Kanoeten vormen hun karakter in hun eerste levensjaar

Wanneer wordt het karakter van vogels gevormd? Dat is een intrigerende vraag die wetenschappers proberen te beantwoorden. Het lijkt er sterk op dat het voor de kanoet duidelijk is. Bij deze steltlopers wordt het karakter namelijk in het eerste levensjaar gevormd. Hoe de wetenschappers dat hebben ontdekt?

Ondernemende en passieve types

Wat voor mensen geldt, geldt ook voor kanoeten: je hebt ondernemende kanoeten en meer passieve kanoeten. Maar die houding ontwikkelen de kanoeten vermoedelijk pas later in hun eerste levensjaar. En ervaringen in dat eerste levensjaar lijken daarin een sterke rol te spelen. Onderzoekers Selin Ersoy en collega’s concluderen dat in een nieuwe publicatie in tijdschrift Animal Behaviour.

Onderzoek naar kanoeten

Kanoeten blijken de ideale wadvogel om te onderzoeken. Dat las ik al in het prachtige boek De kanoet van Rob Buiter. Ook Rob Buiter schrijft in zijn boek over ondernemende en passieve kanoeten. En over het onderzoek dat naar deze steltloper wordt verricht. Zodra een kanoet wordt gevangen door wetenschappers, en in hun onderkomen worden gestopt, passen ze zich gedwee aan hun nieuwe omstandigheden aan. Terwijl bijvoorbeeld de rosse grutto zich wild blijft verzetten, daar schikt de kanoet zich dus in zijn lot. Maar in de onderzoekstent kunnen de kanoeten hun karakter niet verbergen.

Sommige kanoeten drentelden nieuwsgierig heen en weer en legden in twintig minuten soms wel tweehonderd meter af. Ze keken voortdurend in bakken of er eten in te vinden was. Andere kanoeten daarentegen bleven twintig minuten lang op één van de bakken zitten tot ze weer werden vrijgelaten.

Wat blijkt nu echter? Volwassen kanoeten die met enige tussentijd meerdere keren in de onderzoekstent worden gezet, vertonen consistent gedrag. Het ondernemende karakter blijft heen en weer drentelen. De passieve kanoet blijft wachten tot hij de vrijheid weer verkrijgt. Maar eerstejaars vogels die ook met tussentijd in de tent werden gezet, vertoonden nog géén consistent gedrag. De ene keer drentelen ze dus heen en weer en een andere keer blijven ze rustig wachten.

Voedselkeuze

En dan komt de volgende stap: het onderzoek naar voedselkeuze. Want de voedselkeuze lijkt van invloed te zijn op het karakter. Ondernemende kanoeten zijn voortdurend op zoek naar het beste en het makkelijkst te verteren voedsel. Dit voedsel is wel wat lastiger te vinden. Ze moeten er meer meters voor maken. Denk aan schelpen met een dunne schaal en veel vlees en garnaaltjes. Passieve kanoeten echter zijn tevreden met voedsel dat makkelijker te vinden is, maar minder voedzaam is. Denk aan schelpdieren met dikke schelpen en weinig vlees. De onderzoekers konden de sporen van het dieet in bloedmonsters van de kanoeten terugvinden.

Volwassen kanoeten die dus consistent gedrag vertonen, vertonen ook consistentie in hun voedselkeuze. Ze wijken nauwelijks af van wat ze gewend zijn te eten. De ondernemende types moeilijker te vinden voedsel, en de passieve types makkelijker te vinden voedsel.

Jonge vogels echter zijn in hun voedselkeuze niet consistent. Ze lijken te experimenteren met de keuze van hun prooidieren, en blijken zelfs ook zeewier te eten!

Het zijn net mensen

Een van de eerste gebieden die jonge vogels aandoen, is de Waddenzee. De Waddenzee is tijdens de vogeltrek van eminent belang voor veel wadvogels, waaronder de kanoet. De kanoet die voor het eerst in de Waddenzee terecht komt, zal er nog van hartenlust experimenteren met zijn voedselkeuze. Later, als hij volwassen is, lijkt zijn voedselkeuze vast te liggen, en is hij gespecialiseerd in bepaalde prooidieren. Hun voedselpatroon dan nog aanpassen, lijkt erg lastig te zijn. Jongere vogels die nog volop experimenteren zijn wel een stuk flexibeler te zijn wat voedselkeuze betreft. De aanname is dat jonge kanoeten zich dan ook makkelijker te kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden.

Het zijn net mensen, die kanoeten. De jonge vogels zijn onze pubers. Ze experimenteren er op los. En eenmaal volwassen kan ook de kanoet zijn karakter maar matig loochenen, en geldt ook dat niet voor de mens?

Zeven dingen die je moet weten over de kanoet

Er valt nog veel meer interessants te ontdekken over de kanoet. De kanoet is een gedrongen steltloper die broedt in het hoge noorden. Nederland is echter een heel belangrijk land voor de kanoet, omdat vele tienduizenden kanoeten tijdens de vogeltrek de Waddenzee en de Delta bezoeken. Zelfs overwinteren er tienduizenden kanoeten in ons land! In dit artikel ontdek je zeven dingen over de kanoet die je beslist moet weten.

Verwelkom nieuw leven in jouw tuin dit broedseizoen!