beste vogelgebieden van nederland

De beste vogelgebieden in Nederland

Wat zijn de beste vogelgebieden in Nederland? Iemand stelde mij deze vraag. En dus selecteerde ik per provincie de beste vogelgebieden. Liefst drie gebieden, maar in sommige provincies iets minder. Tussen de gebieden door deel ik ook nog een paar tips voor de boekenplank en voor korte vogelvakanties in Nederland. En is dit niet genoeg, bekijk dan hier al mijn vogelgebieden in Nederland (en de rest van Europa).

Provincie Zeeland

De Prunje

Op Schouwen-Duiveland, achter Zierikzee, ligt het uitgestrekte natuurgebied De Prunje. Eén van de belangrijkste vogelgebieden in Zeeland. Het hele jaar door kun je hier duizenden vogels zien als lepelaar, dwergstern, grote stern, bontbekplevier, goudplevier en vele, vele andere soorten. En altijd worden hier verrassingen gemeld. Wanneer te bezoeken: het hele jaar rond.

***
Korte reis waarin je de vogelrijkdom van Zeeland ontdekt.
***

De Brouwersdam

De Brouwersdam is één van de beste plekken in Nederland om de zeevogeltrek te volgen. Zeevogels als ijsduiker, parelduiker, roodkeelduiker, roodhalsfuut, ijseend, grote zee-eend, zwarte zee-eend, middelste zaagbek, brilduiker en eidereend laten zich van dicht bij bekijken. Wanneer te bezoeken: van oktober tot en met februari.

Inlaag Keihoogte

Dit verscholen gebied is bepaald niet het grootste natuurgebied in Zeeland. Maar er staat wel één van de beste vogelkijkhutten van Nederland! Hier lopen lepelaar, watersnip, oeverloper, zwarte ruiter, tureluur en wintertaling op nog geen drie meter aan je voorbij. Met de kijkgaten op grondhoogte kun je ze vanuit een fantastisch perspectief fotograferen. Wanneer te bezoeken: het hele jaar rond.

Een compleet overzicht van de mooiste vogelgebieden

Provincie Noord-Brabant

Brabantse Biesbosch

De Brabantse Biesbosch is één van de belangrijkste natuurgebieden in Nederland. In dit uitgestrekte moerasgebied is elke waarneming raak. Zeearend en visarend broeden er. Evenals moerasvogels als blauwborst, rietgors, rietzanger en baardmannetje. En nergens broeden zoveel ijsvogels als hier. En wil je de eerste grutto’s van het jaar zien? Dan in februari naar dit geweldige gebied! Wanneer te bezoeken: het hele jaar.

Brabantse Wal

De Brabantse Wal bij Bergen op Zoom vormt de grens tussen het laagland van de Zeeuwse delta en de hoger gelegen Brabantse zandgronden. In de bossen zie je bijzondere vogels als middelste bonte specht, zwarte specht, bonte vliegenvanger en havik. Goudhaantje en vuurgoudhaantje overwinteren er. Je kunt er bovendien heerlijk wandelen en fietsen. Wanneer te bezoeken: het hele jaar.

De Groote Peel

Nationaal Park De Groote Peel is een hoogveengebied in het oosten van Noord-Brabant. Tijdens de najaarstrek maak je hier kans op de kraanvogel die hier een tussenstop maken op hun trek naar het zuiden. In het voorjaar broeden er geoorde fuut, dodaars, boomvalk en roodborsttapuit. De faciliteiten voor vogelaars en wandelaars zijn uitstekend. Wanneer te bezoeken: in voorjaar en najaar.

Hoe vogels kijken je weer in evenwicht brengt (plus de beste vogelgebieden in België!)

