ijsvogel in zeeland

IJsvogel op Schouwen-Duiveland

IJs en ijsvogels, dat is geen gelukkige combinatie. Hoeveel ijsvogels zullen deze vorstperiode overleven? Denk daar maar eens over na tijdens het schaatsen. Ik verzeker je: er gaan er heel wat het loodje leggen. Want waar ijs is, daar kan de ijsvogel niet bij z’n visjes. En die heeft hij toch echt nodig om te overleven. Hoe kouder, hoe meer visjes hij nodig heeft. Want warm blijven kost energie. En energie, dat trekt de ijsvogel uit de visjes.

Het jammerlijke is dat ijsvogel nauwelijks wegtrekken. Ze zullen heus in een straal van zoveel kilometer buiten hun leefgebied vliegen. Maar wegtrekken zoals de boerenzwaluw doet, dat is er niet bij. Bevriest al het ijs in hun leefgebied, dan heeft de ijsvogel pech. Gelukkig blijft het ijs in veel gebieden langer open. Denk maar eens aan het zoute water van de Oosterschelde of Waddenzee. Dat bevriest niet zomaar. Kijk daarom bij stuwen en sluizen altijd even goed of je de kleine ijsvogel op een steiger of talud ziet zitten. Garnaaltjes, krabbetjes en visjes zijn daar vrijwel altijd te vangen.

Ben je op een van de Zeeuwse eilanden, dan kun je ook binnendijks ijsvogels zien. Tegen de zeedijk aan welt er zout zeewater op. Dat noemen we kwelwater. Dat water loopt de slootjes in en zo worden de slootjes gevuld met brak water. En ook dat brakke water bevriest niet zo snel. Al helemaal wanneer het water een beetje stroomt. Sjaak en ik weten een plekje vlakbij de Prunje op Schouwen-Duiveland waar we al eerder een ijsvogel zagen vliegen. Een stel vogelaars zat er in de auto door hun verrekijkers te turen. Maar wat zij niet zagen, zagen wij wel: een ijsvogel die op een tak neerstreek. Want hij zat pal onder een betonnen balk en zij stonden boven die balk en keken over de balk heen. En wij stonden náást de balk en keken erlangs.

Jammer genoeg bleef hij maar even op de tak zitten. Een paar seconden, meer niet. En toen vloog hij op naar een stapel stenen en toen? Toen vloog hij een dammetje over. Wij er achteraan en stoppen bij de eerste de beste sloot. We speurden het slootje af en hadden te laat in de gaten dat we evenals de andere vogelaar faliekant over de ijsvogel heen keken. Hij zat namelijk pal onder onze auto! Nog geen meter van het voorwiel, alleen een stukje lager. Op een rietstengel. Enig enthousiasme is mij dan niet vreemd, maar wie vogels kijkt moet zijn emoties onderdrukken. Geen beweging, geen geluid. Helaas, beide produceerde ik in voldoende mate en dus: weg ijsvogel. Als een blauwe pijl, weer terug naar de waterplas, zoef over het water, waar de andere vogelaars hem ongetwijfeld hebben gezien. Het was trouwens een vrouwtje, want de ondersnavel was helemaal rood.

Lees ook mijn artikel over de beste plekken om ijsvogels te zien wanneer het water bevroren is.

Hier mijn filmpje van een paar seconden. Ik heb het enigszins vertraagd, want anders had je echt niets gezien:

De beste lichtgewicht verrekijkers van dit moment: