Nieuwe natuurboeken komend najaar

Vandaag zat ik voor onze uitgeverij op de Retail Market, een inkoopbeurs voor boekhandelaren in Nederland. Alle Nederlandse uitgevers presenteren hun titels die dit najaar gaan verschijnen. Voor een bloggende natuurliefhebber een uitgelezen kans om eens te informeren bij collega’s welke natuurboeken zoal gaan verschijnen dit najaar. Het begrip ‘natuurboek’ neem ik ruim. Alle zintuigen moeten immers tot hun recht komen, nietwaar? Een greep uit het aanbod van natuurboeken die dit najaar zullen verschijnen:

vogelspel

#1. Vogelmemory
Het begrip ‘natuurboek’ neem ik dermate ruim, dat de eerste uitgave zelfs niet tot de categorie boeken gerekend kan worden. Het is een vogelspel, namelijk het Vogelmemory. Een uitgave van Kosmos Uitgevers in samenwerking met de Vogelbescherming. 50 spelkaarten leg je ondersteboven op tafel, je opent een kaart en bekijkt of je hebt onthouden waar de kaart van de partnervogel ligt. Ja, je leest het goed: de kaartjes zijn niet identiek zoals bij normale memoryspelen. Bij het Vogelmemory zoek je namelijk de afbeeldingen van mannetje en vrouwtje vogel bij elkaar. De Engelse variant lag in de stand van de uitgever; we hadden helaas geen tijd om een spelletje te doen. Leuk en leerzaam om met kinderen te spelen. Verschijnt in oktober 2015.

meer-informatie-button

 

 

#2. Handboek natuurfotografie op reis van Edwin Giesbers
Edwin Giesbers is een vermaard natuurfotograaf. National Geographic Magazine, BBC Wildlife en Terre Sauvage publiceerden foto’s van zijn hand. Ook won hij een aantal toonaangevende fotowedstrijden. Edwin schrijft Handboek natuurfotografie op reis, een praktische gids om overal ter wereld ‘de mooiste natuurfoto’s te maken’. Welke voorbereidingen tref je? Wat neem je mee? Hoe ga je er te werk? De foto’s in de catalogus zijn veelbelovend. Het Handboek natuurfotografie op reis is een uitgave van Fontaine Uitgevers en verschijnt in januari 2016.

meer-informatie-button

 

Lees verder

Maasvlakte nu dé place to be om trekvogels te zien

De vogels zijn op trek en dat kun je weten ook! Mits je op het juiste moment op de juiste plaats bent. Deze weken is de Maasvlakte in ieder geval een ontzettend juiste plaats. De hele dag door, waarbij natuurlijk de ochtenden het beste tijdstip zijn, kun je op de verschillende hotspots op de Maasvlakte heel veel soorten zangvogels zien. De Maasvlakte steekt als een flinke puist de Noordzee in en zangvogels die de kust volgen ploffen neer op dit stukje nieuw Nederland.

Om maar eens een paar soorten te noemen: tapuit, paapje, vuurgoudhaantje, bonte vliegenvanger, grauwe vliegenvanger, tuinfluiter, gekraagde roodstaart, kneu, sneeuwgors, draaihals, grote gele kwikstaart, spotvogel, braamsluiper, roodborsttapuit en duinpieper. Al deze zangvogels trekken ook roofvogels aan. Smelleken, havik, sperwer, boomvalk en buizerd vliegen er momenteel rond. Ook de visarend trouwens, maar die zit niet achter zangvogeltjes aan. Op de Westplaat bivakkeren er momenteel een stuk of drie á vier. Speur vooral de palen in het water af. Om in de stemming te komen om vogels te kijken op de Maasvlakte, hier een paar opnames die ik dit weekend en begin september heb gemaakt. Ga vooral zelf op pad!

 
Musicalweken

Recensie: Eetbare natuur. Een kookboek voor wat in Nederland uit het wild te halen valt, Hanneke Videler

Eetbare NatuurOok in het rijke Westen was eten tot een paar eeuwen terug voor veel mensen vooral een uitdaging: hoe verkrijg ik vandaag voldoende voedingswaarde? Tegenwoordig puilen de supermarkten uit en lijdt ongeveer de helft van de Nederlandse bevolking aan obesitas (een beetje overdrijven mag). De voedingsindustrie draait op volle toeren en haalt alle marketingtrucs uit de kast om ons te verleiden tot consumeren. Nee, in Noordwest-Europa hoef je de hongerdood allang niet meer te sterven en is eten er tegenwoordig eerder een moreel dilemma. We krijgen steeds meer oog voor de schaduwzijden van de voedselindustrie: uitputting van landbouwgronden, dierenleed, genetische manipulatie, vermeende schadelijkheid van chemische toevoegingen voor ‘s mensen gezondheid, et cetera. Stichting Wakker Dier en Partij van de Dieren spinnen er garen bij, maar of dat betekent dat ons nationale vee werkelijk op een beter leven mag rekenen?

Over dieren gesproken: daar is iets merkwaardigs mee aan de hand. De ene big is voorbestemd om tot spareribs en ham, liefst luxe en dus dure parmaham, verwerkt te worden. Zijn broertje of zusje wordt opgenomen in een warm nest en wordt als heus huisdier vertroeteld en verwend. Waarbij ik me trouwens nog altijd afvraag wat er gebeurt zodra de big een bepaald formaat bereikt. Het zou me niet verbazen wanneer ook dan de bonken parmaham aan de horizon verschijnen… Marijke Verduyn drukt deze tweeslachtige houding en omgaan met dieren kernachtig uit in haar boek Het dier is mens geworden / Het dier is ding geworden. Dit boek is verplichte kost voor iedereen die zich druk maakt over dierenwelzijn.

Vandaag las ik in de krant dat ons land een nieuw gilde rijk is: het Wildplukkers Gilde. Eten wat de natuur schaft, luidt de doelstelling. Uit het krantenartikel maak ik op dat de leden vegetariërs zijn, ze verzamelen immers alles ‘van beukennootjes en kastanjes tot paddenstoelen, van eetbare planten en bessen tot waterkers.’ Hebben de oprichters zich misschien laten inspireren door de Plukalmanak van Claus Meyer, de chef van NOMA, het beste restaurant van de wereld? Verder veronderstel ik dat het een een club van vrolijke en flexibele plukkers is: bij mooi weer plukken we in de natuur, bij slecht weer en in de winter plukken we in de ruiven van de supermarkt. We plukken er een beetje voor erbij want zou je het alleen met de voedingswaarden uit de natuur moeten doen, dan leg je snel het loodje… Niets mis met dat flexibele plukken trouwens, als ik uit vissen ga in de Waterweg, verwacht ik ook niet dat ik weken lang van mijn vangst kan eten. De tijden dat je zoveel gul, tong of schar ving heb ik niet meegemaakt. En ik waarschuw de niet-vegetarische wildplukkers voor alle zekerheid: paling uit de rivieren zit vol met dioxine. Wil je nog een tijdje genieten van het wildplukken, stroop dan vooral geen paling! Lees verder

De beste vogelgebieden om de ijsvogel te zien




Wat zijn de beste gebieden om een ijsvogel te zien? Een ijsvogel zien zou dit jaar makkelijker dan ooit moeten zijn. Niet eerder broedden er zoveel in ons land. Vorig jaar was al een absoluut topjaar, voor dit jaar verwachten ijsvogeldeskundigen nóg betere resultaten. Zelf heb ik dit jaar tijdens mijn vogeltochten veel ijsvogels gezien. De grote uitdaging voor mij is ze ook te filmen, maar ijsvogels zijn schuw én snel. Lees hier wat beste ijsvogelgebieden zijn.
IJsvogels kun je in principe overal zien waar water is. Op zoet én zout water (lees voor ijsvogels aan zout water dit bericht). Zo zie ik vrijwel elk jaar langs de Oosterscheldedijken ijsvogels. Op de Philipsdam bijvoorbeeld, maar in september zag ik er ook aan de Stenen Glooiing op de Maasvlakte (waar hij al weken schijnt te zitten). Zoet water blijft echter het best, althans zolang het niet vriest. Liefst beschut gelegen water omzoomd door bomen en stuiken. Hij vist namelijk graag vanaf een tak die over het water hangt. Vaak hoor je de ijsvogel eerder dan dat je hem ziet. Druk piepend vliegt hij weg of verdwijnt hij in een struik. Heb je er eenmaal één horen piepen, neem dan plaats langs de oever en wacht tot je de bekende blauwe flits ziet. Blijf rustig. Stil zitten is het beste. IJsvogels zijn weliswaar schuw, maar op een of andere manier zijn ze ook een beetje bijziend. Best kans dat hij op een paar meter van je vandaan op een tak landt, of op je hengel als je zit te vissen (dit overkwam een goede vriend van me). Zodra je beweegt is hij gegarandeerd weg maar blijf je roerloos zitten dan heb je best kans dat hij je even gezelschap houdt.

Maar wat zijn nu de beste gebieden om ijsvogels te zien? Tot nu toe heb ik vooral vogelgebieden in de zuidwesthoek beschreven. Dit is mijn top 9 van de beste gebieden om de ijsvogel te zien:

#1. Nationaal Park De Biesbosch
In Nationaal Park De Biesbosch broedden in 2015 ongeveer 40 paartjes. Water genoeg, overhangende takken ook. Als het veel geregend heeft lopen sloten en watergangen over en kun je ze ook zien jagen vanaf hekken en prikkeldraad.

 

recensies vogelgidsen

#2. Hellegatsplaten bij Ooltgensplaat
Vanuit de twee vogelkijkhutten in de Hellegatsplaten kun je de ijsvogel zien jagen. De beste van de twee vogelkijkhutten om ijsvogels te zien is de Zwartkopmeeuw bij Ooltgenspla#2. Hellegatsplaten bij Ooltgensplaatat. Pal voor deze vogelkijkhut staat een rij paaltjes. Ideale uitkijkpunten voor ijsvogels. Andere hotspots in het gebied zijn het strandje achter de uitkijktoren en het Spuikanaal.

#3. Philipsdam
De Philipsdam is een ‘harde’ scheiding tussen zoet en zout water. Aan de zoete kant zijn de oevers begroeid met bomen en struiken. Langs de hele binnenzijde kun je ijsvogels tegenkomen. Ga ook eens een tijdje rustig in de vogelkijkhut zitten. De ijsvogel jaagt hier vanuit uitgebloeide berenklauw. Ook aan de zoute kant van de Philipsdam maak je kans op een ijsvogel. Bij laag water jaagt hij vanaf basaltblokken en oesterbanken. In het sluizencomplex jaagt de ijsvogel ook, maar dit is in principe verboden terrein.

#4. Langs de rivieren
Langs de rivier de Lek liggen uitgestrekte grienden. Ideaal terrein voor ijsvogels. Bij Streefkerk kun je bij laag water een wandeling door het griend maken. Je hoort ze vaak van ver in de wilgen. En zo heb je langs de Lek aan weerszijden talloze grienden en kreken waar ijsvogels leven. Bij Krimpen aan de Lek bevindt zich Eendenkooi Bakkerswaal. In de beschutting van hoge bomen ligt een plas verscholen. Hier jaagt een aantal ijsvogels.

Ook langs rivier de Noord bij Hendrik-Ido-Ambacht maak je goede kans op het zien van de ijsvogel. De Galgenplaat is een hotspot. Geen wonder: hij broedt er tegenover de aanlegplaats van de boot van Zuid-Hollands Landschap op Natuureiland Sophiapolder. Soms zitten er groepjes fotografen op de kade om de ijsvogel te ‘schieten’. Vraag de vriendelijke vrijwilligers van Zuid-Hollands Landschap om even langs het nest te varen. Dat doen ze meestal graag. Alleen relevant in voorjaar en zomer uiteraard!

Langs de rivieren kun je de ijsvogel vrijwel overal zien. Ik heb ze gezien bij de steiger voor de Waterbus in Alblasserdam. Pas scheerde er één voor mijn auto langs, zo van de Noord hup Molengebied Kinderdijk in. En vergeet ook de Crezéepolder bij Ridderkerk niet. Naast de voetgangersbrug loopt een brede kreek met overhangende bomen. Daar zit vrijwel altijd een ijsvogel.

