Over flamingo’s in het Grevelingenmeer bij Battenoord




Het blijft een merkwaardig gezicht zo midden in de winter: een groep flamingo’s tot enkelhoogte (jawel, de enkels zitten ter hoogte van de knieën) in het koude water van het Grevelingenmeer. Tropische vogels die gek genoeg onze winters weten te overleven. Zelfs die winter waarin ik de Molentocht schaatste (een barre tocht die ik gek genoeg ook wist te overleven). Toen ik vijfentwintig jaar geleden elke dag in de bus naar school reed, zag ik ze vaak langs de Philipsdam staan. Jaren later verbleven ze in natuurgebied de Hellegatsplaten. Nu dus in het Grevelingenmeer voor Battenoord, een buurtschap op Goeree-Overflakkee bij de dorpjes Herkingen en Nieuwe-Tonge. Wil je weten hoe je bij Battenoord komt, klik dan hier. Het Grevelingenmeer moet daar toch rijk aan onderwaterleven zijn, anders waren de flamingo’s allang uitgeweken naar andere gebieden. Ook nu (najaar 2017) is de groep weer aanwezig. Ik filmde op 13 oktober de groep weer van heel dichtbij.

Flamingo’s

Op waarneming.nl lees ik dat drie soorten samen komen daar voor Battenoord: de Europese flamingo, de Chileense flamingo en de Caribische flamingo. Waarin verschillen ze van elkaar? De ANWB Vogelgids van Europa beschrijft ze alle drie: de Europese flamingo is met de Caribische het grootst. De Chileense is beduidend kleiner. Dat zie je meteen als je ze met verrekijker of telescoop bekijkt. De Europese heeft een lichtroze verenkleed, lichter dan de Caribische die diep roze kleurt. Een ander verschil tussen Europese en Caribische is de snavelpunt. Bij de Europese flamingo is alleen de snavelpunt zwart, bij de Caribische is de snavel tot aan of voorbij de kromming zwart.

Waar de flamingo’s staan

De groep staat altijd in de buurt van het jachthaventje van Battenoord. Staan ze links van de strekdam, dan kun je ze van heel dichtbij bekijken. Bij het haventje begint een wandelpad dat je naar de dijk leidt. Vooral ‘s ochtends staat de zon ideaal om ze vanaf het wandelpad te bekijken.

Ze staan ook regelmatig rechts van het haventje. Je kunt ze dan vanaf de dijk rechtsachter in de haven bekijken. Ze staan daar wel verder weg dus een verrekijker of telescoop is dan wel handig. Soms staan ze nóg verder weg. Voor een van de windmolens bijvoorbeeld. Je kunt er natuurlijk naar toe wandelen of fietsen over het fietspad onder aan de dijk. Ga je liever met de auto, onthou dan voor welke windmolen ze ongeveer staan. Bij de derde molen wordt het je gemakkelijk gemaakt: daar is een trap over de dijk. Staan ze hier, dan staan de flamingo’s vaak vlak onder de kant en kun je ze van dichtbij bekijken. Bij de eerste twee windmolens moet je over een hek van gaas klimmen. Niet voor iedereen even gemakkelijk…

Niet schuw, maar toch…

De flamingo’s zijn rustige vogels. Vanwege hun grootte hebben ze nauwelijks vijanden. Dus gedragen ze zich niet heel schuw. Maar toch. Een hond te water is ook voor flaming’s te veel van het goede. Mijn advies: hou de hond even aangelijnd en geef hem een eindje verderop de vrijheid.

Andere vogels bij Battenoord

Er zijn natuurlijk ook nog allerlei andere bijzondere vogels te zien bij Battenoord. De ijsvogel spreekt iedereen aan. Hij jaagt in en om het haventje. Wulp, goudplevier, zilverplevier, tureluur, scholekster, kluut, zwarte ruiter, bonte strandloper en soms een zeldzame steltloper als de rosse franjepoot (in oktober 2017 waargenomen). Rotgans en brandgans foerageren er, evenals lepelaars en kleine zilverreigers. En af en toe komt de zeearend overvliegen. Er valt dus veel te genieten van de natuur bij Battenoord!

De beste verrekijkers voor beginnende vogelaars:

 

Tips van visdief
anwb natuurgids
beleef-de-natuur-80-verrassende-tochten
natuurgids veluwe
Vogels kijken in de Camargue en de Crau Hans Peeters
anwb vogelgids van europa paperback

24 thoughts on “Over flamingo’s in het Grevelingenmeer bij Battenoord

  1. Bedankt voor je reactie! Mooi dat de eerste flamingo’s weer terug zijn. Ik zal binnenkort ook weer eens een kijkje komen nemen. Groeten, Jako

  2. De eerste 9 flamingo’s zijn weer terug in de Grevelingen, inclusief een paar jonkies. Vandaag(28aug16) gespot rechts van de haven van Herkingen.

