Recensie: Het biologieboek, Michael en Gloria Gerald

Biologie als wetenschappelijke discipline heeft zijn wortels in de Griekse oudheid. Aristoteles was vermoedelijk de eerste die op systematische wijze levende wezens onderzochten. Sinds de oude Grieken is er veel kennis verworven. In Het biologieboek beschrijven Michael en Gloria Gerald de 250 belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis van de biologie. Wil je alle ontdekkingen in de biologie goed op een rijtje krijgen, dan is dit een heel handige en fraai vormgegeven encyclopedie.

 

 

 

 

Om nog even bij de oorsprong van de biologie stil te staan. Werkelijk de allereerste mensen die zich met biologie bezig hielden waren de naamlozen uit de prehistorie. Onze voorouders die volkomen afhankelijk waren van hun voedselbronnen uit de natuur. Zij moeten zich weliswaar als ‘wilden’ hebben gemanifesteerd, maar ze bouwden wel kennis op van de levende wezens in hun omgeving. Welke is eetbaar en welke niet? En welke delen van een dier kun je eten en welke delen kun je op andere manieren gebruiken? De eerder genoemde filosofische reus uit het oude Griekenland, Aristoteles (384-322 voor Christus) was de eerste die op systematische wijze onderzoek deed in zijn befaamde Metafysica. Goed nieuws trouwens: er is een gloednieuwe vertaling van het meesterwerk van Aristoteles in de maak.




Motto van Het biologieboek

Het motto van het boek is een uitspraak van Isaac Newton: ‘Als ik verder heb gekeken, komt dat doordat ik op de schouders van reuzen stond.’ De auteurs van Het biologieboek kijken niet verder dan de reuzen. Ze staan wel op hun schouders wanneer ze al die fantastische ontdekkingen beschrijven. Die staan overigens in chronologische volgorde beschreven. Elke ontdekking twee pagina’s: op de ene bladzijde de informatie en op de tegenoverliggende bladzijde een illustratie in zwart-wit of full colour.

Oorsprong van het leven

De allereerste ontdekking moet zijn die van de oorsprong van het leven. Bekende wetenschappers die met deze ontdekking verband houden zijn Louis Pasteur (1822-1895), J.B.S. Hadane (1892-1694) en Alexander Oparin (1894-1980). De informatie bij deze ontdekking is een beetje aarzelend beschreven. Want zo heel gek veel is er nog niet bekend over de oorsprong van het leven. ‘De fossiele resten van micro-organismen laten zien dat het leven op aarde mogelijk al zo’n 4 tot 4,2 miljard jaar geleden ontstond’. Eigenlijk de eerste zin van Het biologieboek. Waar Louis Pasteur meende te hebben aangetoond dat leven niet kan ontstaan uit niet-levende materie (‘spontane generatie’), daar opperden de onafhankelijk van elkaar werkende wetenschappers Hadane en Oparin dat de condities op de oeraarde heel anders waren dan de huidige en juist gunstig voor chemische reacties die leidden tot de synthese van organische moleculen uit anorganisch basismateriaal.

Thema’s uit het biologieboek

Natuurlijk gaan de auteurs van Het biologieboek dan verder met Charles Darwin als het gaat om de laatste universele gemeenschappelijke voorouder. Alle leven op aarde stamt volgens Darwin af van een gemeenschappelijke voorouder. Dat is het grote thema in zijn meesterwerk Over het ontstaan van soorten. Dan moeten we het hebben over Prokaryoten, de primitiefste en meest voorkomende levensvormen op aarde. Verreweg de meeste prokaryoten zijn bekend onder de noemer bacteriën. En zo gaat het bladzijde na bladzijde verder met thema’s als algen, mummificatie, Da Vinci’s menselijke anatomie, de lever en glucosestofwisseling, biotechnologie, epigenetica en het menselijk-microbioomproject, een project dat het hele menselijke genoom in kaart bracht (in 2006). Helaas zijn in de loop van de geschiedenis tal van levende wezens uitgestorven. Het een na laatste thema is dan ook de-extinctie. Actieve pogingen op uitgestorven dieren en planten weer terug te brengen.

Werkelijk het allerlaatste thema in Het biologieboek is het oudste DNA en menselijke evolutie. Het onderzoek hiernaar zal waarschijnlijk nooit stoppen. Om de zoveel tijd worden nieuwe ontdekkingen gedaan en nieuwe technologische ontwikkelingen stellen wetenschappers in staat verder te gaan dan hun voorgangers.

Achterin Het biologieboek sluit af met een handig overzicht van de geraadpleegde bronnen en een uitgebreid register.

Conclusie

Zou je elke dag een thema lezen, dan ben je ongeveer tweederde van het jaar zoet. Wil je de wereld van de biologie verkennen, alles nog een goed op een rijtje zetten of je oriënteren op een groot aantal thema’s dan heb je aan Het biologieboek een goeie. Interessant, informatief en fraai vormgegeven bovendien.

Het biologieboek / Michael en Gloria Gerald / Librero / hardcover

 

 

Op zoek naar een goede verrekijker? Bekijk dit overzicht van de beste verrekijkers voor beginnende vogelaars:
Reageer op mijn recensie van Het biologieboek: