dambordje dagvlinder gotthardpas zwitserland

Een dambordje op de Gotthardpas

In een tunnel valt bar weinig natuur te filmen, en daarom reden we op weg naar het Comomeer in Italië over de Gotthardpas in plaats van er onder door. Dan zie je tenminste nog eens wat. Een fraaie dagvlinder bijvoorbeeld. Een zwart-wit exemplaar fladderde in de berm. Het was een dambordje. Een soort die ik in de Italiaanse Alpen overal zou tegenkomen. En die je in heel Europa kunt zien, maar dan in verschillende ondersoorten.

Waarom het dambordje zo is geheten, behoeft weinig fantasie. Nu heb ik in mijn tienerjaren de fraaie damsport bedreven, dus het staren naar zo’n geblokt element is mij niet vreemd. Een goede dammer ben ik nooit geworden, in tegenstelling tot mijn broers en zus. Broers werden in groepsverband zelfs een keer Nederlands kampioen. Zuslief schopte het geloof ik tot de tweede plek meisjesdammen individueel. Ik werd steeds actiever in de vogelwerkgroep en toen stopte ik met dammen. Een leuke flashback toch, daar op de flank van een Zwitserse berg?




Pas wijdde Koos Dijksterhuis een column in Trouw aan het dambordje. Hij was ze tegengekomen in Kroatië, waar je ook het oostelijk dambordje kunt zien. Hij zocht er naar, maar helaas tevergeefs. Als ik mijn Veldgids Dagvlinders mag geloven, is het best lastig om het oostelijk dambordje van het gewone dambordje te onderscheiden. Geloof me, dagvlinders kijken is niet altijd even gemakkelijk. Zeker als je bedenkt dat je in Europa nog een hoop andere soorten dambordjes kunt zien: het Spaans dambordje, zuidelijk dambordje, westelijk dambordje, italiaans dambordje en het Moors dambordje. Allemaal ondersoorten die ontstaan zijn doordat populaties geïsoleerd van elkaar raakten. Dan gaan sommige genen een beetje vreemd doen en krijg je subtiele verschillen. Zo subtiel zijn de verschillen tussen dagvlinders soms, dat een liefhebber als ondergetekende er bij vlagen tureluurs van wordt.

Wil je dambordjes zien, dan moet je afreizen naar iets zuidelijker streken. Je hoeft niets eens zover, want volgens de al eerder genoemde veldgids komt het dambordje al in de Belgische Ardennen voor. Let alsjeblieft op al die fraaie fladderaars in bergweiden en bermen. Minstens zo mooi als de fraaie uitzichten en landschappen. De vlinders horen er helemaal bij. Zonder vlinders raakt het landschap een lege huls, al zie je dat misschien niet zo snel.

Dan hier het dambordje op de Gotthardpas in Zwitserland:

De beste lichtgewicht verrekijkers van dit moment (gerangschikt op prijs, van goedkoop naar duur):