De tien mooiste vogels van Nederland

In Nederland komen ongeveer 300 soorten vogels voor. Broedvogels, zomer- en wintergasten en trekvogels bij elkaar opgeteld. Ik baseer me op het Handboek Vogels van Nederland en België, een standaardwerk over vogels in de Lage Landen. Ik vind eerlijk gezegd alle vogels mooi, maar hoe mooi ook, er kunnen er maar een paar de allermooiste zijn. Nu is ‘mooi’ een nogal subjectief begrip. Voor de één is dit de allermooiste, terwijl een ander een heel andere soort het hoogst aanslaat. Wat ook gezegd moet worden: het is in ons land een komen en gaan van nieuwe vogelsoorten. Zo kwam de bijeneter voorheen niet of nauwelijks voor in ons land (alleen als dwaalgast), terwijl hij nu op diverse plekken broedt. Kijk, dan heb je er meteen een beauty bij! Ik laat me door dat soort van tegenwerpingen niet weerhouden en vandaar vandaag een overzicht van de tien mooiste vogels van Nederland.

#1. De bijeneter

De bijeneter hoort er tegenwoordig ook helemaal bij. Het aantal broedparen is nog niet heel groot, maar er kruipen jonge bijeneters uit het ei op Nederlands grondgebied. En dat is goed nieuws, want de bijeneter behoort tot de felst gekleurde vogels van Europa. Alles fonkelt aan deze bedreven jager op grote insecten. Ik filmde de bijeneters in De Brenne in Frankrijk en ik was meteen verkocht. Deze tropische verschijning is wat mij betreft een blijvertje in ons land.

#2. De ijsvogel

Wie hoopt niet op een ontmoeting met een ijsvogel? Liefst van wel héél dichtbij zodat je het fonkelende blauw en de oranjerode borst goed kunt zien. Het gaat gelukkig goed met de ijsvogels in ons land. Tijdens een periode van strenge vorst sneuvelt weliswaar een aantal ijsvogels, maar de populatie herstelt zich daarna weer vliegensvlug. Best kans dus dat je deze prachtige vogel van Nederland in een van de natuurgebieden tegenkomt. Dit zijn in elk geval mijn beste gebieden om de ijsvogel te zien.

#3. De zeearend

Ik durf gerust te stellen dat de zeearend één van de meest indrukwekkende vogels van ons land is. Zie ik er één vliegen, dan ben ik altijd weer onder de indruk van de kracht die deze enorme roofvogel uitstraalt. Geen wonder natuurlijk, want met een spanwijdte van meer dan twee meter is dit echt een kolossale vogel. Die wil je als gans of eend liever niet op je voelen neer ploffen… Wil je meer te weten komen over het leven van de zeearend, lees dan dit bijzonder mooie boek van Nienke Beintema.

#4. De blauwborst

Oei, ik blijf een beetje hangen in de felgekleurde vogels. De blauwborst is in het voorjaar de favoriete vogel van menig vogelfotograaf. De blauwe borst en bruinrode staart maken hem ontzettend fotogeniek. Mijn grote droom is een blauwborst te filmen terwijl hij als een parachute boven me neerdaalt op een rietstengel. De snavel wijd opengesperd en de staartveren helemaal uiteen. Beauty in onze moeraslanden en dit zijn mijn beste gebieden om de blauwborst te zien.

#5. De fluiter

Mag ik hier ook een pleidooi voeren voor een minder opvallende vogel? Voor de fluiter die niet zo heel algemeen is in ons land. Het is een bosvogel die je niet vaak zult zien. Hij is kwetsbaar bovendien. Zijn leven is een flits, meer niet. Een flits van hooguit een paar jaar. Maar dit kwetsbare zangvogeltje pendelt wel heen en weer tussen de bossen van ons land en de jungle in Congo. Zo kwetsbaar is hij toch ook weer niet…

#6. Ransuil

Wie oog in oog heeft gestaan met een ransuil, die weet: felle kleuren zijn mooi, maar het bruin met zwart, de oren, het masker en de grote ogen van de ransuil die je indringend aankijken, betoveren je ter plekke. Roestplekken van ransuilen zijn in de winter veelbezochte locaties door vogelfotografen. Zo drukbezocht worden deze locaties vaak, dat vogelaars ze angstvallig geheim houden om verstoring te voorkomen. Ook zo geïmponeerd door deze ransuil? Lees in dit artikel hoe je uilen naar je tuin kunt lokken.

#8. De geelgors

Toch weer over naar een opvallende verschijning: de geelgors. Haast even geel als de wielewaal, maar geschapen met fraaie roodbruine stuit en subtiele zwarte strepen over het lijf. Natuurlijk ook met een zwart masker dat de gorzen kenmerkt. Met zijn ijle riedel die je tot ver in de zomer kunt horen is dit een van mijn favoriete vakantievogels. Op de hellingen van de Kunderberg in Zuid-Limburg hoor je hem in het voorjaar zeker zingen!

#9. De roerdomp

De roerdomp is een oervogel. Zie zijn klauwen en de dolk van een snavel. Regelrecht uit de oertijd is deze moerasvogel komen aanvliegen. Ziet hij jou, dan staat hij letterlijk voor paal en staren zijn ogen je vanonder zijn snavel wijd opengesperd aan. Ook voor de roerdomp geldt dat zijn bruine kleuren met het subtiele lijnenspel hem tot een regelrechte beauty maken. En zoals je voor de nachtzwaluw heel goed moet zoeken, moet je dat ook voor de roerdomp, want hij smelt helemaal samen met de kleuren van het riet waarin hij leeft.

#10. De goudvink

Dan de tiende. Wordt het de knalroze kneu? Of het puttertje dat zo mooi vereeuwigd is door de schilder Fabritius? Het fotogenieke baardmannetje? De pestvogel misschien die alleen in de winter in ons land te zien is en vaak in kleine aantallen? De lepelaar of purperreiger? Wat een onmogelijke keuzes toch, want is niet elke vogel even fraai? Nee, ik kies voor de goudvink. Wie het mannetje van de goudvink wel eens heeft gezien, die spetterende combinatie van diep wijnrood en even diep gitzwart met de stevige zwarte snavel, die zal me begrijpen. Schrijver Achilles Cools was zo onder de indruk van deze bijzondere verschijning dat hij er een gloedvol boek over schreef.

Mijn tips voor natuurbeleving

Zo beleef je de natuur nog intenser!

(héél véél keuze, in nagenoeg heel Europa!)

(voor elk budget de drie beste opties)

(voor elk budget een paar opties)

(per provincie gesorteerd)

(aantrekkelijke planten voor vogels, vlinders en andere insecten)

(lees hier mijn tips om spechten, mezen en roofvogels naar je tuin te lokken)

(mijn persoonlijke top tien)