Recensie: 50 nieuwe klompenpaden, Wim Huijser en Harry Harsema

Op klompen lopen gaat nooit snel. Het houten schoeisel associëren de auteurs van het wandelboek 50 nieuwe klompenpaden met onverzettelijkheid, met sterk zijn en stevig op je benen staan. Iemand op klompen redt zich wel, zelfs als hij onverhoopt wordt aangevallen: een mep of schop met een houten klomp doet iedereen terug deinzen. Vroeger wandelde men massaal op klompen over de wereld en zo ontstonden in Utrecht en Gelderland de zogenaamde klompenpaden. Vijftig ervan worden aan de vergetelheid onttrokken en aan je voorgesteld. Om er op uit te trekken, om ze te verkennen, maakt niet uit welk schoeisel je aantrekt.

 

 

Klompenpaden vervelen nooit, schrijft Jan Douwe van der Ploeg in het voorwoord op 50 nieuwe klompenpaden. Wendingen, afslagen, verrassingen en soms tegenslagen zijn er je deel. De aloude paden werden gebaand door boeren, herders, jagers, stropers, boswachters en zo nog een rijtje klompendragers. Het zijn nog altijd prachtige paden waarover veel mensen genietend voortschrijden. Klompenpaden zijn een kijkgat waardoorheen je kennis kunt nemen van ons verleden dat ons landschap heeft gevormd en soms ingrijpend heeft misvormd. Want de klompenpaden bieden ook perspectief op de landbouw die in ons land vrijwel overal behoorlijk intensief wordt beleden.




En dus, klompenpaden vervelen nooit. Alle reden om er maar liefst vijftig aan je voor te stellen. Vijftig nieuwe, want in een voorgaand wandelboek werden er al eens vijftig gepresenteerd. Het boek 50 nieuwe klompenpaden onderscheidt zich van andere wandelboeken door de persoonlijke verhalen die worden verteld. De routes zelf worden heel summier beschreven. In de meeste gevallen zijn de klompenpaden een deel van een langere wandelroute. Neem het Husloapad dat door het buitengebied van Loo en het landschap van de Rijn voert. Het startpunt ligt in Groessen. De route van 16 kilometer is ver verkorten tot 3 of 7 kilometer of juist de verlengen tot 19 kilometer en sluit aan bij het Kandiapad, een ander klompenpad in de buurt.

Persoonlijke verhalen en reflecties op landschap, ontmoetingen en wandelen dus. Het Husloapad begint bij een gigantische betonnen mammoet. ‘Vroeger,’ zegt een oude man op het bankje naast de mammoet, ‘vroeger…’. Maar veel meer woorden stromen niet uit de mond van de man. Je leest over het geschiedenis van het gebied. De smalle perceelvormen van het Looveld zijn kenmerkend voor de middeleeuwen. Oude en nieuwe tijden vloeien samen.

Nog een ander klompenpad stel ik aan je voor: het Hamarithapad bij Nederhemert. Mooie foto’s van de veerpont, een populierenbos en de oude kerk van Nederhemert sieren de bladzijden. Hier wandel je door het Gelderse rivierengebied, omgeven door de Waal, de Maas en de Afgedamde Maas. Je passeert een eendenkooi, graanvelden en het kleine Sterrenbos van een of andere freule. De wandelende auteur staat ook stil bij de godsdienstige twisten ter plaatse. ‘Misschien dat de eeuwenlange strijd tegen het water de mensen zo nederig en godvrezend heeft gemaakt,’ merkt de schrijver op. Helaas: op zondag vaart het pontje niet en moet je zeven kilometer bij de wandeling optellen. Een afstand waar de ervaren wandelaar zijn hand niet voor omdraait.

Prachtige landschapsfoto’s, dromerige gedichten en tekeningen en verrassende recepten geven 50 nieuwe klompenpaden extra cachet. Want dit alles komt op uit het landschap. Het recept voor de bramenclafoutis sluit aan bij de wandeling door stadspark De Plantage waar flink wat bramenstruiken groeien. Voor eigen gebruik mag er heerlijk gesnoept worden. Wil je weten hoe is het is om kind te zijn in Kesteren, dan het gedicht van Rien van den Heuvel lezen. ‘Nergens zijn de wulpse Rijnstromen strakker beteugeld / dan hier in de Betuwe. / Nee, nergens is men rechter in de leer en / heeft men het leven beter onder controle / dan hier op de vette klei.’

50 nieuwe klompenpaden inspireert en doet verlangen naar buiten, naar eeuwenoude paden, naar landschappen van weleer en nu. Erop uit dus, het boerenland in en al die fraaie natuurgebieden in Gelderland en Utrecht.

Klompenpaden / Wim Huijser en Harry Harsema / De Ronde Tafel / paperback

 

 

De beste verrekijkers van dit moment op volgorde van goedkoop naar allerduurst: