Hoe herken je een dwergmeeuw

Hoe herken je een dwergmeeuw? Op deze vraag ga ik in dit artikel in. Dwergmeeuwen kun je in het najaar, de winter en het voorjaar in ons land zien. Soms in het binnenland, en vaak aan de kust. Als ik dwergmeeuwen wil zien, dan ga ik in najaar en winter het liefst naar de Buitenhaven van Vlissingen of de monding van de Oosterschelde. Wil ik ze in het voorjaar zien, dan ga ik eind april naar de Zuidpier bij IJmuiden. Je zult zien dat de dwergmeeuwen die je in de winter ziet, er iets anders uitzien dan de dwergmeeuwen die je in april naar het noorden ziet trekken. Hoe herken je deze kleine meeuwen?

Hoe herken je een dwergmeeuw

Dwergmeeuwen lijken bij oppervlakkige beschouwing op kokmeeuwen. En toch, kijk je goed, dan zie je wel degelijk verschillen. Zo herken je de dwergmeeuw:

  1. Aan zijn formaat. De dwergmeeuw is, zoals de naam als zegt, een dwerg. Hij is een stuk kleiner dan de kokmeeuw. Maar eerlijk is eerlijk: dan zie je het best wanneer een dwergmeeuw met een kokmeeuw mee op vliegt. En zelfs dan moet je nog goed kijken, want in de vlucht lijken dwergmeeuwen en kokmeeuwen haast even groot.
  2. Aan zijn kop. Een dwergmeeuw heeft in zomerkleed een gitzwarte kop. Daar herken je hem meteen aan. De dwergmeeuwen die je in april naar het noorden ziet vliegen, vaak in groepjes, die hebben allemaal een gitzwarte kop. In het zwart zie zijn ogen niet of nauwelijks, want hij heeft geen witte oogleden die bij een kokmeeuw of zwartkopmeeuw zo enorm opvallen.
  3. Aan zijn snavel. De snavel van de dwergmeeuw is zwart en het is ook nog eens een ontzettend fijn (in de zin van: dun) snaveltje.
  4. De volwassen dwergmeeuw herken je ook aan zijn vleugels. Op de bovenzijde ontbreekt het zwart ten enen male. Geen spoortje zwart vind je op de bovenkant van de lichtgrijze vleugels, zelfs niet in de vleugeltoppen. De onderkant van de vleugels zijn grijs, net of de onderkant in de schaduw hangt. De vleugels zijn bovendien omringd door een sneeuwwitte rand.
  5. Een jonge dwergmeeuw die dit jaar uit het ei is gekropen, heeft een donkere tekening op de vleugels Er loopt een zwarte streep over de vleugel en de buitenkant van de vleugels is ook grijs tot zwart. De staart eindigt met een zwarte vlek over de volle breedte. Een dwergmeeuw die vorig jaar uit het ei is gekropen is al vrijwel helemaal lichtgrijs van boven, op een paar zwarte puntjes op de vleugelpunten na.
  6. Je herkent de dwergmeeuw natuurlijk ook aan zijn gedrag. Hij zweeft sierlijk boven het water. Hij lijkt dan op een stern. Regelmatig pikt hij iets eetbaars op van het wateroppervlak. Stijgt hij dan weer op, dan trappelt hij vaak met zijn poten waardoor het lijkt alsof hij over het water loopt. Zou je dit gedrag filmen, dan zou je zien dat hij werkelijk over het water loopt, gedragen door zijn vleugels.

Dwergmeeuwen in winterkleed

Deze dwergmeeuwen filmde ik in de Buitenhaven van Vlissingen. Ze zijn in winterkleed. Je ziet zowel de volwassen dwergmeeuw als een 1e jaars dwergmeeuw voorbij komen:

Dwergmeeuwen in zomerkleed

In dit filmpje sta ik in de Nieuwe Driemanspolder waar een zwerm dwergmeeuwen rond hangt. Het is voorjaar en dus zijn de dwergmeeuwen volop in zomerkleed. Je ziet het meteen: kleine meeuwen met een gitzwarte kop:

Mijn beste gebieden om dwergmeeuwen te zien

Hierboven gaf ik het al aan: wil ik dwergmeeuwen zien, dan ga ik in najaar en winter naar de Buitenhaven van Vlissingen. Is het hoog water, dan zie je de dwergmeeuwen vaak boven het talud, dus boven het water tegen de zeedijk aan, naar voedsel zoeken. Zoek vooral langs de zeedijk in de richting van Ritthem. En al helemaal wanneer de wind uit het zuiden of zuidwesten waait. Dan worden de dwergmeeuwen naar de dijk geblazen.

De zeedijk van Westkapelle is ook een goede locatie om bij een stevige wind in najaar en winter naar dwergmeeuwen te zoeken. En ben je dan toch op zoek in de Zeeuwse delta naar dwergmeeuwen, bezoek dan ook de pieren langs de werkhaven op de Neeltje Jans en speur ook langs de dijk bij de Stompe Toren bij Koudekerke naar deze sierlijke meeuwen.

In april kun je vanaf zeetrektelposten over zee speuren naar groepjes dwergmeeuwen die naar het noorden onderweg zijn. Ik vind dan de Zuidpier bij IJmuiden de beste plek om naar dwergmeeuwen te kijken. Ze komen vaak over het strand of over het water voor het strand aan vliegen.

Recensie Handboek meeuwen van Europa noord afrika en het midden oosten Peter Adriaens

Handboek meeuwen

Een goed hulpmiddel om meeuwen te leren herkennen is het Handboek Meeuwen waarin je alle soorten meeuwen van Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten aantreft. De schrijvers zijn meeuwenkenners en de meeuwen worden gedetailleerd weergegeven en besproken.