witbuikrotgans in Nederland

De witbuikrotgans in Nederland

De rotgans broedt in het Hoge Noorden van Europa, Azië en Noord-Amerika. En overwintert een stuk zuidelijker. Een van de drie ondersoorten overwintert in ons land: de zwartbuikrotgans. De zwartbuikrotgans is ‘onze’ rotgans. Hij broedt op het Taimyrschiereiland in het uiterste noorden van Rusland. In dit onherbergzame gebied verrichte Barwolt Ebbinge onderzoek naar de relatie van de rotgans tussen sneeuwuil, poolvos en lemmingen. Wat bleek: in een lemmingenarm jaar, vingen sneeuwuil en poolvos meer rotganskuikens dan in lemmingenrijke jaren. En toch broedt de rotgans dichtbij sneeuwuilen. Want: de fanatieke wijze waarop de sneeuwuil zijn nest verdedigt, vergroot de veiligheid van het rotganzennest. Dat de sneeuwuil ook af en toe een rotganskuiken rooft wordt op de koop toegenomen.

Veelgeziene wintervogel

De zwartbuikrotgans is in de Waddenzee en Oosterschelde een veel geziene wintervogel. Maar nu filmde ik dit weekend in de Prunje op Schouwen-Duiveland een witbuikrotgans. Dat is de andere ondersoort. De witbuikrotgans broedt op Spitsbergen en op Noordoost-Groenland. Twee andere populaties van de witbuikrotgans broeden in Oost-Canada. De Groenlandse witbuikrotganzen overwinteren in Denemarken en Engeland. De Canadese populaties overwinteren in Ierland dan wel langs de Oostkust van de Verenigde Staten.

De witbuikrotgans in Nederland

Nu dwaalt elk jaar wel een aantal witbuikrotganzen af. Ze sluiten zich aan bij zwartbuikrotganzen en duiken plots in een heel andere regio op. Zo kwam waarschijnlijk ook deze witbuikrotgans in Nederland terecht. Of deze witbuikrotgans na de winter zijn soortgenoten op Groenland of in Canada terug weet te vinden, is een vraag die ik niet kan beantwoorden. Dit is mijn tweede waarneming van een witbuikrotgans. Een jaar geleden kwam ik er ook een tegen op de Brouwersdam.

Taaie beesten

Rotganzen zijn taaie beesten. Dat bewijst ook de witbuikrotgans. De Amerikaanse populatie witbuikrotganzen stond er in de jaren zeventig van de vorige eeuw maar slecht voor. Waren er in 1971 nog 150.000 Amerikaanse witbuikrotganzen, twee jaar later waren er nog slechts 42.000 van over. Ongunstige omstandigheden kwamen samen en eisten hun tol: extreme overbejaging, een strenge winter en een mislukt broedseizoen. Gelukkig zijn de Amerikanen niet altijd zo onverantwoordelijk als dat ze op mij overkomen. De jacht werd onmiddellijk gesloten en een sterk herstel trad op. Nu zijn er weer zo’n 140.000. Gelukkig maar, want de rotgans vind ik een van de meest boeiende vogels. Sorry hoor, dat schrijf ik zo ongeveer in elk stukje over de rotgans.

De witbuikrotgans in Nederland: een zeldzame gast

Ondertussen is een witbuikrotgans in Nederland nog altijd een zeldzame gast. Meld je er één, dan sta je kortstondig op de homepage van waarneming.nl. Mits je je waarneming op dezelfde dag invoert natuurlijk.

De derde ondersoort

Hierboven meldde ik dat je drie ondersoorten van de rotgans in ons land kunt tegenkomen. De derde ondersoort is de zwarte rotgans. Die broedt in de gebieden rond de Beringzee. Een enkele keer raakt ook een zwarte rotgans de weg kwijt en belandt hij in ons land.

De Prunje

‘Mijn’ witbuikrotgans van dit weekend kun je hier bewonderen. Wil je hem zien, dan op naar de Prunje. Hij liet zich uitgebreid bekijken en van redelijk dichtbij. Een zwermpje spreeuwen landde vlak voor hem en dat zorgt voor extra sfeer. Voor zover er sprake is van sfeer in dat verdorde karrenveld. Al dat roodbruine spul is verdroogde zeekraal. En daartussen groeit het gras waar de witbuikrotgans van eet. En de foto bovenaan dit artikel? Die is van Sjaak Huijer, waarmee ik een rondje Zeeland maakte. Ik met mijn videocamera in de aanslag en hij met een of andere spiegelreflexcamera.

Beste verrekijkers voor kinderen: