Recensie: De steenuil, Ronald van Harxen en Pascal Stroeken

steenuilOp het eiland Tholen waar ik opgroeide zag ik kerkuilen, ransuilen en velduilen. Maar nooit een bosuil of steenuil. Vooral de steenuil was een heilige graal. Kijk, waar nauwelijks bomen, laat staat bossen groeien, zal je niet snel een bosuil aantreffen. Maar een steenuil? Langs de polderdijken waren nog genoeg houtwallen over, vond ik. Maar pas in 2000 zag ik mijn eerste steenuiltje, ver weg van Tholen, in de omgeving van het mooie stadje Bronckhorst. Zomaar op een paaltje in een akker. Vijftien jaar later deed ik bij het Brabantse dorp Rucphen mijn tweede waarneming. Op een schuurtje net buiten het dorp. Twee stuks die al snel naar beneden duikelden en toen waren ze weg. Ik heb ze gelukkig eerst nog kunnen filmen, zie de video onder deze recensie.

Waar gaat deze aanloop heen? Wel, de KNNV heeft een prachtig boek uitgegeven over de kleinste uil in Nederland: De steenuil, geschreven door Ronald van Harxen en Pascal Stroeken. De liefde voor steenuilen spat van dit boek af. Allereerst door de schitterende foto’s en illustraties van onder andere Elwin van der Kolk.

Koop dit boek

Lees verder

Recensie: Hayman’s Zakgids – Vogels, Peter Hayman




In mijn overzicht van beste vogelgidsen van Europese vogels scoort de Hayman’s Zakgids – Vogels van Peter Hayman opvallend hoog. Deze gids had voorheen een andere titel: de Nieuwe zakgids vogels. Wat is de kracht van deze vogelgids?

De Hayman’s Zakgids – Vogels is een compacte uitgave. Het is met recht een zakgids te noemen. Ondanks het kleine formaat biedt deze vogelsgids informatie over maar liefst 450 Europese vogelsoorten. Daarmee kom je een flink eind, zeker in Nederland. De illustraties zijn gedetailleerd waarbij per vogelsoort veel detailinformatie wordt gegeven zoals bijvoorbeeld het vlieggedrag en verschillen tussen volwassen en onvolwassen vogels.

Koop dit boek

 

 

 

Lees verder

Vogels kijken in de Oostvaardersplassen




In de herfstvakantie waren we weer eens een keer in de vermaarde Oostvaardersplassen om er vogels te kijken. Dit is het leef- en broedgebied van de imposante zeearend. Je kent hem vast uit de bioscoophit De Nieuwe Wildernis. Het Buitencentrum aan de Kitsdijk, een afsplitsing van de befaamde Knardijk, was het startpunt van onze wandeling. Een opgezette zeearend laat zien hoe groot deze roofvogels in werkelijkheid zijn. Nou, hij is bepaald iets groter dan een buizerd! Bij het Buitencentrum begint een aantal wandelroutes, een van vijf kilometer en een lange route van ongeveer 10 kilometer. Het begin was meteen al veelbelovend. Een groepje staartmezen scharrelde door de struiken langs het terras. En zowaar, daar vloog hoog boven ons nóg een zwermpje vogels met van die lange staarten. Maar die maakten een ander geluid. Baardmannetjes!

De vogelkijkhut na de eerste vijver bood een fantastisch uitzicht op een brede rietkraag. Helaas lieten de baardmannetjes hier verstek gaan. Door naar de T-splitsing van het wandelpad, onder de spoorlijn door, en daar zagen we een ruigpootbuizerd bidden. De ruigpootbuizerd is in de winter een vaste gast in de Oostvaardersplassen. Mooi met een zwerm ganzen op de achtergrond. In de volgende video zie je de ruigpootbuizerd in actie:

Een paar honderd meter verderop stonden we plotseling midden in een zwerm goudhaantjes. Op ooghoogte nog wel, ideaal om te filmen, maar ja, de filmer was niet snel genoeg. Even afslaan om de volgende vogelkijkhut te bezoeken. De waterplas was opvallend leeg. Wel gaf een ijsvogel een teken van leven. Hij liet zich horen, maar helaas niet zien. Voor de vogelkijkhut is heel strategisch een wilgentak in het water gezet. Hier strijkt de ijsvogel vast regelmatig neer.

Verder naar het uitkijkpunt dat uitzicht biedt over het gebied achter de spoorlijn. Een buizerd vloog van dichtbij op. Een stel grote zilverreigers foerageerde in de plassen voor ons. Dan de Praamweg over, het rietgebied in. Meerkoeten, een grote zilverreiger en een blauwe zilverreiger lieten zich zien en horen. In het bos hoorde ik een matkop, zagen we een grote bonte specht en was het duidelijk dat er sprake is van een invasie van roodborsten.

vogelgidsen voor kinderen compleet

Eenmaal uit het bos een ferm halt. Een wel heel lichte buizerd streek neer in een van de struiken. Even later vloog een sperwer laag voorbij, zwermen kramsvogels kozen verschrikt het luchtruim. Een grote zilverreiger streek neer in de plas vlakbij. Je kunt hier kiezen tussen een vervolg over het wandelpad of een cross-over door het natuurgebied naar de vogelkijkhut. Met de kans oog in oog te staan met de wilde paarden in het gebied. We kozen voor de route door het natuurgebied. In de plas voor de vogelkijkhut wemelde het wel van de vogels. Grauwe ganzen, aalscholvers, grote zilverreiger, meerkoet, slobeend en krakeend lieten zich volop zien. Een waterral brulde door de ether. Een roodborstje zag vlak voor de ingang van de hut en liet zich met tegenlicht filmen onder luidkeels protest. Beluister zijn alarmroep in de volgende video:

De Oostvaardersplassen staan sinds De Nieuwe Wildernis natuurlijk ook bekend om de wilde zoogdieren die er in grote kuddes rondstruinen. Wij kwamen een kudde wilde konikpaarden tegen en konden ze van heel dichtbij bekijken. We waren op een zeker moment zelfs omringd door de konikpaarden! Later die middag hadden we vanaf de Praamweg een fantastisch uitzicht over de Oostvaardersplassen en zagen we de enorme kudde edelherten. Hoewel ze in de verte liepen te grazen toch een indrukwekkend gezicht. Zelfs de imposante geweien van de mannetjes waren duidelijk te zien. Je kunt in het Buitencentrum trouwens afgevallen geweien kopen. Nu ben ik zelf bepaald geen fan van al dat veredelde vee in natuurgebieden, maar karakteristiek zijn die grote zoogdieren natuurlijk wel:

Vlakbij het Buitencentrum hoorden we opnieuw een zwerm goudhaantjes. Ze zaten hoog in een boom, waar ze redelijk rustig naar voedsel zochten. Het kostte wat moeite om ze te filmen, maar ik heb toch een aantal mooie shots kunnen maken:

In het Buitencentrum van de Oostvaardersplassen kun je verrassend lekker eten en bovendien biologisch verantwoord. De zeearend hebben we helaas niet gezien (nou ja, in de vitrine staat er één), maar de ruigpootbuizerd was een prima compensatie. We komen zeker nog een keer terug, waarschijnlijk in het voorjaar. Dan moeten de Oostvaardersplassen werkelijk een vogelparadijs zijn!

Praktische informatie

Het Buitencentrum van de Oostvaardersplassen bevindt zich aan de Kitsweg 1, Lelystad. De wandelpaden die hier beginnen zijn verhard, goede schoenen volstaan. Op de website van Staatsbosbeheer vind je meer informatie over het Buitencentrum.

In het Buitencentrum zijn wandelroutes verkrijgbaar. Voor slechts € 1,00 koop je een A4-tje waarom alle vogelkijkhutten en uitkijkpunten staan vermeld. Erg handig en slechts een kleine som geld.

Wij bezochten de Oostvaardersplassen op een grijze herfstdag. Ik vermoed dat het voorjaar en begin van de zomer de beste maanden zijn om vogels te kijken in de Oostvaardersplassen. Het wemelt er dan van de zangvogels als fitis, tjiftjaf, blauwborst, grasmus en vele andere.

Privé-excursie

Wil je op een volstrekt unieke manier de Oostvaardersplassen verkennen? Dat kan door een vogelexcursie onder leiding van een ervaren gids te boeken. De minimale groepsgrootte is 4 personen. Ook leuk om iemand een cadeaubon te geven voor deze vogelexcursie. Meer informatie over de vogelexcursie lees je hier.

Leestip voor wie de Oostvaardersplassen bezoekt

de nieuwe wildernis

 

meer-informatie-button

Tips van visdief
de wolf terug dick klees
anwb vogelgids van europa
steltlopers van europa
buiten-gebeurt-het
diersporengids Martin Laußer

Scholeksters op de Brouwerdam

Het is al bijna een serie Vogels op de Brouwersdam. De komende maanden ga ik nog een paar keer naar deze befaamde hotspot voor kustvogels en dan maak ik er een mini-docu van. Althans, dat is mijn voornemen… Voor nu weer een stel prachtige steltlopers in ruste: scholeksters, met op de achtergrond het woeste water van de Noordzee.

Leestip voor aan de kust:

kustvogels

 

meer-informatie-button

 
 
 
 
 
 
 

Rotganzen in de golven op de Brouwersdam

Rotganzen zie je altijd in de buurt van zout water. Daarom zie je ze ook zo veel in en om de Oosterschelde. Over de beste plekken om rotganzen te zien in Zeeland, berichtte ik al eerder. Deze rotganzen worden op de Brouwersdam door het opkomende water naar de kant gedreven. Je ziet meteen wat een prachtige gans de rotgans is. En dat de dominante types niet zuinig zijn met het uitdelen van een grauw en een snauw.

Leestip: 
rotgans

 
 
 
 
 
 
 

Recensie: Wetenschappen in beeld, Margreet de Heer

wetenschappen in beeldKom bij de gemiddelde tiener aan met ‘wetenschappen’ en ze duiken nóg dieper weg achter hun mobieltje dan ze al zaten. Of ze vallen na het aanhoren van drie zinnen in diepe slaap. Het zal vroeger niet anders zijn geweest, alleen toen doken ze weg achter een boek of achter de bank. En nog vroeger, toen er geen boeken bestonden? Toen had de gemiddelde Nederlandse tiener geen besef van wetenschappen en werd hij afgebeuld op het land van de kasteelheer. Of hij werd verkocht op een slavenmarkt, die kans was ook aanwezig.

Hoe uw tiener dan tot leven te wekken en hem of haar te interesseren in de ‘wetenschappen’? Daar hangt wel iets van af hoor. De samenleving moet vooruit nietwaar? De slavenmarkt ligt gelukkig ver achter ons, maar wat voor ons ligt, dat gaan nou net die tieners straks bepalen! Aan de slag jullie, luie schepsels, verlos jezelf van je mobiele verslaving en lees een stripboek!

Een stripboek? Amai, van Suske en Wiske is nog nooit iemand slimmer geworden! Ja, maar je moet niet kiezen voor een strip van Willy Vandersteen, hoe leutig ook, maar voor een strip van Margreet de Heer. Ooit tekende ze voor dagblad Trouw, nu schrijft en tekent ze stripboeken over filosofie, religie en inderdaad: ook over de wetenschappen! En ze doet dit op een manier die veel tieners zal aanspreken.

Wat is weten? Via oude Grieken als Thales van Milete, Anaximander en Pythagoras stoomt Margreet de Heer op naar de geschiedenis van de wiskunde en legt ze en passant vier fascinerende wiskundige fenomenen uit. Tussendoor nog een portretje van Aristoteles, de belangrijkste wetenschapper van de Griekse oudheid (toch wel). Daarna op naar de Middeleeuwen die helemaal niet zo donker blijken als gedacht. Dan over naar de boeiende wereld van de scheikunde: de kunst van het spelen met stoffen. Fantastisch hoe moleculen, atomen en elementen worden afgebeeld. En nog veel meer! Lees verder

Tureluur op de Brouwersdam

Op het talud aan de Brouwersdam kun je momenteel allerlei steltlopers zien. De paarse strandloper is gearriveerd. Drieteenstrandlopers lopen in groepjes rond. Wulpen, scholeksters en steenlopers foerageren er en ook de tureluur scharrelt door het ondiepe water. De tureluur in deze video zoekt vlak voor hoog water naar voedsel bij de Spuisluis.

 
kustvogels