recensie 11-talig Handboek met de namen van alle Holarctische vogels ad tolhuijs

Recensie: 11-talig Handboek met de namen van alle Holarctische vogels, Ad Tolhuijs

Ga ik in Frankrijk vogels kijken en wil ik een praatje maken met een Franse vogelaar, dan sta ik al snel met mijn mond vol tanden. Niet zozeer vanwege het Frans, als wel vanwege het feit dat ik de Franse vogelnamen niet ken! Zelfs Engels is al lastig, laat staan Duits, Deens, Zweeds, Italiaans en Russisch. Het 11-talig Handboek met de namen van alle Holarctische vogels, samengesteld door Ad Tolhuijs biedt voor deze uitdaging een totaaloplossing.

Alle namen van alle Holarctische vogels in elf talen in één boek, handig gerubriceerd en snel te vinden door een overzichtelijk register. De Holarctische zone beslaat feitelijk het grootste deel van het noordelijk halfrond. Dus van evenaar tot Noordpool en andersom. Een gebied van Schotland tot en met Japan. En dan ook nog eens Noord-Amerika erbij. Je kunt je voorstellen dat in die zone ontzettend veel vogelsoorten voorkomen. 3.040 soorten om precies te zijn, verdeeld over 150 families en 31 vogelordes. Al deze namen vind je in 11-talig Handboek met de namen van alle Holarctische vogels.

Het handboek ‘werkt’ als volgt:

De soorten zijn genummerd, van 1 tot 3.221, een paar honderd meer dus dan de beloofde 3.040 op de achterkant van het handboek. Ik had het eerst niet door, maar de auteur verklaarde het verschil als volgt: dat getal 3040 voor het aantal vogelsoorten in het boek is juist. De rest tot 3221 bestaat uit de namen van de superorders (2), orders (31) en families (150). En dat is precies sluitend. De nummers staan bij de Latijnse namen waarbij de indeling is: superordes, ordes, families. Bij elke Latijnse naam vind je vervolgens de namen in de tien moderne talen: Engels, Duits, Nederlands, Deens, Zweeds, Pools, Frans, Spaans, Italiaans en Russisch. Met deze namen moet je een aardig eindje komen ten noorden van de evenaar.

Het handboek sluit af met handige registers op taal. Dus alle soortnamen in het Engels, Frans, Nederlands, etcetera op alfabetische volgorde gerubriceerd. Met het nummer erbij zodat je de soortnamen in de andere talen snel kunt vinden.

Verrassend toch wel, dit 11-talig Handboek met de namen van alle Holarctische vogels. Je zou in deze tijd verwachten dat zo’n register in een online database op door middel van een app wordt aangeboden. Toch is voor een uitgave in boekvorm ook veel te zeggen. Niet iedereen is liefhebber van digitaal, maar belangrijker nog: zoek je meerdere soortnamen binnen een familie, dan is het een kwestie van het handboek openvouwen en je hebt alle namen voor je. In een app zul je elke soortnaam afzonderlijk moeten invoeren. En type je de naam verkeerd (en dat risico is niet ondenkbeeldig in het Latijn, Russisch of Pools), dan vind je een soortnaam ook niet 1-2-3. Het intypen van een buitenlandse naam alleen al is soms een crime. Het voordeel van een online database is evenwel dat je makkelijk kunt knippen en plakken. Voor journalisten, bloggers en dat soort actievelingen een uitkomst.

Maar ben jij een internationale vogelaar en heb je het gezellig met buitenlandse vogelaars, dan is het toch ook heel aardig om eens lekker in zo’n boek te grasduinen? Voor alle 10 moderne talen is er een volledig alfabetische lijst. Bovendien, voor hen die het cyrillische alfabet niet kunnen lezen, worden de Russische namen in het romaanse alfabet getranslitereerd (moeilijk woord voor: het omzetten van het ene alfabet of schriftsysteem in het andere). Nou, daar kan internet toch niet tegenaan concurreren?

Nu ja, wie weet wordt het 11-talig Handboek met de namen van alle Holarctische vogels op termijn ook uitgebracht in een digitale applicatie. Tot dat moment moeten we het doen met deze papieren uitgave. Voor mij als boekliefhebber zeker geen straf. En een uitkomst tijdens bezoekjes aan het buitenland.

11-talig Handboek met de namen van alle Holarctische vogels / Ad Tolhuijs / KNNV Uitgeverij / als paperback

De mooiste reisgidsen voor natuurliefhebbers: