Recensie: Het lied van de bultrug, Wim Opbrouck en Bruna Vergauwen

‘Mysterium tremendum et fascinans.’ Het motto van het boek dat vrij vertaald luidt: ‘Het onweerstaanbare, vreeswekkende mysterie.’ Een bultrug zag ik nooit, maar ik ben het met deze keuze eens. Een bultrug of eender welke walvissoort, het eist jouw blik onweerstaanbaar op dit kolossale dier, het vreeswekkende mysterie dat opduikt uit de diepte en er ook weer in wegglijdt. De perfecte metafoor voor de ervaring die de Duitse theoloog Rudolf Otto omschreef als ‘het numineuze’. Die ene ervaring die alle andere ervaringen overstijgt, de Godservaring zelve. Zover gaan de auteurs van Het lied van de bultrug niet. Maar ik vind het wel een opmerkelijk mooie tekst. Met heel veel liefde geschreven.

Vakantiehuis midden in de natuur

Op Natuurhuisje.nl vind je vakantiehuisjes midden in de natuur, in Nederland en ver daarbuiten. Je geniet van de stilte en vooral: van de natuur!

Ik ben de bultrug
de Megaptera novaeangliae
ik ben groot
bijna de grootste van allemaal

Het zijn de openingszinnen van het pagina’s lange lied dat de bultrug zingt. Hij zingt zijn lied terwijl hij met opengesperde mond naar plankton en kleine kreeften duikt. Hij blijft zingen, ook als de koude heilige duisternis hem leidt naar de Kreeftskeerkring waar de liefde op hem wacht.

Hij ziet hoe mensen hem spotten vanaf hun motorboten, hem bekijken met hun verrekijkers.

ze zeggen dat mijn aanblik hypnotiserend is
dat ik onontkoombaar ben
goddelijk, mooi

Hoewel dit het lied van de bultrug is, spelen de auteurs met religieuze elementen. Het is het lied van het begin van de bultrug, van het kalf dat door zijn moeder wordt gezoogd. De moeder zal het leren foerageren, zij zal het de weg wijzen. En de bultrug zingt zijn lied. Maar als hij moeder en kalf voorgoed ziet verdwijnen verandert zijn lied: Adieu adieu kind friends adieu.

recensie het lied van de bultrug wim opbrouck bruna vergauwen

Verder gaat zijn tocht door de oceanen, de diepte in. Tot zestig minuten lang kan hij onder water blijven. Bang is hij niet daar diep beneden, en hij probeert zich ook niet te verdrinken. Er is alleen een diepteverlangen, een onverklaarbare aandrift die hem tot de bodem doet zinken. Daar is hij verlost van het verlies, van de pijn, van de eenzaamheid, van het duister en verlangen.

Dan opeens hoort hij in de verte zingen: vat moed bultrug! En de walvis stijgt weer op! En verder gaat zijn tocht. Zich te verbergen voor de mensen is onmogelijk. Ze maken films en foto’s. Hij wordt oud. En dan valt het doek.

alles is vreedzaam
ik sluit mijn ogen ogen
terwijl de golven me in slaap wiegen
hoor ik een meeuw schreeuwen

Hij is aangespoeld. Even meedogenloos als de gewone vinvis die ik zag liggen op de zeedijk bij Westkapelle. De bultrug is de weg kwijt. Hij is zelfs alles, ja ook zichzelf kwijt… Straks is hij onherkenbaar, maar het enige dat van hem overblijft, ik denk zelfs nog wel iets langer dan enige dagen, is zijn geur…

Het lied van de bultrug is het libretto voor de theatervoorstelling die Wim Opbrouck maakte en die in maart 2022 in première ging. Het is de eerste literaire publicatie van het Instituut voor Onderzoek van de Betovering der Zeeën. Betoverend mooi is het lied dat de bultrug zingt. En even betoverend mooi de illustraties van Bruno Vergauwen. Zag je ooit een bultrug of vinvis liggen of zag je nog nooit eerder zo’n reus of ook al was het dier zo dood als een pier, je zult de intensiteit aanvoelen van dit lied, een walvispsalm, gezongen door een mysterium tremendum et fascinans dat in dit literaire werk iets van zijn karakter blootlegt, iets toont van zijn reis door de oceanen. Iets verraad van zijn verlangen dat hem zingen doet.

En iets verraad van het verlangen dat in ons allen leeft.

Een bijzonder aangrijpend boek. Met veel liefde geschreven.

Het lied van de bultrug / Wim Opbrouck en Bruno Vergauwen / Uitgeverij Manteau / als hardcover

Mijn tips voor natuurbeleving

Zo beleef je de natuur nog intenser!

(héél véél keuze, in nagenoeg heel Europa!)

(voor elk budget de drie beste opties)

(voor elk budget een paar opties)

(per provincie gesorteerd)

(aantrekkelijke planten voor vogels, vlinders en andere insecten)

(lees hier mijn tips om spechten, mezen en roofvogels naar je tuin te lokken)

(mijn persoonlijke top tien)