Over tureluurs en zwarte ruiters in maart en april

Maart en april zijn bij uitstek de maanden waarin de vogelwereld weer op drift raakt. Vanuit het zuiden zoeken miljoenen vogels hun broedgebieden in het noorden op. Van de ene op de andere dag kun je verrast worden door de tjiftjaffen en de fitissen die massaal zijn gearriveerd. Maart en april zijn ook de maanden waarin de zwarte ruiters doortrekken. Ze hebben tot in Afrika aan toe overwinterd en zijn op weg naar de toendra’s in het noorden. Veel zwarte ruiters zijn nog niet in zomerkleed en lijken nog sterk op de tureluurs. In dit artikel laat ik je het verschil zien tussen tureluurs en zwarte ruiters specifiek in de maanden maart en april. Want je kunt ze juist dan allebei naast en bij elkaar zien rondscharrelen in natte gebieden.

Het verschil tussen de tureluur en zwarte ruiter in maart en april

Terwijl de zwarte ruiter in maart en april vaak nog niet in zomerkleed is, geldt voor de tureluur dat hij dan juist volop in zomerkleed is! De tureluurs hebben prachtige stippen op de borst en de oranje poten en snavel steken fel af tegen het verenkleed en de planten waartussen de tureluurs staan. Alleen al voor de tureluur moet je er zeker op uitgaan in maart en april.

De zwarte ruiters zijn nog in winterkleed en hebben een egaal grijze rug. Hoewel, egaal, dat moet ik een beetje nuanceren, ik zie wel degelijk hier en daar een stip of klein streepje, maar die zijn wit. Bij de tureluur zijn de stippen donker. De borst en buik van de zwarte ruiter zijn ook al egaal licht gekleurd.

tureluur en zwarte ruiter
Tureluur in zomerkleed (eind maart)

Nog een verschil: de snavels. De tureluur heeft een korte snavel die aan de basis oranje is. De snavel van de zwarte ruiter is een stuk langer (en ook fijner) met op het eind een puntje dat naar beneden buigt. Heel soms kom ik een zwarte ruiter tegen waarvan de snavel omhoog buigt zoals bij de groenpootruiter. Bekijk dit filmpje maar eens.

verschil tureluur en zwarte ruiter
Zwarte ruiter in winterkleed (eind maart)

Dan hebben we nog een kenmerkend verschil: de ogen. De ogen van de tureluur hebben een mooi wit randje. In zomerkleed steekt die witte oogring nog feller af. De zwarte ruiter heeft opvallende oogstrepen. Bekijk het filmpje en je ziet het meteen:

jako van gorsel met verrekijker

De zwarte ruiter is natuurlijk in de rui. Het zal niet lang meer duren of ook zijn verenkleed is geheel anders. Begin mei is hij gitzwart, een stuk mooier dan in het winterkleed, vind ik. Maar ook in winterkleed mag deze gracieuze steltloper er natuurlijk zijn. Het is nu de periode om zwarte ruiters te zien. Ze trekken door op hun reis naar de broedgebieden in het hoge noorden. Tot ergens half mei kun je ze zien in natuurgebieden met modderranden en ondiep water. En dan zijn ze vanaf eind juni of begin juli alweer terug. De vrouwtjes vliegen namelijk na het uitbroeden van de eieren namelijk meteen terug naar West-Europa om daar bij te komen van het verre vliegen en het aanmaken, leggen en uitbroeden van de eieren. Het mannetje voedt de kuikens op en volgt haar zodra de kuikens vliegvlug zijn. De kuikens hangen dan nog in hun broedgebied rond en volgen een paar weken later hun vader op zijn tocht naar het zuiden. Zo gaat dat in de wereld van de zwarte ruiter.

recensie handboek europese vogels nils van duivendijk

PS
Wil je vogels leren herkennen aan de kleinste details? Dan is het Handboek Europese vogels een ideaal hulpmiddel. Van alle Europese vogels wordt het verenkleed in alle stadia weergegeven en toegelicht. Zowel van mannetjes als vrouwtjes en juveniele vogels. Het is werkelijk een fenomenaal naslagwerk!