‘Kijk gewoon eens om je heen.’ In gesprek met Elvira Werkman

Elvira Werkman had al op haar twaalfde haar eerste verrekijker. En nog steeds is ze de natuurjournalist en schrijver gefascineerd door bloemetjes en beestjes. Ze schreef onder andere Vogels en de liefde. Deze maand verscheen haar nieuwe boek Geluksklavers, een boek voor iedereen die in zijn directe omgeving van de natuur wil genieten. Ik legde haar een aantal vragen voor.

PS. En wil je mijn recensie over Geluksklavers lezen, klik dan hier.

Veel mensen associëren een Vinex-wijk niet direct met natuur. Wat heb je er als natuurliefhebber eigenlijk te zoeken?

‘Als je er toevallig woont als natuurmens, maak je van de nood een deugd. De boodschap is eigenlijk: als je er oog voor hebt, vind je overal natuur (even los van de discussie over de kwaliteit van natuur). Veel mensen denken bij natuur aan grote natuurgebieden, waar je naartoe moet met de auto, omdat de meeste mensen nu eenmaal niet het geluk hebben direct naast een natuurgebied te wonen. Maar ik wil helemaal niet steeds in de auto stappen om natuur te beleven. Ik ga graag op zoek naar natuur dichtbij. Natuur in de akkers, in de uiterwaarden, in de woonwijk, in de tuin. En dan kom je soms verrassende soorten tegen. Veel soorten vind je ook juist niet in natuurgebieden, maar hebben hun leefgebied elders, denk aan de boerenlandvogels.’

interview elvira werkman geluksklavers II

Je kinderen beleven de natuur vrolijk met je mee. Hoe hebben zij jouw blik op de natuur veranderd?

‘Ze brachten me weer terug naar mijn eigen kindertijd, waarin ik graag tussen de kleine beestjes en bloemen in de achtertuin zat. Kinderen hebben een onbevangen blik. Verwondering voor het kleine, oog voor de schoonheid van het detail. Nog niet bedorven door te veel kennis. Met alle kennis over de achteruitgang van biodiversiteit, klimaatverandering, stikstofproblemen enz. moet je oppassen dat je niet een somber mens wordt en dan is het heel fijn om gewoon weer eens terug te gaan naar de basis, de liefde voor natuur.’

In Geluksklavers lees je over patrijzen, veldleeuweriken en oeverzwaluwen. Je schrijft dat de veldleeuweriken zijn verdwenen. Hoe beleef jij die veranderingen in de lokale natuur?

‘Gelukkig broeden de oeverzwaluwen en patrijzen er nog steeds. Weliswaar steeds op een andere plek in de wijk, afhankelijk van de bouw. Want na 13 jaar is de wijk nog steeds niet af. En inderdaad, die veranderingen is de keerzijde. Ik wil het wonen in een nieuwbouwwijk zeker niet ophemelen, ik moest in het begin vreselijk wennen aan al die drukte en bebouwing -ik ben geboren en getogen in het landelijke Groningen. Maar zoals wij Groningers zeggen ‘het kon minder’.’

interview elvira werkman geluksklavers

De meeste natuurliefhebbers zoeken hun heil buiten de bebouwde kom. Wat heb je hen te zeggen?

‘Kijk gewoon eens om je heen. Ga wandelen vanuit je huis, waar je ook woont, en kijk wat je tegenkomt aan groen en dieren. Maak elke dag hetzelfde rondje en je zult elke dag iets anders zien. Je ziet het licht veranderen met de seizoenen mee, de bomen verkleuren van frisgroen naar herfstkleuren, je ontdekt monumentale bomen, mooie rietkragen of gele graanvelden (afhankelijk van waar je woont). Kijk naar beneden voor kleurrijke insecten of kijk omhoog naar lucht en vogels. En ga voor de lol eens kijken op een braakliggend terrein of een bouwplaats. Bij mij in de wijk zie ik daar puttertjes, zwarte roodstaarten, kleine plevieren met jongen, broedende oeverzwaluwen, jagende boomvalken, blauwborsten, koekoek en ga zo maar door.’

Met dank aan Elvira Werkman.

Mijn tips voor natuurbeleving en vogels kijken

Met deze tips beleef je de natuur nog intenser en komen de vogels letterlijk dichterbij:

(voor elk budget de drie beste opties)

(héél véél keuze, en zelfs met geheel contactloos verblijf!)

(voor elk budget een paar opties)

(per provincie gesorteerd)

(aantrekkelijke planten voor vogels, vlinders en andere insecten)

(lees hier mijn tips om spechten, mezen en roofvogels naar je tuin te lokken)

(mijn persoonlijke top tien)