  3. Ik heb de ringcodes achterhaald, de linkerbeen “tape” lijkt niet mee te doen. Ze zijn dus geringd in Zwillbrocker Venn, Duitsland waar al eerder door Els Gerlofsma (21 maart) over gesproken is.

    Flamingos

    species:
    Chilean Flamingo
    scientific name:
    Phoenicopterus chilensis
    EURING code:
    20230
    notes:
    Red ring (on tibia) with a white code :: ZV/number/number).

    note 1: birds are hatched and ringed in Zwillbrocker Venn, Germany.

    note 2 : metal ring (Hiddensee) on other leg.

    note 3: actual (2007) 46 Flamingos are ringed in this program.

    email sighting submit (1):
    ring@kanadagans.de
    snailmail sighting submit (1):
    Olaf Geiter & Susanne Homma, Johannesweg 21, D-26419 Schortens, Germany.
    contact status:
    responds
    colour-ring type:
    Legring : one, coded.
    colour-ring colour:
    Red [R]
    colour-ring code:
    Four alpha-numeric code (4 letters/numbers).
    countries where ringed:
    Germany.
    First letter:
    ZV

  4. Ik tel er nog 8, ik kon van dichterbij wat foto’s nemen en zag dat ze aan de rechterpoot geringd zijn, een redelijk fors rood plaatje met witte letters en cijfers. Aan de linker poot zit een witte ring of tape. Ik zag het eigenlijk pas goed toen ik thuis naar de foto’s keek. Enig idee hoe en waar te achterhalen is wat de code betekent die er op stond. Ik heb minimaal 6 plaatjes redelijk kunnen ontcijferen. Ik denk dat ze allemaal beginnen met ZV met een getal. Ik denk te kunnen ontcijferen maar dan moeten de foto’s redelijk opgeblazen worden ZV62,67,68,70,77,80 en 81. Dat ligt dus redelijk dicht bij elkaar. Ik hoor graag waar deze code naar verwijst.

  5. De mooie diep rose flamingo’s waren gisteren allemaal vertrokken, er zijn er nu nog 9 over gebleven.

  6. Dat is dan snel gegaan! Die laatste 11 zullen nu ook wel snel de plaat poetsen. Op naar volgend jaar! Bedankt voor je berichtgeving A3vO!

  7. zaterdag 26 maart, en toen waren het er nog maar 11, nu links van het haventje van Battenoord

  8. Dat lijkt me inderdaad ook erg bijzonder! Jammer dat ik daar niet in de buurt woon, het is vlak over de Duitse grens zie ik op internet. Groeten, Jako

  9. Wij hebben ze afgelopen zomer gezien in Duitsland ( Zwillbrock) Heel erg bijzonder ze hadden toen ook kuikens.

  10. Nog 22 flamingo’s te vinden tussen Battenoord en Herkingen. Meer dan de helft is inmiddels vertrokken. Onrustig gedrag van vorige week was dus toch de aankondiging voor het vertrek. Deze week ook foto’s gezien van parende flamingo’s dus ze zijn waarschijnlijk elders een nestje aan het bouwen.

  11. Een deel van de flamingo’s waren vandaag heel onrustig heen en weer aan het lopen. Het zou me niets verbazen als dit voorlopig het laatste weekend is dat ze in de Grevelingen zitten.

  12. Beste Ruud,

    Tot wanneer ze er precies zitten, weten ik niet. Maar ze zullen binnenkort vrijwel zeker naar de broedgebieden net over de Duitse grens vliegen. Mijn advies is om regelmatig op deze pagina te kijken: https://waarneming.nl/gebied/view/36312. De flamingo’s zullen gemeld worden tot het moment dat ze weg zijn. Als je ze wilt bekijken, dan zou ik er snel een keer heen gaan. Het blijven vogels en de dagen worden langer. Met name het daglicht schijnt vogels behoorlijk reisvaardig te maken. Ik hoop je iets te hebben geholpen. Veel vogelplezier, groeten, Jako

  13. Leuke en leerzame informatie Joop! Zo valt er nog veel te leren. Ook zonder garnalen op het menu kunnen flamingo’s dus roze kleuren. Veel vogelplezier toegewenst. Groeten, Jako

  14. Beste Jako,

    Leuk filmpje over de flamingo’s. Met veel jongen erop te zien. In 2016 kropen er tien flamingo’s uit het ei in de broedkolonie van deze groep flamingo’s in het Zwillbrocker Venn. Inderdaad wisselen de vogels in de winter zo nu en dan van standplaats. In eerste instantie kwamen ze in de tachtiger jaren in de winter naar het Grevelingenmeer. Maar na het klaarkomen van de Philipsdam werd hun nieuwe winterplek het Volkerakmeer. Eerst direct in het ondiepe water langs de dam; later een aantal winters aan de noordzijde bij de Hellegatsplaten. En nu de laatste jaren (na januari 2012) bij de haven van Battenoord. En natuurlijk heeft dat te maken met de voedselbeschikbaarheid. Om die reden komen ze in de winter ook naar de Delta. Niet omdat ze niet tegen kou zouden kunnen (flamingo’s zijn géén tropische vogels zoals je veronderstelt – denk maar aan de Chileense Flamingo’s die van nature leven in het Andesgebergte en daar op een hoogte van 3000 meter bij een temperatuur van minus 20 graden Celsius broeden!), maar om te voorkomen dat ze binnenlands zouden kunnen worden geconfronteerd met dichtvriezend water. En flamingo’s hebben altijd open water nodig om voedsel te vinden. En dat hoeven echt geen garnalen te zijn hoor (zie het opstel “Zeven hardnekkige misverstanden over flamingo’s” op http://www.flamingosinnederland.info.) Want de Kleine Flamingo’s die in Oost Afrika leven eten alleen algen en die zijn ook mooi van kleur, en de flamingo die al meer dan een jaar in de buurt van Arcen leeft, heeft nog nooit een garnaal gegeten, maar die is ook roze

  15. Veel plezier Astrid, het is echt een bijzonder gezicht die tropische vogels in het Grevelingenmeer. Let meteen ook op ijsvogel, frater en dwerggors!

  16. Hallo Jako.
    Dank je wel voor deze info aan Angeline ,ik heb het ook genoteerd en ga zeker op kort termijn ook eens kijken. lijkt mij geweldig om te zien in het wild.

    Groetjes Astrid

  17. Beste Angeline,

    De flaming’s zijn echt een bezoekje waard! Afgelopen zondag hebben we voor de tweede keer bezocht, toen zaten ze helaas wel iets verder weg.
    Ik heb even op internet gezocht waar flamingo’s momenteel worden gezien. Dat blijkt alleen bij Battenoord op Goeree-Overflakkee te zijn.
    Battenoord is een buurtschap bij het dorp Nieuwe-Tonge. Buitendijks is er een klein jachthaventje. Links van het haventje loopt een soort van pier het water in.
    Recht van de haven ligt een dijk.
    Zowel vanaf de pier als de dijk kun je de gorzen (kwelders) goed overzien. Het beste moment is ‘s ochtends vanwege de stand van de zon. Je hebt dan het licht in je rug.

    De flamingo’s, een grote groep, staan meestal op een van de volgende twee plekken:

    1. Links van de pier. In dit geval kun je redelijk dichtbij komen, mits je laarzen aandoet. Je moet namelijk een stukje door het gors wandelen en dat is drassig land.
    2. Rechts van het haventje. In dit geval staan ze wat verder weg, maar met verrekijker of telescoop nog steeds goed te zien.

    Battenoord bereik je door in je TomTom in te toetsen: Battenoordsedijk 6, Nieuwe-Tonge. Rij de dijk over en de jachthaven ligt aan je voeten.

    In het gebied maak je momenteel verder kans op frater, dwerggors, ijsvogel, rotgans, wulp, waterral en tal van andere steltlopers en eenden. Het is een leuk gebied om vogels te kijken en te wandelen.

    Uhm, ook de flamingo’s bij Battenoord hebben vleugels en die gebruiken ze wel eens. Garanderen dat ze er zitten kan ik dus niet ;-).

    Veel plezier met vogels kijken en natuurlijk hoop ik dat je de flamingo’s zult zien. Ze zijn echt prachtig.

    Groeten,

    Jako

  18. Prachtig die flamingo’s. Binnenkort ga ik op familiebezoek in Zeeland en wil dan graag de flamingo’s zien. Het is voor mij zo’n 150 km. rijden, ik kom van ver, uit het Gooi. Kunt u mij een berichtje sturen wat de beste plek is om deze mooie vogels te zien?
    Alvast hartelijk bedankt.

Comments are closed.