Recensie: Atlas van de Nederlandse zoogdieren, Sim Broekhuizen en Johan Thissen

atlas van de nederlandse zoogdierenDe Zoogdierenvereniging heeft in samenwerking met Naturalis een prestatie van formaat neergezet: de publicatie van de Atlas van de Nederlandse zoogdieren. De oorspronkelijke opzet was om alle 96 soorten zoogdieren die in ons land voorkomen te beschrijven, maar in de loop van de tijd zijn daar 10 soorten aan toegevoegd. In een aantal informatieve hoofdstukken wordt bovendien aanvullende informatie gegeven over de de Nederlandse zoogdierenfauna. Ik overdrijf niet wanneer ik het de Zoogdierenvereniging na zeg: deze atlas is gewoon het standaardwerk over de Nederlandse zoogdieren. Voor liefhebbers biedt de Atlas van de Nederlandse zoogdieren een schat aan informatie. Voor professionals is deze atlas niet minder dan een must-have.

Koop dit boek

 

 

Gelukkig bevat de Atlas van de Nederlandse zoogdieren veel goed nieuws. Met veel zoogdieren gaat het in ons land eigenlijk best goed. Zeker in vergelijking met een aantal decennia geleden. In dagblad Trouw geeft Johan Thissen aan waarom: ‘De waterkwaliteit is enorm verbeterd, de schadelijkste bestrijdingsmiddelen, zoals ddt, zijn allang weer verboden, de pcb’s zijn uitgebannen en voor veel dieren is eindelijk een einde gekomen aan de vervolging.’ En van deze vooruitgang profiteren soorten als otter, zeehonden, waterspitsmuis en watervleermuis. Ook blijkt een aantal zoogdieren zich behoorlijk goed te kunnen aanpassen aan de uitbreiding van de stedelijke omgeving. Verrassend genoeg gaat dat ook op voor bijvoorbeeld de bever, die zelfs in de binnenstad van Almere is waargenomen. Dat betekent ondertussen niet dat het met alle zoogdieren in Nederland voor de wind gaat. Hamster, hermelijn en wezel lijken het juist moeilijker te hebben, vooral vanwege de grote veranderingen op het platteland.




De Atlas van de Nederlandse zoogdieren is het resultaat van jarenlang monitoren en noeste arbeid. De atlas is gebaseerd op maar liefst 1,3 miljoen waarnemingen in de periode 1973-2012. Waarnemingen die bijvoorbeeld via de site waarneming.nl worden gemeld. Dat geeft meteen ook aan dat het melden van waarnemingen veel zin heeft. Zonder de waarnemingen van al die liefhebbers die regelmatig in de natuur rond scharrelen, is het veel lastiger om een atlas als deze samen te stellen. Deze kennis is essentieel voor het beleid en de bescherming van zoogdieren. Ik ga mijn waarneming van een reebok in de Biesbosch vanmorgen dus ook nog maar even invoeren.

Het uitbrengen van een boek als de Atlas van de Nederlandse zoogdieren kost niet alleen veel tijd, het vergt ook een flinke investering. En dat in tijden waarin de overheid de subsidiekraan flink terug draait. Complimenten aan de mensen van de Zoogdierenvereniging die creatieve manieren hebben bedacht om fondsen te werven. Zo konden particulieren en bedrijven bijvoorbeeld een zoogdier adopteren.

En dat heeft dus geleid tot een heus standaardwerk waarin 106 soorten zoogdieren worden beschreven: insecteneters, vleermuizen, haasachtigen, knaagdieren, roofdieren, hoefdieren en zeezoogdieren. De Atlas van de Nederlandse zoogdieren is rijk geïllustreerd met kleurenfoto’s, tekeningen en overzichtskaarten. Bij elke soort wordt informatie gegeven over zaken als de verspreiding, leefwijze, trends en archeologische gegevens. Ook nog een primeur ten opzichte van eerdere atlassen over zoogdieren: ook de zeezoogdieren binnen de Nederlandse zeegrenzen zijn opgenomen. En zo belandden verrassenderwijs (voor mij dan) zelfs de walrus en beloega in de Atlas van de Nederlandse zoogdieren.

Wat ik hierboven al aangaf: voor professionals die zich op een of andere manier bezighouden met zoogdieren is de Atlas van de Nederlandse zoogdieren verplichte kost. Voor liefhebbers geldt dat misschien in iets mindere mate, maar voor hen geldt dat deze atlas zo veel nieuwe inzichten biedt, dat ook zij er toch eigenlijk niet omheen kunnen.

Atlas van de Nederlandse zoogdieren / Sim Broekhuizen en Johan Thissen / Naturalis Biodiversity Center / paperback

Koop dit boek

 

 

De beste verrekijkers om vogels te kijken (gerangschikt per prijsklasse):