Provincie Zuid-Holland

De Maasvlakte

Dit is wellicht één van de meest bizarre vogelgebieden in Nederland. Tussen de overslagbedrijven, havens en industriegebieden kun je hier van heel dichtbij getuige zijn van de najaarstrek. Zeevogels scheren vlak langs de kust. Zangvogels volgen de kustlijn en ploffen soms pal voor je voeten neer. Ben je de bedrijven beu, dan bezoek je de Westplaat waar je heerlijk kunt uitwaaien en kunt genieten van de talloze wadvogels. Wanneer te bezoeken: najaar en winter.

Zouweboezem

Dit authentieke moerasgebied in de Alblasserwaard is één van de verborgen parels in Zuid-Holland. Vanaf eind maart barst hier het koor van rietvogels los. Snor, blauwborst, kleine karekiet, rietzanger, tjiftjaf en fitis laten zich van wel heel dichtbij bekijken. Evenals de kolonie zwarte sterns. En de kolonie purperreigers verderop behoort tot de grootste van Nederland. Wanneer te bezoeken: eind maart tot half juni en het liefst vroeg in de morgen.

Tiengemeten

Midden in het Haringvliet ligt een voormalig landbouweiland dat volledig is omgevormd tot natuurgebied. De imposante zeearend jaagt er rond en doet er soms een broedpoging. In dit stiltegebied kom je helemaal tot rust en geniet je van de talloze zangvogels en steltlopers. Wanneer te bezoeken: voorjaar en najaar.

Door zijn uitgekiende opzet een heerlijke vogelgids voor de ‘gewone’ vogelaar en natuurliefhebber.

Provincie Noord-Holland

Texel

Dit eerste Waddeneiland mag je met recht hét vogeleiland van Nederland noemen. De waddennatuur staat het hele jaar rond garant voor duizenden en duizenden vogels. Steltlopers in de eerste plaats, maar tijdens de najaarstrek ook ontelbaar veel zangvogels. En tijdens de trekperioden strijken er vrijwel altijd ook zeldzame gasten neer. Niet aarzelen, waag de oversteek! Wanneer te bezoeken: het hele jaar door, maar speciaal in voorjaar en najaar.

***
Geheel verzorgde vogelreis naar hét vogeleiland van Nederland.
***

De Zuidpier van IJmuiden

Voor veel vogelaars één van de favoriete vogelgebieden tijdens de najaarstrek in de periode september tot en met oktober. De pier steekt meer dan twee kilometer de Noordzee in. Nergens anders zie je zeevogels als jan-van-gent, grote jager, middelste jager, drieteenmeeuw en talloze andere van zo dichtbij. Op het strand vliegen in de winter groepjes sneeuwgorzen rond. Een zeer geliefde locatie onder vogelfotografen. Wanneer te bezoeken: van september tot en met oktober. Maar let op: gesloten bij harde wind (vanaf kracht 5 á 6).

Naardermeer

Het oudste natuurgebied van Nederland heeft uitstekende faciliteiten voor vogelaars. Maar liefst vijf vogelkijkhutten en schermen bieden je uitzicht op vogels als purperreiger, lepelaar, zomertaling, waterral en bruine kiekendief. En ook heel prettig: je kunt hier een korte en een lange wandelroute volgen. Beslist een aanrader. Wanneer te bezoeken: in voorjaar en najaar.

Een complete en heel duidelijke gids voor het herkennen van roofvogels in Europa.

Provincie Flevoland

De Oostvaardersplassen

In Flevoland gebeurde een wonder: een stuk ingepolderd gebied bleef drassig en er vormde zich spontaan bijzondere natuur. De Oostvaardersplassen is nog altijd een van de meest aansprekende vogelgebieden van Nederland. Tijdens je wandeling door het gebied bezoek je de uitstekende vogelkijkhutten. In dit moerasgebied wemelt het van de zangvogels, steltlopers, eenden en roofvogels. Een bezoek aan dit gebied is beslist een aanrader. Wanneer te bezoeken: in principe het hele jaar, maar voorjaar en najaar zijn de beste perioden.

