezonken –> 118. of: Stijl aan de top van het vruchtbeginsel geplaatst –> 22. Talloze van dit soort zoeksleutels wijzen je de weg naar de juiste soort. Ik vind het zelf eerlijk gezegd best wel ingewikkeld, maar al doende leert men snel. Je zult als plantenliefhebber wel moeten trouwens. Meer dan tweeduizend wilde planten, die herken je niet zomaar. Neem altijd een loep mee, want de kleinste details maken soms het verschil.

Concurrent
Vrijwel geen enkel boek blijft zonder concurrentie. Zo ook een veldgids planten niet. Een paar weken geleden besprak ik een andere plantenbijbel: de Veldgids Nederlandse Flora van Henk Eggelte. Ook al zo’n veldgids van grote klasse. De insteek van de veldgids van Henk Eggelte is iets minder wetenschappelijk en daardoor iets toegankelijker. Maar denk niet dat hij perse eenvoudiger is. Welke van de twee veldgidsen je ook kiest, je moet je een weg banen door een ware jungle aan planten en bomen. En voor beide gidsen geldt: zorg dat je de determinatiesleutels goed volgt, want neem je een verkeerde afslag, dan verdwaal je hopeloos. Qua laagdrempeligheid wint de Veldgids Nederlandse Flora het nipt van de Heukels’ Flora van Nederland. Zoek je echter een veldgids met een meer wetenschappelijke insteek en die in plantenland altijd het laatste woord heeft, dan kom je toch uit bij de Heukels’ Flora van Nederland.

En zo blijkt een klassieker van grote waarde voor de doorgewinterde botanist.

Heukels’ Flora van Nederland / Ruud van der Meijden / Noordhoff Uitgevers B.V. / hardcover

Veldgids Nederlandse Flora / Henk Eggelte / KNNV Uitgeverij / paperback

Koop dit boek

 

de beste plantengidsen