 

#5. Zoommeer bij Tholen
Ooit was het Zoommeer zout. Nu is het zoet. En zijn de oevers en voormalige kwelders begroeid met wilgen. Ondiep en visrijk water met wilgen, ideaal leefgebied voor ijsvogels.

#6. Starrevaart bij Leidschendam
De Starrevaart is een schitterend vogelgebied langs de A13 bij Leidschendam. Vanuit de struiken naast vogelkijkhut De Vogelknip jaagt de ijsvogel op vis. Speur deze struiken dus goed af! Hij kan er zomaar zitten zonder dat je het in de gaten hebt. Wandel vervolgens door naar de plassen in recreatiegebied Vlietland. Bij het parkeerplaatsje tussen Starrevaart en Vlietland ligt een beschutte plas waar meerdere ijsvogels jagen.

#7. De Kleine Bolspolder bij Kruisland
Deze beschutte plas omzoomd door bomen, struiken, brandnetels en bramen is een waar eldorado voor ijsvogels. Jammer genoeg ligt er geen wandelpad om de Kleine Bolspolder. Maar een beetje vogelaar baant zich een weg door de jungle en neemt plaats langs de oever. Je hoort de ijsvogels vaak al van ver!

#8. Meer van Oostvoorne
Ga je vogels kijken op de Maasvlakte, sla dan het Meer van Oostvoorne niet over! Op de noordelijke oever naast de parkeerplaats in de hoek bij de Brielse Gatdam staat een rij paaltjes. Hier jaagt de ijsvogel. Nadeel van deze locatie is dat het tevens een geliefde plek is voor hondenliefhebbers. Je bent hier nooit alleen! IJsvogels houden niet van honden en passanten… Meer rust vind je bij het vogelkijkscherm langs de Brielse Gatdam. Hier ligt een oud takkenstelsel in het water dat een ideaal uitkijkpunt is voor ijsvogels. Zie je hier geen ijsvogel, dan zie je wellicht toch de zeekoet. De oevers rond de Brielse Gatdam zijn vast leefgebied van de ijsvogel.

#8. Natuurgebied Spookverlaat
Bij Hazerswoude-Rijndijk, midden in het Groene Hart ligt een smalle strook natuur: Spookverlaat. Hier staat een vogelkijkhut die uitzicht biedt over een waterplas. Pal voor de hut heeft de beheerder een paar stokken in de grond geboord, speciaal voor de ijsvogel. Die hier nog regelmatig komt zitten ook! Ik verzeker je, die zit dan bijna in de hut. Lekker eens een paar uurtjes in deze vogelkijkhut gaan zitten, zou ik zeggen. Neem wel een viskrukje mee of zo, want een bankje is niet aanwezig.

En wat is jouw favoriete gebied om de ijsvogel te zien? Laat een reactie achter. Zo helpen we vogelaars die ook graag een ijsvogel willen zien. En bekijk al mijn filmpjes van ijsvogels.

Tips van visdief
de terugkeer van de ijsvogel
anwb vogelgids van europa
de nieuwe wildernis ijsvogel
holland ijsvogel
alle vogels van europa

 

Nederwaard Molen No. 7 overdag, ‘s avonds en in de nacht

Deze week was het Lichtweek. Alle molens in Molengebied Kinderdijk waren ‘s avonds verlicht. Dat levert verrassende sfeerbeelden op. Schaduwen van draaiende wieken en weerspiegelingen in spiegelglad water. Hier een eerste proeve: Nederwaard Molen No. 7 overdag, ‘s avonds en in de nacht met draaiende wieken.

 
Tuin algemeen

Gekraagde roodstaart crasht in Zoetermeer

Bijna werd hij na al het ongeluk dat hem net was overkomen verpletterd onder schoenmaat 43, maar gelukkig zag ik hem op tijd. Hij wachtte me vriendelijk op, de arme stumper. Het was hem aan te zien dat hij behoorlijk van het padje was. Groggy liet hij zich door een mobiel van Koreaanse makelij filmen. Iemand van Zeeuwse makelij lag uitgestrekt voor hem. Collega’s wilden 112 al bellen. De hoofdrolspeler in dit verhaal is echter de gekraagde roodstaart, dus snel verder met zijn relaas. Zelfs de felrode muiltjes van mijn collega joegen hem geen schrik aan. Niet vreemd, wanneer je weet dat hij zich eerst te pletter vloog tegen een van de gespiegelde ramen één hoog en dat hij daarna een smak maakte van een meter of vier á vijf, pats op de stoep. Wie dan geen whiplash oploopt is een harde. Wie nu een fatale afloop vreest, die vermanne zichzelf: de afloop is bemoedigend, mede waarschijnlijk door de eerder genoemde angstwekkend rode muiltjes.

 




Recensie: Vogeldeterminatie. Ontdek de verschillen tussen vergelijkbare soorten vogels / Keith Vinicombe – Alan Harris en Laurel Tucker

VogeldeterminatieHoe goed een vogelgids ook is, je houdt altijd soorten waar je wat extra’s voor nodig hebt. In een ‘gewone’ vogelgids is er slechts beperkte ruimte om verschillen tussen soorten die sterk op elkaar lijken te benoemen. Je kunt moeilijk twee of drie pagina’s vullen om de verschillen uit te lichten tussen fitis en tjiftjaf. Maar ja, soms komt het toch echt op de kleinste details aan om met zekerheid de soort vast te stellen. Sommige eenden lijken in de nazomer, tijdens de rui, zo op elkaar en zo weinig op zichzelf, dat je er tureluurs van wordt. En helemaal wanneer ze ook nog eens in grote groepen kriskras door elkaar zwemmen. Vogels kijken is soms helemaal niet eenvoudig, ook voor gevorderde vogelaars niet!

Kosmos Uitgevers heeft met het oog op deze lastige kwesties een praktische gids uitgebracht: Vogeldeterminatie. In deze gids worden ongeveer 1.250 soorten met elkaar vergeleken. Het is een boek waar alle nadruk ligt op vogeldeterminatie. Dat is net iets anders dan vogels herkennen waar een vogelgids meer een hulpmiddel voor is.

Koop dit boek

Lees verder

Sfeerreportage Molen De Hoop in Sint-Philipsland

We reden gisteren Zeeland in over de A58. Bij Kruiningen wapperde links van de weg een enorme Nederlandse vlag in de wind met kracht vijf. Rechts de iets kleinere, maar toch nog enorme Zeeuwse vlag. Het was ons duidelijk: hier was iets te doen, maar wat? Toen ik rond één uur weer terug reed was de Zeeuwse vlag gestreken. De Nederlandse wapperde nog fier. Een paar uur later maakte ik deze sfeerreportage van Molen De Hoop in Sint-Philipsland. Ook daar wapperde een vlag ten teken dat je molen kon bezichtigen, een witte met het logo van de sponsor. De sympathieke molenaar vertelde me dat het Zeeuwse Molendag was. De link met de vlaggen langs de A58 legde ik niet. ‘s Avonds wel. Prinses Beatrix had de Zeeuwse Molendag geopend. In Waarde, een dorpje bij Kruiningen. Prinsessen ontvang je met vlaggen, liefst grote, héle grote.

 

Beauty & parfum

Recensie: A birdwatching guide to France south of the Loire including Corsica, J. Crozier

A Birdwatching Guide to France South of the Loire Including CorsicaBegin deze eeuw namen we ons voor de griel en ortolaan te zien en het liefst de bijeneter erbij. In Frankrijk maakten we een goede kans, dus op naar dit populaire vakantieland. Maar ook in dit uitgestrekte land moet je goed zoeken naar goede vogelgebieden en daarom schafte ik een Engelse reisgids aan: A birdwatching guide tot Frans south of the Loire including Corsica aan. Deze reisgids beschrijft de beste vogelgebieden in Frankrijk ten zuiden van de lijn Bretagne – Loire – Haute-Savoie. De eerste vogelvakantie voerde ons naar de Cévennes National Park. Met succes: op de aangewezen locaties zaten ortolaan en griel. De bijeneter zagen we echter pas een jaar later. Midden in een vakantiedorp dat niet wordt genoemd in de vogelgids. Ook met een goede vogelreisgids in de hand word je gelukkig nog verrast! Maar elke volgende vakantie naar Frankrijk ging deze reisgids mee.

Koop dit boek

 

Lees verder