Markerwadden

Midden in het IJsselmeer is onlangs een compleet nieuw natuurgebied opgespoten: de Markerwadden. De natuur op de eilanden zijn nog volop in ontwikkeling, maar is nu al spectaculair te noemen met soorten als lepelaar, strandplevier, bontbekplevier, kleine plevier, kluut en vele, vele andere soorten. De eilanden zijn per boot bereikbaar en soms worden er vogelexcursies georganiseerd naar de eilanden. Het hele jaar door beslist een aanrader!

Voor wie op zoek is naar een vogelgids voor alle Europese vogels…

Provincie Utrecht

Arkemheen

Bij Amersfoort ligt een uitgestrekt weidegebied waar het heerlijk wandelen en fietsen is: Arkemheen. Het kleinschalige landschap heeft nog het karakter van het oerhollandse landschap van weleer. Dit gebied bezoek je in het voorjaar voor de vele weidevogels die er broeden. In de winter zie je er duizenden ganzen, zwanen en eenden.

Leersumse Plassen

Natuurgebied De Leersumse Plassen ligt verscholen tussen de bossen op de Utrechtse Heuvelrug. Hier maken de vogels van het bos de dienst uit. Je treft er dus soorten als geelgors, boomleeuwerik, zwarte specht, kleine bonte specht en bosuil. Het is ook een ideale plek wanneer je op de snelweg A12 rijdt en je even wilt pauzeren. Wanneer te bezoeken: voor de vogels vooral het voorjaar. Om te wandelen: het hele jaar.

Uiterwaarden bij Everdingen

Langs de rivier de Lek ligt in de uiterwaarden een natuurgebied waar je in de winter vrijwel zeker de roerdomp ziet. In het voorjaar is dit één van de gebieden waar je als eerste de grutto kunt zien. Het ondiepe water oefent verder een enorme aantrekkingskracht uit op steltlopers als kleine plevier, bonte strandloper, kluut, kemphaan, tureluur en scholekster. Wanneer te bezoeken: winter en voorjaar.

Van de natuur genieten in Gelderland kan niet zonder deze fenomenale gids. Een absolute aanrader!

Provincie Gelderland

Nationaal Park Hoge Veluwe

In Nationaal Park Hoge Veluwe combineer je natuur met cultuur. Fiets of wandel door dit uitgestrekte gebied met zijn heide, vennen en bos. En sluit het af met een bezoek aan het Kröller-Müller Museum om de schilderijen van Vincent van Gogh en andere impressionisten te bewonderen. Er broeden op het terrein meer dan 100 vogelsoorten waaronder de geelgors, nachtzwaluw en zwarte specht. Op het terrein staat een aantal uitstekende vogelkijkhutten. Wanneer te bezoeken: in voorjaar en zomer.

***
Ga je de wolf zien? Een unieke natuurvakantie op de Veluwe.
***

Ooijpolder

Bij Nijmegen ligt langs de Rijn een heel interessant natuurgebied: de Ooijpolder. Hier wemelt het van de watervogels. In het voorjaar zie je er soorten als de waterral, zomertaling, zwarte stern, blauwborst, bosrietzanger en bruine kiekendief. Er zijn een paar wandelroutes uitgestippeld in het gebied. Wanneer te bezoeken: in voorjaar en zomer.

***
Korte vogelcursus naar de Ooijpolder
***

De Blauwe Kamer

Wil je van heel dichtbij het wel en wee in een broedkolonie lepelaars volgen, dan ga je naar de Blauwe Kamer bij Rhenen. Vanuit de vogelkijkhut heb je direct zicht op de nesten. Dit is het stroomgebied van de Nederrijn en wemelt het in het struweel van de zangvogels. Op de Grebbenberg, even verderop, vind je uitgestrekte bossen waar je eveneens talloze zangvogels kunt waarnemen. Wanneer te bezoeken: voor de vogels vooral het voorjaar. Om te wandelen: het hele jaar.

Voor deze gids geldt: onmisbaar voor wie in het waddengebied vogels wil kijken

Provincie Friesland

De Waddeneilanden

In een opsomming van de beste vogelgebieden in Friesland, verdient elk Waddeneiland een bespreking. De eilanden Vlieland , Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog zijn stuk voor stuk hotspots voor vogelaars. Ten zuiden van de eilanden geniet je van de waddenvogels. Op de eilanden zelf wemelt het van de zangvogels, steltlopers en eenden. En in het najaar vindt ten noorden van de eilanden de zeevogeltrek plaats. Op de Waddeneilanden moet je beslist een keer zijn geweest. Wanneer te bezoeken: het hele jaar.

Peazemerlannen

In het meest noordelijke puntje van het Friese vasteland kun je heerlijk uitwaaien in een buitendijks kweldergebied: de Peazemerlannen. Tot de meest bijzondere vogelsoorten die je hier kunt zien behoren de blauwe kiekendief, strandleeuwerik, frater en sneeuwgors. Waddenvogels als rotgans, rosse grutto, zilverplevier, bonte strandloper en vele andere soorten strijken hier neer tijdens de trek, of overwinteren hier. Het is er heerlijk wandelen, een stiltegebied optima forma. Wanneer te bezoeken: het hele jaar, en vooral in najaar, winter en voorjaar.

Holwerterwestpolder

Ook zo’n schitterend buitendijks kweldergebied: de Holwerterwestpolder. Ga je met de veerboot naar Ameland, dan stop je natuurlijk even om de vogelkijkhut in het kweldergebied te bezoeken. Je staat midden in de kwelders en kijkt uit over de Waddenzee. Rotgans, rosse grutto, zwarte ruiter, tureluur en vele andere steltlopers strijken hier neer tijdens de trek, of overwinteren er. Blauwe kiekendief en smelleken jagen er in najaar en winter. Wanneer te bezoeken: het hele jaar, en vooral in najaar, winter en voorjaar.

Slenteren langs de vloedlijn, dan vind je wel eens wat. Maar wat is het? Deze gids helpt je jouw strandvondsten te herkennen.

Provincie Groningen

Lauwersmeer

Deze voormalige zeearm is omgevormd tot een natuurgebied met internationale allure. In de uitgestrekte rietvelden broeden rietvogels als blauwborst, baardmannetje, kleine karekiet en rietzanger. De imposante zeearend broedt er ook. Vanuit de vogelkijkhutten in het Lauwersmeer kun je de weergaloze vogelrijkdom van dichtbij bekijken. En de fiets- en wandelpaden nodigen uit voor heerlijke dagtochten. Wanneer te bezoeken: het hele jaar, en vooral in najaar, winter en voorjaar.

***
Korte vogelcursus naar het Lauwersmeer.
***

Dollard

Langs dit brakwatergebied liggen diverse natuurgebieden die je versteld doen staan. Polder Breebaart en de Punt van Reide zijn daar goede voorbeelden van. Hier vlak na de zomer en tijdens de trek getuige zijn van fenomenale aantallen steltlopers als kluut, bonte strandloper, tureluur en wulp. Ook strijken er tijdens de trek grote groepen lepelaars neer in het gebied. Allemaal goed te volgen vanaf de wandelpaden en vanuit de vogelkijkhut. En ga je hier in het voorjaar de polders in, dan zie je boven de akkers de grauwe kiekendief dansen. Wanneer te bezoeken: in voorjaar, late zomer en najaar.

De vogeltrek vraagt een eigen vogelgids…

Provincie Drenthe

Dwingelderveld

Nationaal Park Dwingelderveld is het grootste aaneengesloten natte heidegebied in Europa. Een uniek gebied dus, en dat in een dichtbevolkt land als Nederland! Dat levert bijzondere vogelsoorten op. Geoorde fuut, dodaars en waterral bijvoorbeeld. Maar ook de nachtzwaluw, grauwe klauwier en de zeldzame zomertortel. Vanuit de vogelkijkhut heb je uitzicht over een waterplas. Wanneer te bezoeken: het hele jaar, en vooral in het voorjaar.

Fochteloërveen

Op de grens van Friesland en Drenthe ligt een magistraal vogelgebied: het Fochteloërveen. Dit gebied is een uitgestrekt en ongerept hoogveengebied. De reden waarom je dit natuurgebied moet bezoeken? Omdat sinds een aantal jaar de kraanvogel er broedt. En ook in de winter blijven er soms een aantal ‘hangen’.  Wanneer te bezoeken: het hele jaar door.

De Onlanden

Vlak onder de stad Groningen is een paradijs voor moerasvogels aangelegd: de Onlanden. Vanaf de vogelkijktoren heb je een weids uitzicht over het gebied. Porseleinhoen kun je hier zien, en waterral, roerdomp, blauwborst en al vele andere bijzondere soorten. Wanneer te bezoeken: vooral in het voorjaar.

Een lekker handzame en praktische vogelgids die bij menig vogelaar in de tas zit.

Provincie Overijssel

Nationaal Park Weerribben-Wieden

Doordat de mens het hoogveen afgroef, ontstond er in Overijssel een uitgestrekt moeras- en watergebied. Het leefgebied van bijzondere vogels als snor, purperreiger, zwarte stern en wielewaal. Het is ook een van de weinige leefgebieden van de grote vuurvlinder, een heel zeldzame vlindersoort. Wanneer te bezoeken: vooral in het voorjaar.

Sallandse Heuvelrug

Heidevelden en bossen wisselen elkaar af in dit uitgestrekte natuurgebied. Het is het enige natuurgebied in Nederland waar je het korhoen nog kunt zien én horen. Vooral in de baltstijd. Raaf, wespendief, boomvalk en in de winter de klapekster zijn de kers op de taart voor menig vogelaar. Wanneer te bezoeken: het hele jaar door.

Dé vogelbijbel van Nederland. Voor wie de actuele stand van zaken wil weten.

Provincie Limburg

Nationaal Park De Meinweg

Voor Nederlandse begrippen is de Meinweg een uniek natuurgebied. Wat dit gebied zo uniek maakt zijn de terrassen. Er zijn dus flinke hoogteverschillen die oplopen tot liefst 50 meter. Bos, natte en vochtige heide en zure vennen wisselen elkaar af. En dat betekent dat je er ontzettend veel vogels kunt zien. Zo broedt bijvoorbeeld houtsnip in dit gebied, evenals de ijsvogel en de grote gele kwikstaart. Wanneer te bezoeken: het hele jaar door.

Brunsummerheide

Wil een dagje heerlijk wandelen in de natuur, dan op naar de Brunssummerheide. Bos, heide en vennen vind je er. Sommige plekken zijn zo nat dat je er rietvogels kunt zien. In de half open delen leven vogels als de nachtzwaluw, fluiter, gekraagde roodstaart, boompieper, boomleeuwerik, kruisbek en geelgors. Wanneer te bezoeken: het hele jaar door, en vooral in het voorjaar.

Kunderberg

In het half open landschap gedijen soorten als geelgors, veldleeuwerik, boompieper, roodborsttapuit, gele kwikstaart, groene specht, grauwe vliegenvanger, braamsluiper, grasmus, spotvogel, putter, kneu en een enkele grauwe klauwier. Dit gebied leent zich voor een heerlijke wandel- of fietstocht. Wanneer te bezoeken: voor in het voorjaar en de zomer.

***
Heerlijke wandelvakantie door het glooiende landschap.
***

Mijn tips voor natuurbeleving en vogels kijken

Met deze tips beleef je de natuur nog intenser en komen de vogels letterlijk dichterbij: