Over kleine zwanen in de Alblasserwaard

Elk jaar verzucht ik opnieuw dat de weilanden in de Alblasserwaard leeg zijn. Dat klopt voor de meeste percelen. Gelukkig zie je hier en daar wel vogels in de wei. Grote groepen meerkoeten, smienten, brandganzen of kolganzen bijvoorbeeld. Of zwanen die je al van ver herkent aan hun witte silhouetten. Ze zitten in slootjes en midden in de weilanden. Meestal zijn het knobbelzwanen, te herkennen aan hun silhouet, hun formaat en de oranje snavel. Dit is de meest algemene zwanensoort in de Alblasserwaard. Maar op sommige plekken zie je zwanen die een stuk kleiner zijn. Met een geel-zwarte snavel in plaats van een oranje: dat zijn kleine zwanen.

Ik was al bang dat ze dit jaar niet zouden komen, maar gelukkig, ze zijn er weer. Groepen tot soms wel honderd exemplaren groot. Oudere vogels, spierwit, met hun jongen, wat grauw van kleur. Het is toch best bijzonder: zie je in de winter vogels in de wei dan zijn het vaak spierwitte vogels. Knobbelzwanen, kleine zwanen en als die er niet zitten dan een grote zilverreiger. Wit als de sneeuw die er nu even niet ligt.

Waar kun je in de Alblasserwaard kleine zwanen zien?

kleine zwanen in de alblasserwaard 3

Eén van de beste plekken om kleine zwanen in de Alblasserwaard te zien zijn de weilanden ten noorden van het dorpje Wijngaarden. De locatie is heel eenvoudig te vinden: neem op de A15 de afslag Papendrecht, rij op de N214 in de richting van Bleskensgraaf. Na de tweede rotonde zitten de kleine zwanen in het weilanden aan één van beide kanten van de provinciale weg. Hopelijk zitten ze in de weilanden links (als je komt vanuit de richting Papendrecht). Dan kun je ze vanaf de polderweggetjes bekijken. Zitten ze in de weilanden rechts van de provinciale weg, dan wordt het een stuk lastiger. Je kunt je auto nergens in de berm parkeren. En uitstappen bij het tankstation kan, een stukje door de berm lopen kan ook, maar is niet alleen gevaarlijk vanwege het langs razende verkeer, het werkt ook averechts: de kleine zwanen zijn behoorlijk schuw en vliegen al heel snel op.

Kun je ze hier niet vinden, rij dan naar Brandwijk. De weilanden rond de Brandwijksedijk zijn ook een vaste stek voor kleine zwanen, maar eerlijk gezegd heb ik ze daar de afgelopen jaren niet gezien. Je bent dan trouwens in de buurt van natuurgebied de Donkse Laagten. Hier kun je heerlijk wandelen en je hart ophalen aan ganzen, eenden, steltlopers en roofvogels en jawel, soms ook aan kleine zwanen!

De nachten brengen de kleine zwanen volgens mij door in de Brabantse Biesbosch. Daar kom ik ze vroeg in de ochtend regelmatig tegen op de oever van de Merwede of in Polder Hardenhoek. Op het water zijn ze veilig voor roofdieren als de vos. Of een zeearend zich aan levende kleine zwanen vergrijpt, weet ik eerlijk gezegd niet.