Recensie: Dat gevederde ding, Noah Strycker

dat gevederde dingHilarisch, verrassend, ontspannend en informatief. Er zijn boeken die al die eigenschappen in zich verenigen en een van die boeken is Dat gevederde ding van de Amerikaanse bioloog en wereldreiziger Noah Strycker. Hou je van lezen, lachen en vogels, dan lijkt dit een ideaal boek voor je.

Koop dit boek

De ondertitel van Dat gevederde ding luidt: Het raadselachtige leven van vogels. En raadselachtig is het leven van vogels vaak, zo toont Noah Strycker aan. Keer op keer wist hij me te verrassen door bijvoorbeeld een algemeen aanvaardbare wijsheid onderuit te halen. Zwerven sneeuwuilen ver naar het zuiden vanwege een tekort aan lemmingen, zoals een onderzoeker ooit beweerde? Strycker duikt in de wereld van de sneeuwuil en komt tot totaal andere conclusies.

Nu zou je de indruk krijgen dat het boek Dat gevederde ding een droog boek is. Maar dat is het boek totaal niet. Integendeel zelfs. Strycker is een geboren verteller en rijgt de ene na de andere anekdote en waarneming aaneen op een manier die je telkens doet verlangen naar meer. Strycker weet persoonlijke anekdotes, uitkomsten van recent wetenschappelijk onderzoek en verhalen uit het verleden moeiteloos met elkaar te verbinden. Zijn soms hilarische manier van schrijver zet je aan tot lachen én tot nadenken. En het leuke hierbij is: vaak spiegelt hij menselijk gedrag aan vogelgedrag en komt hij tot opmerkelijke conclusies.

Het boek Het gevederde ding is opgebouwd uit drie hoofdstukken: Lichaam, Geest en Ziel. In elk hoofdstuk gaat hij in op een aantal opmerkelijke fenomenen uit de wereld van de vogels.




Zo vond ik het hoofdstuk over de zoektocht naar de talenten van de kalkoengier een feest om te lezen. Hoe vind de kalkoengier zijn voedsel? Op het zicht, door zijn reukzin of op een andere manier? Noah Stycker begint het hoofdstuk met de anekdote dat hij in zijn tienerjaren eens kalkoengieren wilde fotograferen.

‘Goed,’ zeiden zijn ouders. ‘Maar hoe wil je dicht bij ze komen?’
‘Door een dood hert in de tuin te leggen.’

Zo begint hij dit hilarische hoofdstuk waarin de muffe stank van rottende dieren opstijgt. Stycker liet zich destijds inspireren door David Attenborough die met een rottend stuk vlees in het regenwoud gieren wilde lokken. Of vogels reukzin hebben, is het algemenere thema van dit hoofdstuk. Aristoteles beweerde dit al. De grote ornitholoog John James Audubon trok die stelling in twijfel en voerde een experiment uit dat inderdaad aantoonde dat kalkoengieren niet afgaan op hun reuk. Maar dat kwam Audubon duur te staan. Hij werd zo ongeveer verstoten uit het toenmalige wetenschappelijke discours. Charles Darwin komt voorbij. Maar ook een exploderend schoolgebouw in 1937. De op twee na dodelijkste gasontploffing in de geschiedenis van de staat Texas. Vanaf dat moment worden mercarpaten toegevoegd aan gas, organische verbindingen die bekend staan om hun smerige geur. Laat die geur nu net kalkoengieren aantrekken. Dus toch weer die reukzin!

Alle hoofdstukken zijn juweeltjes om te lezen. Ik noem er toch nog een paar. Kennen pinguïns angst? Zo op het eerste gezicht niet. Wandel dwars door een enorme kolonie pinguïns en ze gaan hooguit een stapje opzij. Angst voor mensen kennen ze niet, want op de Zuidpool leefden vanouds geen mensen. Hetzelfde fenomeen viel Charles Darwin op toen hij de Galápagos-eilanden bezocht. Al gooide hij een goedaardige leguaan nog zo vaak in het water, het beest kwam even snel terug zwemmen en vertoonde na die reeks mishandelingen nog steeds geen spoortje angst. Maar dan staat de pinguïn aan de rand van een ijsschots, klaar om het water in te duiken en staat hij verstijfd van angst te wachten. Zo kun je natuurlijk ook naar de mens kijken. Hoe wordt angst aangeleerd? De arme Little Albert komt langs. Dat kind van negen maanden was in 1929 voorwerp van hardhandig onderzoek. De onderzoeker toonde aan hoe een kind bang leert te zijn voor iets goedaardigs. Voor geen van de betrokkenen eindigde het experiment erg gunstig trouwens. Zeker niet voor Little Albert, want de wetenschapper die het onderzoek leidde, werd van de universiteit getrapt en kreeg dus geen kans meer om Little Albert te reconditioneren, oftewel: zijn angst voor het goedaardige weer af te leren! Maar wat blijkt: mensen reageren op onmiddellijk gevaar op dezelfde wijze als vogels!

Zo zou ik elk hoofdstuk graag willen samenvatten, en veel uitgebreider ook. Je moet het hoofdstuk over de dansende papegaai zeker eens lezen. Of het hoofdstuk over de kolibrieoorlogen. Of hoe notenkrakers informatie verzamelen en opslaan. En zijn vogels zelfbewust? Hoe vinden ze de weg naar huis? En wat valt er te zeggen over onderlinge liefde tussen vogels? En bij alles komt het menselijke gedrag ook aan de orde, want dat is eveneens vaak een opmerkelijk fenomeen.

Hilarisch, verrassend, ontspannend en informatief, dat is het boek Dat gevederde ding van Noah Strycker absoluut. Een heerlijk boek om jezelf mee te vermaken, of je nu een fervente vogelliefhebber bent of niet. Noah Strycker toont aan hoe je op een buitengewoon leuke manier over het gedrag van vogels én mensen kunt schrijven. Een heerlijk boek, het lezen waard!

Dat gevederde ding / Noah Strycker / Uitgeverij Atlas-Contact / Paperback en e-boek

Koop dit boek

 

alle recensies van natuurboeken

2 thoughts on “Recensie: Dat gevederde ding, Noah Strycker

Comments are closed.