Recensie: Fwiet 2, Trek

In Vlaanderen is een pracht van een vogelmagazine geboren. De tweede editie staat gepland voor november. Ik zie er naar uit. Fwiet is wel zeker het mooiste vogelmagazine dat ik ooit heb gelezen.’ Dat schreef ik op 26 juni van dit jaar. Nu ligt het tweede nummer van Vogelmagazine Fwiet voor me met als thema Trek. De vogeltrek wel te verstaan. Dat ik nog helemaal achter mijn conclusie van destijds sta, zal uit het vervolg van deze bespreking blijken.

”De trek’, zegt Jeroen [in het voorwoord] terwijl hij in zijn koffie blaast, ‘is magisch genoeg om tienduizend verhalen over te vertellen.” En zo kwamen hoofdredacteuren Jeroen Denaeghel en Begijn Le Bleu tot het thema van Fwiet 2. Want inderdaad, de vogeltrek behoort tot de meest fascinerende verschijnselen op aarde. De uitdaging waar de hoofdredacteuren zich voor plaatsten was om het tweede nummer nóg mooier en scherper te maken dan het eerste. Nu vond ik het eerste nummer al top en hetzelfde geldt voor het tweede. Welke van de twee nummers het meest top is, dat vind ik echter onmogelijk te bepalen. Beide nummers heb ik met ontzettend veel genoegen van voorzijde tot achterzijde gelezen en bekeken.

De uitwerking van Fwiet 2 gaat echter verder dan lezen en kijken, zelf achter het stuur van mijn auto gaat het magazine met me mee. Muziek luisteren doe ik alleen in mijn auto. Waar Spotify inmiddels de radiozenders heeft verdrongen en waar ik de laatste dagen de bloedmooie soundtracks van Erland Cooper beluister. Een van de zonnebloempitten en vetbollen voor hoofd en hart die de redactie aanbeveelt. Deze zonnebloempitten vielen in elk geval in goede aarde. Erland Cooper schreef muziek op vogels als jan-van-gent, zilvermeeuw, wulp en velduil. En tussendoor hoor je af en toe een stem iets prevelen in een uitgestorven Noord-Germaanse taal. Ik heb al heel wat zitten dagdromen bij deze prachtige muziek.

In het openingsartikel gaat Dirk Draulans in op het fascinerende fenomeen vogeltrek. Waarom vliegt de fitis veel verder naar het zuiden dan de tjiftjaf? En hoe zit het met de koekoek? Is het een West-Europese vogel die in Centraal-Afrikaanse regenwouden overwintert, of is het een Afrikaanse vogel die bij ons wat eieren komt leggen en dan meteen terugvliegt naar zijn Afrikaanse thuis? En hoe zit het met het kompas van vogels? Over welke genetische hulplijnen beschikt een vogel om zich een route eigen te maken? En dan heb je de roodborstjes die een bepaald molecuul in de ogen hebben met magneetgevoelige trekjes die de roodborstjes gevoelig maken voor zwakke magneetveldlijnen. Wonderlijk allemaal!

fwiet 2 trek begijn le bleu jeroen denaeghel

Werkelijk een heerlijk artikel vind ik dat over de nachtzwaluw. Er zijn in het leven van vrijwel elke vogelaar wel lacunes te benoemen, en in mijn leven is dat: de nachtzwaluw. Die heb ik nog nooit gezien. Vrijwel altijd is dat overigens het resultaat van het verrichten van onvoldoende inspanning. Ik licht één tipje van de sluier: het bijzondere geluid dat de nachtzwaluw produceert heeft hij volgens de overlevering te danken aan het te laat komen op De Afspraak met God. De laatste had al zijn geluiden al weggegeven aan andere vogels. Ten einde raad streek de nachtzwaluw neer op een plassend paard en dat geluid… je raadt het al.

Werkelijk verbluffend mooi zijn de foto’s van de wilde zwanen van vogelfotograaf Jeffrey Van Daele. De wilde zwanen verzamelen zich in een Japans meer dat nooit bevriest. En verderop geniet ik in dezelfde mate van de fotoreportage over de noordse stern en zijn verwanten. De opmaak van Fwiet 2 is weer indrukwekkend mooi. En laat ik ook de fotoreportage over de wintergasten niet vergeten te noemen. Wat moet het een gelukzalig ogenblik zijn wanneer een klik op een knop resulteert in zulke fantastische foto’s.

Leuk is het artikel waarin de fysieke prestaties van de grutto worden vergeleken met topwielrenner Wout van Aert. Hoe verheven de mens zich ook voelt boven de rest van de dieren, de mens is maar een nietig wezen, zo blijkt. Cabaretier Freek de Jonge blijkt een groot vogelliefhebber en een deel van de zwartkopjes heeft zijn trekroute in de loop van de tijd grondig verlegd.

Hilarisch, en zeer aan te bevelen, is de column van Herman Brusselmans. Die ziet vogels die geen ander mens ooit heeft gezien en zal zien.

En dan een artikel dat elke vogelaar zeker moet lezen. Het gesprek tussen Begijn Le Bleu en Theunis Piersma. Een ontzettend boeiend gesprek over nieuwe inzichten in de vogeltrek ontspint. Vogels blijken nauw met de aarde verbonden te zijn die ‘als het ware een bewustzijnsweb rond de wereld spinnen om zo West-Afrika met Nederland te verbinden.’ Andere nieuwe inzichten laat ik voor nu onbenoemd, behalve dan de afsluitende verzuchting van Piersma: ‘De vogeltrek is veel organischer, veel bezielder dan voorheen werd gedacht. Ik sta nergens meer versteld van.’ Lezen, dit artikel, verplichte kost voor elke vogelaar en bioloog-in-spé.

En dan tip ik ook nog het gesprek met de trekvogeltellers die tijdens de voor- en najaarstrek op de Baaigembunker staan en het zwerk afspeuren op zoek naar trekvogels. Tot mijn troost heeft ook Philippe Verbelen, een zeer bereisd en ervaren vogelaar, zo zijn trauma’s opgelopen tijdens het vogels kijken en trektellen. Zijn grootste trauma? Het missen van de keizerarend die helaas de Baaigembunker nooit bereikte. De favoriete vogelplek van Jeroen Denaeghel intrigeert: Marais d’Harchies. Al zo vaak nam ik me voor natuurgebieden in België te bezoeken, maar slechts zelden kwam het ervan. Het wordt beslist tijd om de dieselmotor van mijn trouwe Renault nog eens flink warm te laten lopen richting het zuiden. En dat Dorrestijns Vogelgids de beste vogelgids is, daarover zijn de auteur en ik het helemaal eens. ‘Als je met een brede grijns al lezend achteruit wilt leunen, vindt deze zijn gelijke niet.’

Dit, en véél meer, lees je in Fwiet 2. Welke superlatieven moet ik nu weer bedenken? Ik hou het dit keer bij een korte conclusie: bloedmooi, aarzel niet om ook deze editie te bestellen en wel meteen.

Fwiet 2 / Jeroen Denaeghel en Begijn Le Bleu / te bestellen op Fwiet.be

Mijn tips voor natuurbeleving en vogels kijken

Met deze tips beleef je de natuur nog intenser en komen de vogels letterlijk dichterbij:

(voor elk budget de drie beste opties)

(héél véél keuze, en zelfs met geheel contactloos verblijf en dus veilig!)

(voor elk budget een paar opties)

(per provincie gesorteerd)

(aantrekkelijke planten voor vogels, vlinders en andere insecten)

(lees hier mijn tips om spechten, mezen en roofvogels naar je tuin te lokken)

(mijn persoonlijke top tien)