rosse grutto vliegend grevelingendam sjaak huijer

De rosse grutto heeft haast

Een opmerkelijk artikel vandaag in dagblad Trouw. Ik kon het niet missen, want op de voorpagina wordt het al aangekondigd. Dat over de rosse grutto die haast heeft. En dat vanwege de klimaatverandering. Want, wat is het geval?

De Russische onderzoeker Eldar Rakhimberdiev doet onderzoek naar de rosse grutto. Hij legt uit dat door de klimaatverandering de sneeuw op het schiereiland Tajmyr gemiddeld vijftien dagen eerder begint te smelten. En dat betekent dat insecten ook steeds vroeger ontwaken, hun paringsdans doen, paren, eitjes leggen en uit het ei kruipen. En laten die insecten en hun larven nu precies het hoofdvoedsel vormen van de kuikens van de rosse grutto! En als het goed is, kruipen de kuiken uit het ei precies op de insectenpiek (het moment dat de meeste insecten op de toendra aanwezig zijn).

 

Wat is dan het probleem? Wel, de rosse grutto komt nu te laat aan. Hij arriveert ná de insectenpiek. Ze passen hun vluchtschema uit het zuiden weliswaar iets aan (vertrekken eerder en arriveren dus iets eerder), maar dat is niet voldoende. En de vraag is hoe veel sneller het nog kan. De Russische onderzoeker geeft aan dat het nauwelijks sneller kan. Want dan komt het bijzondere: de rosse grutto legt enorme afstanden in extreem korte tijd af. Ga maar na:

Van het schiereiland Tajmyr in Siberië naar tussenstop Waddenzee is het 5.000 kilometer vliegen. Die afstand leggen ze non-stop af. Reistijd: 5,5 dagen. Dan tanken ze in de Waddenzee (of Oosterschelde) bij. In twee of drie weken tijd moeten ze hier hun gewicht zien te verdubbelen. Lukt dat niet, dan is de kans groot dat ze Siberië niet halen. 

Trouwens, voor rosse grutto’s is de Waddenzee dus een tussenstop. In het najaar vliegen ze dan door naar het zuiden, tot diep in Afrika, Banc d’Arguin in Mauretanië. Dat is ook nog 3,8 dagen non-stop vliegen. In het voorjaar gaat de reis andersom. Van Afrika naar Waddenzee naar Siberië. Bewondering voor de rosse grutto is dus wel op zijn plaats! En zie hier het internationale belang van de Waddenzee.

Goed werk van onze Russische bioloog. Laat hem nog maar even doorgaan met onderzoeken. Wie weet wat hij nog meer ontdekt.

 

Komt mijn oom op me af en die begint zich te beklagen dat je nergens de Oosterschelde meer op mag. Vroeger mocht je overal pieren en zagers steken, vertelt hij. En de vogels stonden op een paar meter afstand te wachten tot ze de dooie pieren konden grijpen. Nu kan ik uitleggen waarom het maar goed is dat je niet overal meer het wad op kunt. Wie beseft dat rosse grutto’s zo snel mogelijk zo veel mogelijk pieren moeten vreten willen ze de verre reizen overleven, die begrijpt dat hij het wad met rust moet laten. Elke verstoring kost energie voor de vogels. Door op te vliegen verbruikt hij vet. En dat vet is juist de energie die ze juist voor de lange vlucht nodig hebben. Wie wil genieten van het wad, moet dus een perceel kiezen waar toegang is toegestaan. Die zijn er gelukkig ook nog. En anders op de dijk blijven staan en genieten van het weidse uitzicht. En hopelijk ook van de rosse grutto’s en andere steltlopers die je ziet.

Interessante boeken over de vogeltrek: